Ćuprija (grad)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za druge upotrebe, pogledajte Ćuprija.
Ćuprija
Ćuprija glavna ulica.JPG
Glavna ulica u centru grada.
Grb
Administrativni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Pomoravski
Opština Ćuprija
Stanovništvo
Stanovništvo
 — (2011) Pad 19.471
Položaj
Koordinate 43°55′23″ SGŠ; 21°22′07″ IGD / 43.923166° SGŠ; 21.368666° IGD / 43.923166; 21.368666 Koordinate: 43°55′23″ SGŠ; 21°22′07″ IGD / 43.923166° SGŠ; 21.368666° IGD / 43.923166; 21.368666
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 116 m
Ćuprija na mapi Srbije
Ćuprija
Ćuprija
Ćuprija na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj 35230
35231
Pozivni broj 035
Registarska oznaka ĆU

Ćuprija je gradsko naselje i sedište istoimene opštine u Pomoravskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 19.471 stanovnika.

Geografske odlike[uredi]

Putokazi

Ćuprija se nalazi između drumskog i železničkog magistralnog puta Beograd-Niš, 145 km udaljena od Beograda, odnosno 90 km od Niša. Sam grad leži na ušću dveju reka Ravanice i Velike Morave.

Istorija[uredi]

Spomenik palim u Prvom svetskom ratu.

Nalazio se na nekada strateški važnom rimskom putu koji je spajao Konstantinopolj sa Rimom, pa je tamo podignut garnizon, a kasnije je grad poznat pod nazivom Horreum Margi tj. žitnica Morave, jer se žito iz celog Pomoravlja tamo prikupljalo. U srednjem veku se nazivao Ravno, a ime je dobio najverovatnije po dolasku Slovena na Balkansko poluostrvo. U 15. veku su ga osvojili Turci, te podigli most, odnosno na turskom ćupriju, po čemu je grad dobio sadašnje ime. U Ćupriji je takođe i Miloš Obrenović sklopio usmeni sporazum. Tim sporazumom je Srbima u Beogradskom pašaluku osigurao pravo da sakupljaju poreze, da učestvuju u suđenju Srba, da u Beogradu otvore narodnu kancelariju koja će se sastojati od srpskih knezova.

Privreda[uredi]

U oblasti trgovine i zanatstva, dominira privatno preduzetništvo. Ugostiteljstvo i turizam uklapaju se u privredni i društveni razvoj ovog područja, a centralno mesto u ugostiteljskoj-turističkoj ponudi ovog kraja zauzimaju: manastir Ravanica, spomen-park boja na Ivankovcu, ugostiteljski objekti na obali reke Velike Morave. Ćuprija je između ostalog poznata i po Opštoj bolnici Ćuprija, koja je vodeća bolnica u Pomoravlju.

Ovde se nalazilo i grafičko preduzeće „Mladost” osnovano 1952. godine.[1]

Kultura[uredi]

Osnovna škola Đura Jakšić.

Društvene delatnosti na području opštine po svojoj razvijenosti dostižu republički prosek. Dominantno mesto u društvenoj sferi života na ovom području zauzima zdravstvo sa Zdravstvenim centrom, koji pretenduje da preraste u klinički centar. Obrazovanje je takođe oblast koja se može pohvaliti dugom tradicijom. Grad ima tri osnovne škole, sa isturenim odeljenjima u svim selima, tri srednje: medicinski, tehničku i gimnaziju, Visoku medicinski školu. U oblasti muzičkog obrazovanja postoje dve škole, muzička škola za osnovno muzičko obrazovanje „Dušan Skovran“ i Škola za muzičke talente, jedinstvena obrazovna institucija u zemlji, a i ovom delu Evrope.

Opština je poznata i po velikom broju institucija u kulturi i nekoliko manifestacija u ovoj oblasti koje uživaju određeni ugled i širu popularnost: kulturni centar „Zanatski dom“, biblioteka „Dušan Matić“, muzej, Gradsko pozorište, KUD „Železničar“. Od kulturnih manifestacija tu su: Vidovdanske svečanosti, „Matićevi dani“, Izložba svetskog zdravstvenog plakata, Likovna kolonija, Sabor likovnih umetnika u Supskoj.

Sportski život jodvija se po klubovima i na terenima. U gradu postoje dva fudbalska stadiona, hala sportova, dva bazena, nekoliko teniskih igrališta, streljana, atletska kružna i kros staza. U gradu funkcioniše jedna TV stanica i četiri radio-stanice.

Demografija[uredi]

U naselju Ćuprija živi 16558 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,1 godina (38,6 kod muškaraca i 41,5 kod žena). U naselju ima 6891 domaćinstvo, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,98.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[2]
Godina Stanovnika
1948. 9.609
1953. 11.967
1961. 14.053
1971. 17.564
1981. 20.547
1991. 21.367 20.624
2002. 21.982 20.585
2011. 19.471
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[3]
Srbi
  
19.379 94,14 %
Romi
  
249 1,20 %
Jugosloveni
  
78 0,37 %
Crnogorci
  
76 0,36 %
Makedonci
  
53 0,25 %
Vlasi
  
50 0,24 %
Hrvati
  
37 0,17 %
Slovenci
  
15 0,07 %
Goranci
  
11 0,05 %
Bugari
  
10 0,04 %
Muslimani
  
9 0,04 %
Rumuni
  
7 0,03 %
Česi
  
5 0,02 %
Ukrajinci
  
3 0,01 %
Mađari
  
3 0,01 %
Rusini
  
2 0,00 %
Slovaci
  
1 0,00 %
Rusi
  
1 0,00 %
Nemci
  
1 0,00 %
Bunjevci
  
1 0,00 %
Albanci
  
1 0,00 %
nepoznato
  
447 2,17 %


Reference[uredi]

  1. Na prodaji jedna od napoznatijih firmi u SFRJ (B92, 18. septembar 2016)
  2. „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  3. „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  4. „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze[uredi]