Prolom

Koordinate: 43° 02′ 10″ S; 21° 24′ 03″ I / 43.036166° S; 21.400833° I / 43.036166; 21.400833
S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Prolom
Prolom Banja
Administrativni podaci
DržavaSrbija
Upravni okrugToplički
OpštinaKuršumlija
Stanovništvo
 — 2011.111
Geografske karakteristike
Koordinate43° 02′ 10″ S; 21° 24′ 03″ I / 43.036166° S; 21.400833° I / 43.036166; 21.400833
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Aps. visina717 m
Prolom na karti Srbije
Prolom
Prolom
Prolom na karti Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj18433
Pozivni broj027
Registarska oznakaPK

Prolom je naselje u Srbiji u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 111 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 92 stanovnika). Poznato je po lekovitim izvorima. Kroz banju protiče Prolomska reka.

Geografski položaj[uredi | uredi izvor]

Prolom se nalazi na jugu Srbije 11 kilometara levo od mesta Rudare, na putu NišPodujevo -Priština, 85km od Niša i 23,1 km jugoistočno od Kuršumlije.Nalazi se na severozapadnim obroncima planine Radan , na 550 do 668 m nadmorske visine.

Tabla sa kartom Prolom banje sa okolinom

Klima[uredi | uredi izvor]

Panorama januara 2023. godine

Na lokalnu klimu utiče to što su oko naselja šumovite planine prosečne visine oko 1.000 m. Klima je umereno kontinentalna sa osobinama subalpske. Leta su umereno topla sa manje padavina i svežim noćima. Zime su duge i hladne sa dosta snega.

Istorija[uredi | uredi izvor]

Posle Prvog svetskog rata počinje ozbiljnije korišćenje toplih izvora. Prolom i osobine lekovitih voda se pominju u novinama 1940. godine kada se navodi brojka od oko 2000 posetilaca godišnje. Od 1956. godine broj gostiju se znatno povećava, a od 1961. godine organizaciju prihvata i lečenja gostiju preuzima Planinka iz Kuršumlije. Hotel Radan podignut je 1968. godine i imao je 28 ležaja. Već 1976. godine se dograđuje depandans sa još 128 ležaja. Godine 1982. hotel je proširen i dograđen, a u to vreme je geoistražnim bušenjem dobijeno oko 11 litara lekovite vode u sekundi (temperature 29 °C). Godine 1989. sagrađen je drugi depandans sa 270 ležaja i terapijski blok kao i deo sa bazenom. Sada je hotel opremljen savremenom opremom za smeštaj, dijagnostiku, lečenje, terapiju i rekreaciju. Pored hotela sa restoranom u banji postoji veći broj kuća sa privatnim smeštajem za goste, nekoliko prodavnica mešovite robe i više restorana.

Demografija[uredi | uredi izvor]

U naselju Prolom živi 98 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 50,2 godina (48,3 kod muškaraca i 52,3 kod žena). U naselju ima 48 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,31.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[1]
Godina Stanovnika
1948. 172
1953. 248
1961. 225
1971. 180
1981. 200
1991. 92 92
2002. 111 111
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi
  
108 97,29%
Crnogorci
  
2 1,80%
nepoznato
  
1 0,90%


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

Prolom banja[uredi | uredi izvor]

Izvor mineralne vode u Prolom banji

Banja je poznata ne samo kao lečilište već i kao mesto za: rehabilitaciju, rekreaciju, odmor i kongresni turizam.

Prema zvaničnim podacima Prolom voda se koristi za lečenje:

  • Bolesti bubrega i mokraćnih puteva
  • Bolesti organa za varenje
  • Bolesti kože
  • Bolesti krvnih sudova
  • Vanzglobnog reumatizma

Ranije su posetioci Prolom banje koristili blato iz okoline lekovitih izvora i njime mazali delove tela u cilju lečenja reumatskih i kožnih bolesti. Danas se lekovito blato dobija mešanjem lekovite vode sa zemljom iz okoline termalnog (lekovitog) izvora Pupavci. Ovo blato se koristi u blatnim kadama za lečenje: kožnih bolesti, bolesti krvnih sudova, reumatskih oboljenja i nekih oboljenja prostate.

Privreda[uredi | uredi izvor]

Crkva brvnara Lazarica

Prolom voda se od 1989. godine pakuje i flašira za potrebe tržišta u zemlji i inostranstvu. Nova fabrika vode puštena je u rad 2005. g. Voda se sa dubine od 220 metara bez fizičkih i bez hemijskih promena pakuje u PET ambalažu. Prolom voda pripada vodama visokih balneoloških vrednosti. Takve vode su: azotne, visokoalkalne, niskomineralizovane, natrijum hidro-karbonatne, silicijumske hipoterme. Glavne balneološke vrednosti vode su alkalitet, prisustvo ozona i silicijumske kiseline uz malo učešće fluora.

Znamenitosti[uredi | uredi izvor]

Galerija[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima (PDF). webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  2. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  3. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]