Rožaje

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Rožaje
Ro panorama.jpg
Panorama Rožaja
Grb
Grb
Administrativni podaci
Država Crna Gora
OpštinaRožaje
Stanovništvo
 — (2011)Rast 9.422
Geografske karakteristike
Koordinate42°50′23″ SGŠ; 20°10′04″ IGD / 42.839666° SGŠ; 20.167666° IGD / 42.839666; 20.167666Koordinate: 42°50′23″ SGŠ; 20°10′04″ IGD / 42.839666° SGŠ; 20.167666° IGD / 42.839666; 20.167666
Vremenska zonaUTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)
Nadm. visina1.109 m
Rožaje na mapi Crne Gore
Rožaje
Rožaje
Ostali podaci
Poštanski broj84310
Pozivni broj051
Registarska oznakaRO

Rožaje je grad i sedište istoimene opštine na krajnjem istoku Crne Gore. Pripada crnogorskom dijelu Raške oblasti. Prema popisu iz 2011. bilo je 9.422 stanovnika.

Geografija[uredi]

Rožaje, varošica u izvoru reke Ibar, se razvilo na mjestu gdje se ukrštavaju putevi: jedan od Mitrovice preko planine Cmiljevice (u Rožajama) pa dalje za Plav i Gusinje, a drugi važniji od Peći preko prevoja Kule i Turjana (u Rožajama) i dalje. Rožaje je na velikoj visini (1.000 m), a klima je kontinentalna.[1]

Istorija[uredi]

Vrijeme nastanka Rožaja ne može se tačno utvrditi ali je pouzdano ustanovljeno da je naselje pod imenom Rožaje u jednom turskom pisanom izvoru zabilježeno 1571. godine, dok se istoimena tvrđava pominje u turskom popisu iz 1640. godine.[traži se izvor] Međutim, po turskom istoričaru Hameru, naselje Rožaje je utemeljeno 1683. U osmanlijsko doba, naselje nastalo oko utvrđenja zove se „Trgovište“ i to ime nosi sve do 1912. godine. Pod tim imenom pominju ga i čuveni turski putopisci Evlija Čelebija i Mustafa hadži-Kalfa, koji je zapisao da u Rožajama i polovinom 17. v. žive samo Srbi [2]. Za nastanak imena Rožaje postoji više tumačenja. Po jednom, kojeg podržava većina tumača, grad je dobio ime po imenu starog utvrđenja „Rogaje“, a francuski putopisac Ami Bue ime Rožaje izvodi iz riječi „rog“ po krečnjačkim klikovima koji se nalaze ispod Ganića krša. Arheološka nalazišta svjedoče, međutim, o ljudskim naseobinama iz prastarih vremena, čak i prije nove ere. Prije dolaska Slovena, ovdje su boravili Iliri i Rimljani. U srednjem vijeku, područje Rožaja i Bihora predstavljalo je središnji dio srednjovjekovne države Raške. Dokaz za to su arheološki nalazi Grac, Gospođin vrh, Gradina, Bačevac, te tumulusi, ostaci crkava i manastira, isposničke pećine, stara groblja, u narodu poznata kao latinska i grčka. Od 1912. godine, rožajski kraj nalazi se u sastavu države Crne Gore.

Stanovništvo[uredi]

Prema popisu iz 1981. godine u gradu je živelo 7.336, 1991. godine - 9.033 i 2003. godine - 9.121 stanovnika.

U naselju Rožaje živi 6.019 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 30,1 godina (29,5 kod muškaraca i 30,7 kod žena). U naselju ima 2.114 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 4,31.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Bošnjacima (prema popisu iz 2003. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[3]
Godina Stanovnika
1948. 1.464
1953. 1.813
1961. 2.765
1971. 5.327
1981. 7.336
1991. 9.033 8.828
2003. 11.048 9.121
2011. 9.422
Nacionalni sastav prema popisu iz 2003.[4]
Bošnjaci
  
7.585 83,15 %
Muslimani
  
795 8,71 %
Srbi
  
244 2,67 %
Crnogorci
  
231 2,53 %
Albanci
  
188 2,06 %
Romi
  
15 0,16 %
nepoznato
  
28 0,30 %
Nacionalni sastav prema popisu iz 2011.
Bošnjaci
  
8.136 86,35 %
Muslimani
  
537 5,69 %
Crnogorci
  
215 2,28 %
Albanci
  
187 1,98 %
Srbi
  
175 1,86 %


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

Saobraćaj[uredi]

Rožaje je smješten na glavnom putu između Crne Gore i Metohije, a povezan je i sa Novim Pazarom.

Kulturno-umetnička društva[uredi]

Poznate ličnosti[uredi]

Galerija[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Narodna enciklopedija, 1925 g. - knjiga 3. - stranica 970.
  2. ^ Selimović, Salih (2017). Raška ili Sandžak, pp. 188. Beograd: Srpska radikalna stranka. 
  3. ^ Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2003, podaci po naseljima. Podgorica: Republički zavod za statistiku. septembar 2005. COBISS-ID 8764176. 
  4. ^ Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. Podgorica: Republički zavod za statistiku. septembar 2004. ISBN 978-86-84433-00-0. 
  5. ^ Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. Podgorica: Republički zavod za statistiku. oktobar 2004. COBISS.CG-ID 8489488. 

Literatura[uredi]

  • Tatjana Katić: Trgovište u osmanskim popisima Prizrenskog sandžaka iz 1530, s.1550. i 1571. godine, Mešovita građa (Miscellanea) 27 (2006) 163-174.

Spoljašnje veze[uredi]