Kneževo

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Druga značenja su popisana u članku Kneževo (višeznačna odrednica).
Kneževo

Panorama Kneževa
Panorama Kneževa

Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Bosne i Hercegovine Bosna i Hercegovina
Entitet Zastava Republike Srpske Republika Srpska
Opština Opština Kneževo
Stanovništvo
Stanovništvo (2013) 3.958
Položaj
Koordinate 44°29′N 17°23′E / 44.49, 17.38
Vremenska zona centralnoevropska:
UTC+1
Kneževo na mapi BiH
{{{alt}}}
Kneževo
Kneževo na mapi BiH
Ostali podaci
Poštanski broj 78230
Pozivni broj 051


Koordinate: 44° 29′ 24" SGŠ, 17° 22′ 48" IGD

Kneževo je gradsko naselje u opštini Kneževo u Republici Srpskoj, BiH. Nalaze se na obroncima planine Vlašić. Prije raspada Jugoslavije opština i grad nosili su ime Skender Vakuf, Narodna skupština Republike Srpske je 14. septembra 1992. godine donela odluku o promeni imena naselja i opštine u „Kneževo“ (Sl. Glasnik RS 17/92). Prema preliminarnim podacima popisa stanovništva 2013. godine, u naseljenom mjestu Kneževo ukupno je popisano 3.958 lica.[1]

Geografija[uredi]

Nalazi se 50 km jugoistočno od Banje Luke sa kojom je povezana magistralnim putem m-56. Zauzima površinu od 360 km², na kojoj je nastanjeno oko 19.500 stanovnika. Nalazi se na nadmorskoj visini od 864 m i bogata je crnogoričnom i bjelogoričnom šumom.

Grad je okružen planinama Čemernicom i Ranča na zapadu, Vlašićem na jugu i Ježicom na sjeveroistoku. Ove planine su nepristupačne i obrasle gustom crnogoričnom i bjelogoričnom šumom.

Istorija[uredi]

Wiki letter w.svg Ovaj članak, ili jedan njegov deo, treba još da se proširi.
Pogledajte stranu za razgovor za razlog. Kada se poboljšavanje završi, možete skloniti ovo obaveštenje.

Na području opštine Kneževo, nalazi se veliki broj stećaka, kamenih spomenika iz srednjovjekovne Bosne. Najpoznatiji su oni na Vukovoj baštini, nedaleko od grada. Iz XVII i XVIII vijeka nalazimo veći broj drvenih crkava, zanimljive, lokalne arhitekture. Najpoznatije su one u Javoranima (Sv. Nikole) i u Imljanima (Sv. Ilije), koje je zavod za zaštitu spomenika kulture BiH uknjižio kao kulturnu baštinu. U Crkvi Svetog Ilije u Imljanima čuva se vrijedna relikvija, poznata kao đedovski štap, za koju lokalno stanovništvo vjeruje da je štap svetitelja po kome je crkva dobila ime.

Kneževo je osnovano u isto vrijeme kada i Prusac 1463. godine. Osnivačem se smatra Ali-dedo Skender, po kojem je grad i dobio prijašnji naziv. U Kneževu se nalazila jedna od najstarijih džamija u Bosni i Hercegovini, džamija Ali-dede Skendera, poznata kao Stara džamija, jedina džamija na Balkanu koja je u unutrašnjosti sadržavala kabur. Džamiju su zajedno s drugom skendervakufskom džamijom poznatom kao Nova džamija, početkom rata 1992. godine, srušile paravojne formacije. Nakon toga vlast u Skender Vakufu mijenja ime grada i opštine u Kneževo. Prije raspada Jugoslavije i Rata u BiH Kneževo se zvalo Skender Vakuf. Nakon Dejtonskog sporazuma, pretežno hrvatska mjesta su obrazovala opštinu Dobretići u sastavu Federacije Bosne i Hercegovine.

Obrazovanje[uredi]

U opštini Kneževo se nalazi osnovna škola „Dositej Obradović“, koja je prije građanskog rata u BiH nosila naziv „Luka Radetić“ i srednjoškolski centar „Jovan Dučić“, koji je nosio naziv „Đuro Pucar Stari“. U većim selima takođe se nalaze područne osnovne škole. U centru opštine se nalazi gradska biblioteka.

Stanovništvo[uredi]

Većinu stanovništva opštine čine Srbi pravoslavne vjeroispovijesti.

Nacionalnost[2] 1991. 1981. 1971.
Srbi 2.484 (66,08%) 1.491 (51,23%) 723 (42,83%)
Muslimani [a] 1.063 (28,27%) 1.118 (38,41%) 923 (54,68%)
Jugosloveni [b] 111 (2,95%) 205 (7,04%) 5 (0,29%)
Hrvati 42 (1,11%) 45 (1,54%) 17 (1,00%)
ostali i nepoznato 59 (1,56%) 51 (1,75%) 20 (1,18%)
Ukupno 3.759 2.910 1.688
Demografija
Godina Stanovnika
1879. 7.742 (opština)
1885. 8.108 (opština)
1895. 8.910 (opština)
1948. 2.931 [2]
1953. 7.100 (opština)
1961. 992
1971. 1.688
1981. 2.910
1991. 3.744

Poznate ličnosti[uredi]

Galerija slika[uredi]

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  1. ^ Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 na teritoriji Republike Srpske — Preliminarni rezultati, Republički zavod za statistiku, Banja Luka, 2013.
  2. ^ a b Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
  1. ^ Za sadašnji status Muslimana vidi članak Muslimani.
  2. ^ Za sadašnji status Jugoslovena vidi članak Jugosloveni.

Izvori[uredi]

  • Knjiga: „Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991.“, statistički bilten br. 234, Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Kneževo