Атлетика на Летњим олимпијским играма
Атлетика је била у програму свих до сада одржаних Летњих олимпијских игара. Иако су се број и врсте атлетских дисциплина кроз историју битно мењали, основна подела на трчања, бацања, скокове и вишебој је увек била присутна. Данас су у програму 24 дисциплине за мушкарце и 23 дисциплине за жене. Дисциплина у којима се такмиче само мушкарци је ходање на 50 километара.
Садржај |
Мушке дисциплине [уреди]
Атлетски програм за мушкарце по дисциплинама није се мењао од Олимпијских игара у Мелбурну 1956. године, када је уврштена дисциплина ходања на 20 км, осим што једном на играма у Монтреалу 1976. године није било такмичења у дисциплини ходања на 50 км.
Дисциплине које се више не налазе у програму су углавном разне дужине препонских трка, скокови из места, неке бацачке дисциплине, и мешовите штафете у којима су такмичари из једне екипе трчали различите дужине деоница. До сада су се укупно појавиле 52 различите дисциплине за мушкарце.
| Дисциплина | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 72 | 76 | 80 | 84 | 88 | 92 | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | Година |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Олимпијске атлетске дисциплине | ||||||||||||||||||||||||||||
| 100 метара | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | X | Х | Х | 27 |
| 200 метара | - | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 26 |
| 400 метара | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 27 |
| 800 метара | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 27 |
| 1.500 метара | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | 27 |
| 5.000 метара | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 23 |
| 10.000 метара | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 23 |
| 110 м препоне | Х | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | 27 |
| 400 m препоне | - | Х | X | X | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | 25 |
| 3000 m препреке | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | 22 |
| 4 х 100 м | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | 23 |
| 4 х 400 м | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | 23 |
| Маратон | Х | Х | Х | Х | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 27 |
| 20 км ходање | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 15 |
| 50 км ходање | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | - | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 18 |
| Десетобој | - | - | X | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 24 |
| Скок удаљ | Х | Х | Х | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 26 |
| Троскок | Х | X | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 27 |
| Скок увис | Х | X | Х | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | 27 |
| Скок мотком | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 27 |
| Бацање кугле | Х | Х | Х | Х | Х | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 27 |
| Бацање диска | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 27 |
| Кладиво | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 26 |
| Бацање копља | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 24 |
| Дисциплине које вишу нису у програму | ||||||||||||||||||||||||||||
| 60 метара | - | Х | Х | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 |
| 200 м препоне | - | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 |
| 2.500 м препреке | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 2.590 м препреке | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 3.200 м препреке | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 4.000 м препреке | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| мешовита штафета | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 3000 м екипно | - | - | - | - | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 |
| 5000 m екипно | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 3 миље екипно | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 4 миље екипно | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 5 миља | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 3.000 м ходање | - | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 3500 m ходање | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| 10 км ходање | - | - | - | - | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 |
| 10 миља ходање | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Триатлон | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Петобој | - | - | - | - | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Скок удаљ без залета | - | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 |
| Троскок без залета | - | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 |
| Скок увис без залета | - | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 4 |
| 56 фунти бацање терета | - | - | X | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 2 |
| Бацање кугле са две руке | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Грчки диск | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Бацање диска са две руке | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Бацање копља слободан стил | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Бацање копља са две руке | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Крос појединачно | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Крос екипно | - | - | - | - | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 1 |
| Дисциплине | 12 | 23 | 25 | 26 | 30 | 27 | 24 | 22 | 23 | 23 | 23 | 23 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 23 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 24 | 52 |
| Година | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 20 | 24 | 28 | 32 | 36 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 72 | 76 | 80 | 84 | 88 | 92 | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 27 |
Женске дисциплине [уреди]
Такмичења у атлетици за жене укључена су у програм на Олимпијским играма у Амстердамуу 1928. године. До сада је на програму Олимпијских игара било 27 дисциплина за жене.
