Prolom

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prolom Banja
Prolom Banja Park2.jpg
Park u Prolom Banji
Administrativni podaci
Država Srbija
Upravni okrugToplički
OpštinaKuršumlija
Stanovništvo
 — 2011.111
Geografske karakteristike
Koordinate43°02′10″ SGŠ; 21°24′03″ IGD / 43.036166° SGŠ; 21.400833° IGD / 43.036166; 21.400833Koordinate: 43°02′10″ SGŠ; 21°24′03″ IGD / 43.036166° SGŠ; 21.400833° IGD / 43.036166; 21.400833
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadm. visina717 m
Prolom Banja na mapi Srbije
Prolom Banja
Prolom Banja
Ostali podaci
Poštanski broj18433
Pozivni broj027
Registarska oznakaPK

Prolom Banja je naselje u Srbiji u opštini Kuršumlija u Topličkom okrugu. Prema popisu iz 2002. bilo je 111 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 92 stanovnika). Poznato je po lekovitim izvorima.

Geografski položaj[uredi]

Prolom Banja se nalazi na jugu Srbije na putu NišPodujevo -Priština, 85km od Niša i 23,1 km jugoistočno od Kuršumlije.Nalazi se na severozapadnim obroncima planine Radan , na 550 do 668 m nadmorske visine.

Klima[uredi]

Na lokalnu klimu utiče to što su oko naselja šumovite planine prosečne visine oko 1.000 m. Klima je umereno kontinentalna sa osobinama subalpske. Leta su umereno topla sa manje padavina i svežim noćima. Zime su duge i hladne sa dosta snega.

Istorija[uredi]

Posle Prvog svetskog rata počinje ozbiljnije korišćenje toplih izvora. Prolom i osobine lekovitih voda se pominju u novinama 1940. godine kada se navodi brojka od oko 2000 posetilaca godišnje. Od 1956. godine broj gostiju se znatno povećava, a od 1961. godine organizaciju prihvata i lečenja gostiju preuzima Planinka iz Kuršumlije. Hotel Radan podignut je 1968. godine i imao je 28 ležaja. Već 1976. godine se dograđuje depandans sa još 128 ležaja. Godine 1982. hotel je proširen i dograđen, a u to vreme je geoistražnim bušenjem dobijeno oko 11 litara lekovite vode u sekundi (temperature 29 °C). Godine 1989. sagrađen je drugi depandans sa 270 ležaja i terapijski blok kao i deo sa bazenom. Sada je hotel opremljen savremenom opremom za smeštaj, dijagnostiku, lečenje, terapiju i rekreaciju. Pored hotela sa restoranom u banji postoji veći broj kuća sa privatnim smeštajem za goste, nekoliko prodavnica mešovite robe i više restorana.

Demografija[uredi]

U naselju Prolom živi 98 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 50,2 godina (48,3 kod muškaraca i 52,3 kod žena). U naselju ima 48 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,31.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[1]
Godina Stanovnika
1948. 172
1953. 248
1961. 225
1971. 180
1981. 200
1991. 92 92
2002. 111 111
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi
  
108 97,29 %
Crnogorci
  
2 1,80 %
nepoznato
  
1 0,90 %


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

Prolom Banja[uredi]

Izvor mineralne vode u Prolom Banji

Banja je poznata ne samo kao lečilište već i kao mesto za: rehabilitaciju, rekreaciju, odmor i kongresni turizam.

Prema zvaničnim podacima Prolom voda se koristi za lečenje:

  • Bolesti bubrega i mokraćnih puteva
  • Bolesti organa za varenje
  • Bolesti kože
  • Bolesti krvnih sudova
  • Vanzglobnog reumatizma

Ranije su posetioci Prolom Banje koristili blato iz okoline lekovitih izvora i njime mazali delove tela u cilju lečenja reumatskih i kožnih bolesti. Danas se lekovito blato dobija mešanjem lekovite vode sa zemljom iz okoline termalnog (lekovitog) izvora Pupavci. Ovo blato se koristi u blatnim kadama za lečenje: kožnih bolesti, bolesti krvnih sudova, reumatskih oboljenja i nekih oboljenja prostate.

Privreda[uredi]

Crkva brvnara Lazarica

Prolom voda se od 1989. godine pakuje i flašira za potrebe tržišta u zemlji i inostranstvu. Nova fabrika vode puštena je u rad 2005. g. Voda se sa dubine od 220 metara bez fizičkih i bez hemijskih promena pakuje u PET ambalažu. Prolom voda pripada vodama visokih balneoloških vrednosti. Takve vode su: azotne, visokoalkalne, niskomineralizovane, natrijum hidro-karbonatne, silicijumske hipoterme. Glavne balneološke vrednosti vode su alkalitet, prisustvo ozona i silicijumske kiseline uz malo učešće fluora.

Znamenitosti[uredi]

Prolom Banja.jpg
Crkva Sv .Preobraženja
  • Crkva brvnara Lazarica udaljena 2,5 km od hotela Radan.
  • Crkva Sv. Petke udaljena je 1,5 km od Prolom Banje
  • Crkva Sv. Prteobraženja
  • Đavolja Varoš je planinarskom stazom udaljena od Prolom Banje desetak kilometara dok je obilazni put za automobile dužine 27 km.
  • Za motorizovane goste mogući su izleti (preko 40 km) do Lukovske Banje i Kuršumlijske Banje

Reference[uredi]

  1. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  2. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  3. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze[uredi]