Manastir Žitomislić

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Manastir Žitomislić
Zitomislici.jpg
'
Koordinate 43° 12′ 15" SGŠ, 17° 47′ 36" IGD
Država Zastava Bosne i Hercegovine Bosna i Hercegovina
Godina osnivanja 15. vek
Ktitor Miloradovići
Lokacija Žitomislići
Jurisdikcija SPC


Koordinate: 43° 12′ 15" SGŠ, 17° 47′ 36" IGD
Manastir Žitomislić – Blagoveštenja Presvete Bogorodice iz XV veka, obnovljen je 1563. godine, je srpski pravoslavni manastir smešten u selu Žitomislići kod Mostara, u Hercegovini. Obnovljen manastir je za ktitora imala čuvenu vlastelinsku porodice Miloradović[1]. U istorijskim spisima 1583. i 1599. godine pominje se prvi iguman Žitomislića Joavan i Milisav Vukašinov iz sela Crnići. Iz godine 1602/1603. postoji sačuvan zapis majstora Vukašina iz manastira Orahovice, uklesan na kapitelu južnog stuba Žitomislićke crkve. Godine 1609. dovršen je živopis Žitomislićkog hrama po porudžbini igumana Save, trudom i troškom jeromonaha Maksima. Monasi manastira Žitomislića u XVII veku postaju i hilandarski igumani. Zatim je vekovima bratstvo bilo jako i uticalo je na život Srba u tim krajevima.

U manastiru je 1848. godine otvorena prva bogoslovska škola u Bosni i Hercegovini. Osnovali su je tadašnji arhimandrit Serafim Perović i Nićifor Dučić. Kasnije je otvorena i škola za opismenjavanje srpske dece, koja je postojala sve do 1971. U manastiru se nalazila i vredna zbirka ikona iz perioda od 16. do 19. veka. kao i značajan broj knjiga i drugih crkvenih dragocenosti. Manastir je delio sudbinu srpskog naroda u dolini Neretve.[1]

U junu 1941. godine ustaše su pobile celo bratstvo manastira Žitomislića i bacile u Vidonjsku jamu, na desnoj obali Neretve. Manastir je opusteo. Krajem 1941. godine manastirske konake su zapalili ustaše i Nemci, pošto su prethodno opljačkali riznicu, arhivu i biblioteku. Manastirska crkva je sačuvana.

U nedelju 3. februara 1991. godine u Žitomisliću, svečano su sahranjene mošti Žitomislićkih Novomučenika. Zatim su Hrvati, polovinom juna 1992. godine, manastir spalili i srušili. Sestrinstvo sa igumanijom Evpraksijom i duhovnikom igumanom Jovanom (Nedićem) izbeglo je iz manastira nekoliko sedmica pre hrvatske agresije. Utočište su našli u manastiru Dokmir kraj Uba. Igumanija Evpraksija je umrla 2007.

U toku 2003. i 2005. godine obnovljena je crkva i stari i osveštani od strane Patrijarha srpskog Pavla u maju 2005. godine. Manastirska slava je Blagoveštenje.[1]

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]