Starina Novak

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Info non-talk.svg Ovom članku ili jednom njegovom delu je potrebno prerađivanje.


Članak je označen ovim šablonom 00.00.0000. i nalazi se u kategoriji Biografije.
Pogledajte kako se menja stranica ili stranicu za razgovor za pomoć. Uklonite ovu poruku kada završite.

Spomenik Starini Novaku u Klužu

Starina Novak (oko 1530, Poreč (na Dunavu), danas Donji Milanovac - 5. februar 1601, Kluž, Rumunija) je bio jedan od najpoznatijih srpskih hajduka, koji je kasnije postao vojskovođa u službi vlaškog kneza Mihaja Hrabrog.

U srpskoj i rumunskoj kulturi se i danas slavi kao narodni junak i oslobodilac, zbog brojnih ratnih uspeha protiv Turaka na području današnje Srbije, Republike Srpske, Rumunije, Moldavije i Bugarske.

U rumunskom gradu Klužu mu je podignut i spomenik narodne zahvalnosti pored mesta gde su ga Mađari pogubili, jedno mesto u Transilvaniji je nazvano njegovim imenom, kao i bulevar u rumunskoj prestonici, Bukureštu.

Novakov brat Radivoj i sin Gruja, kao i još neki članovi njihove porodice, takođe su bili istaknuti hrišćanski oficiri 16. veka u borbi za oslobađanje Balkana od islamizacije i Osmanskog carstva.

Starina Novak u predanju i folklornoj književnosti[uredi]

U srpskoj kulturi je sećanje na Starinu Novaka pretežno sačuvano u epskim pesmama. Epika kaže da je hajdukovao po Hercegovini, Bosni (naročito današnjoj Republici Srpskoj) i Srbiji. Poznate su srpske epske pesme Starina Novak i Deli Radivoje i Starina Novak i knez Bogoslav. U rumunskoj kulturi je sećanje na Starinu Novaka sačuvano u brojnim pričama i legendama.

Starina Novak u Republici Srpskoj[uredi]

Na Glasincu se mnogo priča o hajducima koji su četovali po Romaniji, a najviše o samom Starini Novaku koji je po narodnom predanju tu hajdukovao sa svojim bratom Radivojem i sinovima Tatomirom i Grujicom. Iako nema pisanih vesti o tome da je bio na Glasincu u narodnoj pesmi se veli za njega da je „Od Glasinca, polja širokoga, Sa visoke gore Romanije“. Na Palama u Republici Srpskoj postoji guslarsko društvo „Starina Novak“. Na južnoj strani planine Romanije, iznad Pala u Republici Srpskoj, nalazi se čuvena Novakova pećina, čiji je naziv vezan za hajduka Starinu Novaka.

Izvori[uredi]

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

Vikizvornik
Vikizvornik ima izvorni tekst povezan s ovim člankom: