Rovinj

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Rovinj
Rovinj 07.JPG
Stari grad u Rovinju
Zastava
Zastava
Administrativni podaci
Država Hrvatska
ŽupanijaIstarska
Stanovništvo
Stanovništvo
 — 2011.12.913
 — gustina165,79 st./km2
Aglomeracija (2011.)14.367
Geografske karakteristike
Koordinate45°04′52″ SGŠ; 13°38′19″ IGD / 45.08116612338021° SGŠ; 13.6387067593971° IGD / 45.08116612338021; 13.6387067593971Koordinate: 45°04′52″ SGŠ; 13°38′19″ IGD / 45.08116612338021° SGŠ; 13.6387067593971° IGD / 45.08116612338021; 13.6387067593971
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Površina77,89 km2
Rovinj na mapi Hrvatske
Rovinj
Rovinj
Rovinj na mapi Hrvatske
Ostali podaci
GradonačelnikĐovani Sponca (IDS)
Poštanski broj52210

Rovinj (ital. Rovigno) je grad u Hrvatskoj u Istarskoj županiji. Prema prvim rezultatima popisa iz 2011. u gradu je živelo 14.367 stanovnika, a u samom naselju je živelo 12.913 stanovnika.[1]

Položaj[uredi | uredi izvor]

Grad Rovinj nalazi se na 45° 04' sjeverne geografske širine i 13° 38' istočne geografske dužine. Nalazi se na zapadnoj obali Istre. Rovinjska regija ima površinu od 80 km2.

Prirodna osnova[uredi | uredi izvor]

Klima[uredi | uredi izvor]

Rovinj se nalazi u području mediteranske klime. Srednja godišnja temperatura iznosi 16 °C. U januaru prosečna temperatura iznosi 4,8 °C, a u julu 22,3 °C.[2] Srednja godišnja temperatura mora iznosi 16,6 °C.[2] Godišnja količina padavina iznosi 940 mm taloga, a godišnji prosek vlažnosti vazduha iznosi 72%.[2] Rovinj godišnje u prosjeku ima 2.393,3 sunčanih sati godišnje.[2]

Reljef[uredi | uredi izvor]

Rovinj se nalazi na području Crvene Istre, odnosno crvenog tla — crvenice. U rovinjskom arhipelagu nalazi se 22 ostrva ili ostrvca od kojih su Sv. Andrija i Sv. Katarina najveći.[2] Na severu rovinjštine, Rovinj graniči sa opštinom Vrsar sa kojom deli Limski kanal.

Istorija[uredi | uredi izvor]

Arheološki nalazi pokazuju da je okolina Rovinja bila nastanjena u praistorijibronzanom i gvozdenom dobu, kada Istru naseljavaja ilirsko pleme Histra koji su trgovali sa Grcima i Etrušćanima. Najnoviji arheološki nalazi ukazuju da je ostrvu, koje je od 1763. poluostrvo i na kom je smešten današnji Rovinj, naseljeno od prelaza iz 2. u 1. milenijum p. n. e.[3]

Prvo pominjanje Rovinja kao Castrum Rubini nalazi se u delu Cosmographia iz 7. veka. U delu je navedeno mnoštvo geografskih podataka koji se odnose na 5. vek pa je rovinjski hroničar Bernardo Benusi zaključio da je Rovinj nastao u periodu od 3. do 5. veka. Nakon vladavine Rimskog carstva, a pred navalama Vizigota, Huna i Gota, stari Romani su, u potrazi za sigurnošću, naselili ostrva Mons Albanus, Sv. Katerinu, Sv. Andriju i Cisu. Ostrvo Cisa se prvi put pominje po Pliniju Starijem, a navodno je potonulo za vreme velikih potresa u drugoj polovini 8. veka. Castrum Rubini koji je lociran na mestu današnje crkve Sv. Eufemije, postaje Ruinjo, Ruginio, Ruvigno i preživljava razorne napade sa kopna i mora: Slovena (Domagoj, 876. godine), Neretljana (865. i 887. godine) i Saracena (819. i 842).[3] Nakon vizantinske vlasti Rovinj je najprije bio pod vlašću Longobarda, a potom pod franačkom vladavinom. U feudalnoj Istri Rovinj je izgubio veći deo autonomije starih rimskih municipija, međutim kao važan grad, o čemu govori činjenica da kao kastrum učestvuje 804. godine na Rižanskoj skupštini, uspeva se izboriti za određene olakšice.[3]

Od 10. do 12. veka sa uspehom se odupirao pritisku Venecije i stekao autonomni status sa skupštinom građana i Velikim većem. Dolaskom pod Veneciju 1283. godine gradska samouprava je izgubila svoje demokratsko obeležje. Grad je izložen čestim napadima sa mora — 1597. napalo ga je i opljačkalo 17 uskočkih brodova sa oko 500 uskoka. U 17. i 18. veku Rovinj je razvijen pomorski grad. Nakon pada Venecije 1797. godine građani su sami preuzeli upravu grada i zadržali je za vreme austrijske (1797—1805) i francuske administracije (1805—1813). Sve do druge polovine 19. veka Rovinj je bio najveća luka na zapadnoj obali Istre.[3] Godine 1918. okupirala ga je italijanska vojska, a 1920. Rapalskim ugovorom pripao je Kraljevini Italiji i bio uključen u italijansku provinciju Venecija Điulija. Nakon italijanske kapitulacije 1943, grad dolazi pod nemačku okupaciju. Ipak, iste godine u Pazinu pokrajinski Narodnooslobodilački odbor za Istru, proglašava pripojenje Istre matici zemlji Hrvatskoj i Jugoslaviji, što je poslije rata potvrđeno 1947. godine Pariskim mirovnim ugovorima.

U šezdesetim, sedamdesetim i osamdesetim godinama dvadesetog veka Rovinj je bio stecište mnogih Beograđana, a posebno glumaca, pisaca i slikara.[4] U njemu su povremeno boravili i radili između ostalih Borislav Mihajlović Mihiz, Antonije Isaković, Mića Popović, Olja Ivanjicki i Milan Cile Marinković.[5] U Međunarodnom omladinskom centru na Škarabi[6] su svirali tada poznati jugoslovenski rok sastavi, između ostalih i beogradske Siluete.

Demografija[uredi | uredi izvor]

Današnji Grad Rovinj nastao je na delu teritorije nekadašnje Opštine Rovinj. Kretanje broja stanovnika Grada Rovinja dato je u tablici ispod.[7]

Nacionalnost[8] 2001. 1991. 1981. 1971. 1961. 1953. 1948. 1931. 1921. 1910. 1900. 1890. 1880. 1869. 1857.
br. stanovnika 14.234 13.559 11.861 9.464 7.818 6.374 8.589 11.069 10.863 13.160 11.042 10.354 10.100 10.063 9.891

Broj stanovnika samog naselja Rovinj dat je u tablici ispod.[7]

Nacionalnost[8] 2001. 1991. 1981. 1971. 1961. 1953. 1948. 1931. 1921. 1910. 1900. 1890. 1880. 1869. 1857.
br. stanovnika 13.467 12.910 11.271 8.871 7.155 5.712 7.863 10.170 10.022 12.323 10.302 9.662 9.522 9.564 9.401

Prema popoisu stanovništva iz 2001. godine u Gradu Rovinju živjelo je 14.234 stanovnika. Hrvati su činili većinu stanovništva (66%). Italijani su sa 1.628 stanovnika (11,44%) činili drugu najbrojniju zajednicu na području Grada. Po brojnosti, Italijane su sledili Srbi s 3,5%, Albanci s 2,4% i Bošnjaci s 1,8%.[9]

Po popisu iz 1991. godine u Opštini Rovinj je živelo 2.169 (10,91%) Italijana.[7]

Popis 1991.[uredi | uredi izvor]

Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mesto Rovinj je imalo 12.910 stanovnika, sledećeg nacionalnog sastava:

Popis 1991.‍
Hrvati
  
7.136 55,27 %
Italijani
  
1.761 13,64 %
Srbi
  
698 5,40 %
Jugosloveni
  
371 2,87 %
Muslimani
  
244 1,89 %
Albanci
  
208 1,61 %
Slovenci
  
140 1,08 %
Mađari
  
113 0,87 %
Crnogorci
  
42 0,32 %
Makedonci
  
29 0,22 %
Slovaci
  
25 0,19 %
Nemci
  
16 0,12 %
Rumuni
  
15 0,11 %
Česi
  
12 0,09 %
Turci
  
6 0,04 %
Austrijanci
  
5 0,03 %
Rusi
  
5 0,03 %
Poljaci
  
3 0,02 %
Romi
  
2 0,01 %
Ukrajinci
  
2 0,01 %
Bugari
  
1 0,00 %
Grci
  
1 0,00 %
Jevreji
  
1 0,00 %
ostali
  
17 0,13 %
neopredeljeni
  
512 3,96 %
region. opr.
  
1.335 10,34 %
nepoznato
  
210 1,62 %
ukupno: 12.910

Politika[uredi | uredi izvor]

Rovinj, pogled sa zvonika Sv. Eufemije

U Rovinju je na vlasti Istarski demokratski sabor na čelu sa gradonačelnikom Đovanijem Sponzom. Gradsko vijeće Grada Rovinja čini 19 poslanika.[10]

Ekonomija[uredi | uredi izvor]

Turizam i industrija čine najveće izvore prihoda grada Rovinja. Od industrije važno je napomenuti Tvornicu duhana Rovinj i Istragrafiku, koje su preselile pogone u Kanfanar, Mirnu — fabriku ribljih konzervi i ostale manje fabrike kao Obrada — metaloprerađivačka fabrika i fabrika bezalkoholnih pića.

Turizam[uredi | uredi izvor]

Prema podacima Turističke zajednice Istarske županije, Poreč i Rovinj su po broju ostvarenih noćenja, vodeće turističke destinacije. Udeo Rovinja u ukupnom broju noćenja Istarske županije u 2005. godini iznosi 14,2%, a Poreča 14,4%. Najbrojniji gosti grada Rovinja su Nemci, Italijani, Austrijanci i Holanđani. Na području grada Rovinja nalaze se 10 hotela. Takođe na području grada nalaze se još kampovi, hotelska naselja i hotelsko-apartmanska naselja. Najveći kamp u Rovinju je Valalta tip naturističkog naselja, koji je ujedno i među najvećim i najboljim u Hrvatskoj.

Partnerski gradovi[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ „Popisane osobe, kućanstva i stambene jedinice, prvi rezultati popisa 2011.”. Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske. Arhivirano iz originala na datum 01. 06. 2012. Pristupljeno 29. 8. 2012. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Službene Stranice Grada Rovinja: O Rovinju — Brojke i činjenice (jezik: hrvatski)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Službena stranica Grada Rovinja: Povijest (jezik: hrvatski)
  4. ^ Oživjele stare uspomene u Rovinju
  5. ^ Cile Marinković: U žiži smo oduvek | Kultura | Novosti.rs
  6. ^ Englezi koji su voleli Italiju
  7. 7,0 7,1 7,2 CD-rom: Naselja i stanovništvo RH od 1857—2001. godine, Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, Zagreb, 2005.
  8. 8,0 8,1 Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
  9. ^ Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske: Popis stanovništva 2001. godine — Stanovništvo prema narodnosti, po gradovima/općinama (jezik: hrvatski)
  10. ^ Službene Stranice Grada Rovinja: Gradska administracija — Gradsko Vijeće (jezik: hrvatski)

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Gelo, Jakov (1998). Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima. Zagreb: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske. ISBN 978-953-6667-07-9. 

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]