Manastir Žitomislić

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Manastir Žitomislić
Manastir Zitomislici.jpg

Osnovni podaci
Jurisdikcija Srpska pravoslavna crkva
Eparhija Eparhija zahumsko-hercegovačka i primorska
Osnivanje 15. vek
Osnivač Miloradovići
Posvećen Blagovještenju Presvete Bogorodice
Lokacija
Mesto Žitomislići
Država  Bosna i Hercegovina
Koordinate 43°12′15.93″N 17°47′37.71″E / 43.2044250° SGŠ; 17.7938083° IGD / 43.2044250; 17.7938083
Manastir Žitomislić na mapi Bosne i Hercegovine
Manastir Žitomislić
Manastir Žitomislić
Manastir Žitomislić na mapi Bosne i Hercegovine

Manastir ŽitomislićBlagoveštenja Presvete Bogorodice iz 15. veka, pripada Eparhiji zahumsko-hercegovačke i primorske Srpske pravoslavne crkve.

Prošlost manastira[uredi]

Smešten je u selu Žitomislići kod Mostara, u Hercegovini. Obnovljen je 1563. godine, za ktitora je imao čuvenu vlastelinsku porodice Miloradović.[1] U istorijskim spisima 1583. i 1599. godine pominje se prvi iguman Žitomislića Joavan i Milisav Vukašinov iz sela Crnići. Iz godine 1602/1603. postoji sačuvan zapis majstora Vukašina iz manastira Orahovice, uklesan na kapitelu južnog stuba Žitomislićke crkve. Godine 1609. dovršen je živopis Žitomislićkog hrama po porudžbini igumana Save, trudom i troškom jeromonaha Maksima. Monasi manastira Žitomislića u XVII veku postaju i hilandarski igumani. Zatim je vekovima bratstvo bilo jako i uticalo je na život Srba u tim krajevima.

Bogoslovska škola[uredi]

U manastiru je 1848. godine otvorena prva bogoslovska škola u Bosni i Hercegovini. Osnovali su je tadašnji arhimandrit Serafim Perović i Nićifor Dučić. Kasnije je otvorena i škola za opismenjavanje srpske dece, koja je postojala sve do 1971. U manastiru se nalazila i vredna zbirka ikona iz perioda od 16. do 19. veka. kao i značajan broj knjiga i drugih crkvenih dragocenosti. Manastir je delio sudbinu srpskog naroda u dolini Neretve.[1]

Stradanje manastira i monaha[uredi]

U junu 1941. godine ustaše su pobile celo bratstvo manastira Žitomislića i bacile u Vidonjsku jamu, na desnoj obali Neretve. Manastir je opusteo. Krajem 1941. godine manastirske konake su zapalili ustaše i Nemci, pošto su prethodno opljačkali riznicu, arhivu i biblioteku. Manastirska crkva je sačuvana.

U nedelju 3. februara 1991. godine u Žitomisliću, svečano su sahranjene mošti Žitomislićkih Novomučenika. Zatim su paravojne formacije Hrvatskih odbrambenih snaga (HOS) pod vođstvom Blaža Kraljevića, polovinom juna 1992. godine, manastir spalili i srušili. Sestrinstvo sa igumanijom Evpraksijom i duhovnikom igumanom Jovanom (Nedićem) izbeglo je iz manastira nekoliko sedmica pre hrvatske agresije. Utočište su našli u manastiru Dokmir kraj Uba. Igumanija Evpraksija je umrla 2007.

Obnova[uredi]

U toku 2003. i 2005. godine obnovljena je crkva i osveštana od strane Patrijarha srpskog Pavla u maju 2005. godine. Manastirska slava je Blagoveštenje.[1]

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]