ATC klasifikacija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga

Međunarodno prihvaćeni klasifikacioni sistem za medicinske proizvode je Anatomsko-terapijsko-hemijska (ATC) klasifikacija, koju propisuje Svetska zdravstvena organizacija. Svakom nezaštićenom imenu leka (ili kombinaciji lekovitih supstanci) odovara šifra od sedam alfanumeričkih karaktera razvrstanih u 5 nivoa klasifikacije[1].

Za ATC klasifikaciju je zadužen Kolaborativni centar SZO za metodoligiju statistike lekova, čije je sedište u Norveškom institutu za javno zdravlje u Oslu. Gde god je moguće, koriste se međunarodna nezaštićena imena, a ako ne postoji međunarodni nezaštićeni naziv za neki lek (vakcine, insulin), kojisti se prihvaćeno ime leka u SAD-u i Velikoj Britaniji[2]. Lekovi koje koristi alternativna medicina nisu uključeni u ATC sistem.

ATC oznaka svih novih lekova se revidira nakon 3 godine[2], a može doći i do revizije šifre lekova koji su i duže u upotrebi (npr. kod proširivanja ili promene terapijskih indikacija). Kada leku nije data konačna šifra, umesto poslednja dva broja koriste se dve tačkice (npr. C05CA.. – procijanolidni oligomeri, H03CA.. – kalijum jodid).

Prolekovi i odgovarajući aktivni lekovi se obično označavaju istom ATC šifrom, kao i različite soli, estri, izomeri, smeše izomera i slični derivati aktivne supstance[1].


Nivoi klasifikacije[uredi]

  1. prvi nivo je anatomski i označava se velikim latiničnim slovom. Lekovi su podeljeni u 14 anatomskih grupa.
  2. drugi nivo se sastoji od dva arapska broja i označava glavnu terapijsku grupu kojoj pripada dati lek
  3. treći nivo je označen latiničnim slovom i bliže određuje farmakološko-terapijsku podgrupu
  4. četvrti nivo je predstavljen latiničnim slovom i označava farmakološko-hemijsku podgrupu
  5. poslednji (peti) nivo se sastoji od dve arapske cifre i označava pojedinačan lek ili njihovu kombinaciju u okviru farmakološko-hemijske podgrupe.

Na primer, ibuprofen ima ATC oznaku M01AE01, što, razloženo po nivoima, znači:

  1. M – lekovi za bolesti mišićno-kostnog sistema
  2. M01 – antiinflamatorni i antireumatski proizvodi
  3. M01A – nesteroidni antiinflamatorni i antireumatski proizvodi
  4. M01AE – derivati propionske kiseline
  5. M01AE01 – ibuprofen

Osnovne grupe ATC klasifikacije[uredi]

Ostali sistemi klasifikacije[uredi]

Po analogiji sa ATC klasifikacijom humanih lekova, razvijeni su ATCvet za upotrebu u veterinarskoj medicini i ATC herbal za klasifikaciju biljnih preparata.

Evropska asocijacija za istraživanje farmaceutskog tržišta (engl. European Pharmaceutical Market Research Association (EPhMRA)) je razvila sopstveni sistem klasifikacije lekova, ali postoje intenzivni pregovori EPhMRA i Kolaborativnog centra SZO o harmonizaciji ATC i EPhMRA sistema[2].

Izvori[uredi]

  1. ^ a b Grupa autora: Farmakoterapijski vodič 3 (glavni urednik Nenad Ugrešić), Beograd 2006, ISSN 1451-4680
  2. ^ a b v Whocc - Atc/Ddd Index

Vidi još[uredi]