Čestereg

Čestereg
Cestereg.jpg
Centar naselja Čestereg
Administrativni podaci
DržavaSrbija
Autonomna pokrajinaVojvodina
Upravni okrugSrednjobanatski
OpštinaŽitište
Stanovništvo
 — 2011.Pad 1113
 — gustina114/km2
Geografske karakteristike
Koordinate45° 33′ 29″ SGŠ; 20° 31′ 33″ IGD / 45.558166° SGŠ; 20.525833° IGD / 45.558166; 20.525833Koordinate: 45° 33′ 29″ SGŠ; 20° 31′ 33″ IGD / 45.558166° SGŠ; 20.525833° IGD / 45.558166; 20.525833
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Aps. visina83 m
Površina12,2 km2
Čestereg na mapi Srbije
Čestereg
Čestereg
Čestereg na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj23215
Pozivni broj023
Registarska oznakaZR

Čestereg (mađ. Csősztelek, nem. Tschesterek,Neuhatzfeld) je naselje u Srbiji u opštini Žitište u Srednjobanatskom upravnom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 1113 stanovnika.

Položaj[uredi | uredi izvor]

Jezero kod Česterega

Na Lesno-peščanoj gredi severno od Žitišta i jugozapadno od Banatskog Karađorđeva nalazi se Čestereg. Kroz naselje prolazi međunarodni put br 149, a do 1963. godine prolazila je pruga uskog koloseka. S obzirom da se Čestereg nalazi na međunarodnom putu i da je izgrađen na 83 m nadmorske visine (nekoliko metara više od okolnog terena) može se reći da Čestereg ima veoma dobar položaj i lokaciju.

Istorija[uredi | uredi izvor]

O postojanju naseobina na mestu današnjeg sela Česterega, svedoče iskopine iz doba neolita. Toponim ceztureg (reka) prvi put pominje pisar ugarskog kralja Bale III Anonimus u XII veku. On je zabeležio da su ugarski vojnici na pohodu ka jugu posle prelaska Tise došli do reke Cestureg, koji se po njemu ulivao u Begej. Kasnije od osnovice tog toponima menjanjem ili dodavanjem 1-2 slova ili kao poseban toponim najčešće pominje Csoztelek što se može prevesti kao naselje poljskih čuvara.

Prvi stanovnici su bili Mađari, a potom, za vreme austro-turskih ratova selo je potpuno opustelo. Na karti iz 1723. godine zabeleženo je kao nenaseljena pustara. 1800-te godine pustaru je kupio zemljoposednik Jozef Čekonjić, koji je u mesto doselio Mađare iz Čongradske županije.

Do Česterega su u leto 1863. godine stigli skakavci. Pravili su štetu usevima noću, kad zahladi, a danju bi popadali po zemlji. Narod je metlama tada po danu skupljao i uništavao tu štetočinu. Dnevno je po 300 kibli skakavaca bilo ubijeno i zakopavano u zemlju (jame).[1]

Nemci se takođe doseljavaju početkom XIX veka. Proslavili su maja 1929. godine "stogodišnjicu" od doseljavanja.[2] Selo je predvođeno knezom Ferdinandom Hegerom organizovalo veliku svečanost.[3] Vredni nemački napoličari su neplodno ritsko zemljište pretvorili u plodno i uređeno. Prvo su uzimali zemlju u zakup od grofa Čekonjića, krajem XIX veka ekonomski ojačani otkupljuju zemlju od Čekonjića.

Demografija[uredi | uredi izvor]

Prema popisu od 1869. godine u Česteregu je zabeleženo 2.005 stanovnika. Za razliku od većine naselja u opštini gde stanovništvo stagnira ili opada, tokom XIX veka u Česteregu je zabeleženo znatno povećanje stanovništva. Godine 1900. zabeležen je najveći broj od 2.767 stanovnika. Posle Prvog svetskog rata broj stanovnika je počeo da opada, tako da je 1931. godine zabeleženo svega 1982 lica što je za 544 stanovnika manje u odnosu na 1921. godinu. Pred oslobodilačkom vojskom su svi Nemci izbegli, pošto su uglavnom sarađivali s okupatorom. Samo je jedna porodica sarađivala s pokretom otpora.[traži se izvor]) Na nemačka imanja su naselili kolonisti, po završetku Drugog svetskog rata, tokom 1945-1946. godine, iz Bosne i Hercegovine. Tada se znatno povećao broj stanovnika.

U naselju Čestereg sada živi 1128 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,8 godina (40,0 kod muškaraca i 43,4 kod žena). U naselju ima 511 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,72.

Ovo naselje je naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u drugoj polovini 20. veka je prisutan konstantan pad u broju stanovnika.

Pijaca u Česteregu gde se do 1948. nalazila katolička crkva.
Temelji nove pravoslavne crkve.
Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[4]
Godina Stanovnika
1948. 2.296
1953. 2.248
1961. 2.101
1971. 1.766
1981. 1.581
1991. 1.465 1.445
2002. 1.391 1.472
2011. 1.129
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[5]
Srbi
  
1.294 93,02%
Romi
  
27 1,94%
Hrvati
  
15 1,07%
Jugosloveni
  
14 1,00%
Mađari
  
11 0,79%
Crnogorci
  
2 0,14%
Makedonci
  
2 0,14%
Slovenci
  
1 0,07%
nepoznato
  
6 0,43%
Dijagram kretanja broja stanovništva u Česteregu od 1836 do 2002. godine


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ "Srbski dnevnik", Novi Sad 1863. godine
  2. ^ "Glasnik Istorijskog društva u Novom Sadu", Novi Sad 1929.
  3. ^ "Politika", Beograd 21. maj 1929. godine
  4. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  5. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  6. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]