| Дисциплина | 28 | 32 | 36 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 72 | 76 | 80 | 84 | 88 | 92 | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | Године |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Олимпијске атлетске дисциплине | |||||||||||||||||||||
| 100 метара | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | 20 |
| 200 метара | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | 17 |
| 400 метара | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | 13 |
| 800 метара | X | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | 15 |
| 1.500 метара | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | 10 |
| 5.000 м | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | Х | 5 |
| 10.000 м | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 7 |
| Маратон | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 8 |
| 100 м препоне | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 11 |
| 400 m препоне | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | 8 |
| 3000 м препреке | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | 2 |
| 4 х 100 м | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 20 |
| 4 х 400 м | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 11 |
| 20 км ходање | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | 4 |
| Скок увис | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 20 |
| Скок мотком | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | 4 |
| Скок удаљ | - | - | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | Х | 17 |
| Троскок | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | Х | 5 |
| бацање кугле | - | - | - | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | Х | 17 |
| Бацање диска | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | 20 |
| Бацање кладива | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | Х | 4 |
| Копље | - | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | X | Х | Х | Х | Х | 19 |
| Седмобој | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | X | Х | Х | 8 |
| Дисциплине које вишу нису у програму | |||||||||||||||||||||
| 80 м препоне | - | X | X | X | X | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 8 |
| Петобој | - | - | - | - | - | - | - | X | X | X | X | X | - | - | - | - | - | - | - | - | 5 |
| 3.000 метара | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | Х | Х | Х | - | - | - | - | - | 3 |
| 10 км ходање | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | X | X | - | - | - | - | 2 |
| Дисциплине | 5 | 6 | 6 | 9 | 9 | 9 | 10 | 12 | 12 | 14 | 14 | 14 | 17 | 18 | 19 | 20 | 22 | 22 | 23 | 23 | 27 |
| Година | 28 | 32 | 36 | 48 | 52 | 56 | 60 | 64 | 68 | 72 | 76 | 80 | 84 | 88 | 92 | 96 | 00 | 04 | 08 | 12 | 20 |
Рекорди [уреди]
Укупно освојене медаље [уреди]
Паво Нурми је спортиста који је освојио највише медаља на олимпијским играма. Највише медаља у појединачним дисциплинама има Реј Јури (8 медаља) затим Карл Луис (7 медаља). Американка Евелин Ешфорд држи рекорд у женској конкуренцији са 5 медаља.
| Атлетичар | Држава | Укупно | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Паво Нурми | 9 | 3 | 0 | 12 | |
| Карл Луис | 9 | 1 | 0 | 10 | |
| Реј Јури | 8 | 0 | 0 | 8 | |
| Виле Ритола | 5 | 3 | 0 | 8 | |
| Јусејн Болт | 6 | 0 | 0 | 6 | |
| Мајкл Џонсон | 5 | 0 | 0 | 5 | |
| Евелин Ешфорд | 4 | 1 | 0 | 5 | |
| Ханес Колемаинен | 4 | 1 | 0 | 5 | |
| Мел Шепард | 4 | 1 | 0 | 5 | |
| Емил Затопек | 4 | 1 | 0 | 5 | |
| Фани Бланкерс-Кун | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Бети Катберт | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Харисон Дилард | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Роберт Кожењовски | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Алвин Крензлајн | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Ал Ертер | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Џеси Овенс | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Ласе Вирен | 4 | 0 | 0 | 4 | |
| Бербел Векел | 4 | 0 | 0 | 4 |
Највише златних медаља у појединачној конкуренцији
- 7 : Карл Луис
(100 м 1984 и 1988 ; 200 м 1984 ; скок удаљ 1984, 1988, 1992 и 1996). - 6 : Паво Нурми
(1.500 м 1924 ; 5.000 м 1924 : 10.000 м 1920 и 1928 ; крос 1920 и 1924). - 4 : Алвин Крензлајн
(60 м пр., 110 м пр, 200 м пр. и скок удаљ 1900). - 4 : Ханес Колемаинен
(5.000 м, 10.000 м 1 крос 1912 ; маратон 1920). - 4 : Емил Затопек
(10.000 м 1948 ; 5.000 м, 10.000 м и маратон 1952). - 4 : Ласе Вирен
(5.000 м 1972 и 1976 ; 10.000 м 1972 и 1976). - 4 : Роберт Кожењовски
(20 км ход. 2000 ; 50 км ход 1996, 2000 и 2004). - 4 : Јусејн Болт
(100 м 2008. и 2012; 200 м 2008. и 2012).
Занимљивости [уреди]
Стање после ЛОИ 2012. [1]
- Атлетика је била на свих 27 ЛОИ.
- Број атлетских дисциплина — 83
- Укупно такмичара 20.626 (14,792 мушкарца и 5.835 жена)
- Укупно земаља учесница — 223
- Најмлађи учесник — Céléstine N'Drin Италија, 13 год. и 4 дана, ЛОИ 1976.
- Најстарији учесник - Haile Satayin Израел, 53 год. и 136 дана, ЛОИ 2008.
- Највише медаља појединачно — Паво Нурми, Финска, 12 медаља (9 златних и 3 сребрне)
- Највише медаља репрезентације — САД — 788 (331 златна, 255 сребрних и 202 бронзане
Извори [уреди]
Везе [уреди]
- Освајачи олимпијских медаља у атлетици, жене
- Освајачи олимпијских медаља у атлетици, мушки
- Олимпијски рекорди у атлетици