Salata

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Tanjir sa salatom

Salata je vrsta hrane, koja se obično jede kao prilog uz glavno jelo, a ređe samostalno (npr. voćna salata). Salata se najčešće pravi od sirovog povrća. Može joj se dodati testenina, kuvano meso, sir, majonez, razni prelivi i slično. U pojedine salate dodaje se i voće, npr. jabuke seckane na kockice. Voćna salata je vrsta desertne salate u kojoj su glavni sastojci razne vrste voća.[1]

Salata se najčešće začinjava uljem i sirćetom uz dodatak soli, bibera i limunovog soka.[2] Sezonske salate se prave od svežeg povrća tipičnog za to doba godine. Salate imaju hranljivu vrednost, i sadrže vitamine i minerale. Većina salata sa smatra dijetalnom hranom, jer sadrže malo kalorija, a veće količine vode i biljnih vlakana.

Etimologija[uredi | uredi izvor]

Reč salata dolazi iz francuskog jezika salata istog značenja, koja je skraćeni oblik ranije proste latinske reči herba salate (slano povrće). Na engleskom se reč najpre pojavljuje kao salata ili salata u 14. veku. So je povezana sa salatom jer je povrće začinjeno solju (rastvorom soli u vodi) ili slanim prelivima ulja i sirćeta u rimsko vreme.[3]

Istorija[uredi | uredi izvor]

Rimljani, stari Grci i Persijci jeli su mešano zelje sa dresingom, praktično vrstu mešane salate. Salate, uključujući slojevite i različite salate, bile su popularne u Evropi još od grčkih i rimskih carskih ekspanzija.[4] Marija, kraljica Škota, jela je kuvan koren celera preko zelenog povrća prelivenog prelivom od senfa, tartufa i tvrdo kuvanim jajima isečenim na kriške.[5]

Vrste salata[uredi | uredi izvor]

Glavna podela salata je na letnje i zimske. [6] Letnje salate su: salata od svežih krastavaca, zelena salata, salata od paradajza, paprike i luka i sl. Zimske salate su: salata od kiselog kupusa, salata od cvekle, turšija, kiseli krastavčići i sl.

Poznate salate su: zelena salata koja ima mnogo varijanti, voćna salata, ruska salata (kiseli krastavci, krompir, šargarepa, grašak, majonez, šunka), srpska salata (paprika, paradajz, krastavac, luk, feferoni), urnebes salata, francuska salata, šopska salata, Valdorf, turšija, salata od pasulja, salata od krompira, salata od tunjevine i dr.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Galerija[uredi | uredi izvor]

Izvori[uredi | uredi izvor]

  1. ^ „Definicija salate”. Merriam Webster. Pristupljeno 18. 1. 2020. 
  2. ^ „Vinjigret začin”. BBC good food. Pristupljeno 18. 1. 2020. 
  3. ^ „Etimologija”. Online etymology dictionary. Pristupljeno 18. 1. 2020. 
  4. ^ „O salatama”. Foodtimeline. Pristupljeno 18. 1. 2020. 
  5. ^ „John Evelin: Acetaria a discourse of sallets, Brooklin, 1937.”. Gutenberg. Pristupljeno 18. 1. 2020. 
  6. ^ Veliki narodni kuvar, Narodna knjiga Beograd 1979.

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]