Nepokretna kulturna dobra u Srbiji

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Srpska kultura
Grb Nemanjica mini transparent.png
Život i običaji
Umetnost
Spomenici
Razno

Nepokretna kulturna dobra u Srbiji su nepokretna kulturna dobra od opšteg interesa za Republiku Srbiju.[1] U sklopu sistema državne zaštite kulturnih dobara u Srbiji, nepokretna kulturna dobra su definisana kao prva od dve osnovne kategorije, dok drugu kategoriju predstavljaju pokretna kulturna dobra. Nekokretna kulturna dobra su klasifikovana i zaštićena zakonom (Zakon o kulturnim dobrima, čl. 19-22).[2]

Kategorizacija po značaju[uredi]

U zavisnosti od značaja, nepokretna kulturna dobra se razvrstavaju u tri zakonom definisane kategorije:

  • nepokretna kulturna dobra od izuzetnog značaja,
  • nepokretna kulturna dobra od velikog značaja i
  • zaštićena nepokretna kulturna dobra.

Kategorizacija po vrsti[uredi]

Nepokretna kulturna dobra u Srbiji se po slovu zakona dele na četiri osnovne vrste:

  • Spisak arheoloških nalazišta jeste spisak delova zemljišta ili površina pod vodom koje sadrže ostatke građevina i drugih nepokretnih objekata, grobnih i drugih nalaza, kao i pokretne predmete iz ranijih istorijskih doba, a od posebnog su kulturnog i istorijskog značaja.
  • Spisak znamenitih mesta jeste spisak prostora vezanih za događaje od posebnog značaja za istoriju, područja s izraženim elementima prirodnih i radom stvorenih vrednosti kao jedinstvenih celina, kao i spomen grobova ili groblja i drugih spomen obeležja koja su podignuta radi trajnog očuvanja uspomene na značajne događaje, ličnosti i mesta iz nacionalne istorije (memorijali), od posebnog kulturnog i istorijskog značaja.

Centralni registar nepokretnih kulturnih dobara u Srbiji[uredi]

U centralnom registru, koji se vodi pri Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture, trenutno je upisano 2.536 nepokretnih kulturnih dobara, od toga 2.192 spomenika kulture, 77 prostorno kulturno-istorijskih celina, 191 arheoloških nalazišta i 77 znamenitih mesta.[3]

Kategorisanih nepokretnih kulturnih dobara ima 782 od čega 200 od izuzetnog značaja a 582 od velikog značaja. Među nepokretnim kulturnim dobrima od izuzetnog značaja nalazi se 155 spomenika kulture, 11 prostorno kulturno-istorijskih celina, 18 arheoloških nalazišta i 16 znamenitih mesta. Među nepokretnim kulturnim dobrima od velikog značaja su 512 spomenika kulture, 28 prostorno kulturno-istorijskih celina, 25 arheoloških nalazišta i 17 znamenitih mesta.

Prema uporednoj kategorizaciji, registar je podeljen u dvanaest kategorija:

Izuzetni značaj Veliki značaj Zaštićeni
Spomenici kulture od izuzetnog značaja Spomenici kulture od velikog značaja Zaštićeni spomenici kulture
Prostorno kulturno-istorijske celine od izuzetnog značaja Prostorno kulturno-istorijske celine od velikog značaja Zaštićene prostorno kulturno-istorijske celine
Arheološka nalazišta od izuzetnog značaja Arheološka nalazišta od velikog značaja Zaštićena arheološka nalazišta
Znamenita mesta od izuzetnog značaja Znamenita mesta od velikog značaja Zaštićena znamenita mesta

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]