Nepokretna kulturna dobra u Srbiji

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Srpska kultura
Grb Nemanjica mini transparent.png
Život i običaji
Umetnost
  • Arhitektura
  • Književnost
  • Slikarstvo
  • Grafika
  • Vajarstvo
  • Fotografija
  • Muzika
  • Pozorišta
  • Kinematografija
  • Spomenici
  • Kulturna dobra
  • Svetska baština
  • Arhivi
  • Biblioteke
  • Muzeji
  • Dvorci
  • Tvrđave
  • Manastiri
  • Vojnička groblja
  • Razno
  • Vladari
  • Poznati Srbi
  • Nepokretna kulturna dobra u Srbiji su klasifikovana i zaštićena dobra definisana zakonom (Zakon o kulturnim dobrima, čl. 19-22) koja su od opšteg interesa za Republiku Srbiju.[1] U sklopu sistema državne zaštite kulturnih dobara u Srbiji, nepokretna kulturna dobra su definisana kao prva od dve osnovne kategorije, dok drugu kategoriju predstavljaju pokretna kulturna dobra. [2]

    Kategorizacija po značaju[uredi]

    U zavisnosti od značaja, nepokretna kulturna dobra se razvrstavaju u tri zakonom definisane kategorije:

    • nepokretna kulturna dobra od izuzetnog značaja,
    • nepokretna kulturna dobra od velikog značaja i
    • zaštićena nepokretna kulturna dobra.

    Kategorizacija po vrsti[uredi]

    Nepokretna kulturna dobra u Srbiji se po slovu zakona dele na četiri osnovne vrste:

    • Arheološka nalazišta su delovi zemljišta ili površina pod vodom koje sadrže ostatke građevina i drugih nepokretnih objekata, grobnih i drugih nalaza, kao i pokretne predmete iz ranijih istorijskih doba, a od posebnog su kulturnog i istorijskog značaja.
    • Znamenita mesta je prostor vezan za događaje od posebnog značaja za istoriju, područja s izraženim elementima prirodnih i radom stvorenih vrednosti kao jedinstvenih celina, kao i spomen grobova ili groblja i drugih spomen obeležja koja su podignuta radi trajnog očuvanja uspomene na značajne događaje, ličnosti i mesta iz nacionalne istorije (memorijali), od posebnog kulturnog i istorijskog značaja.

    Centralni registar nepokretnih kulturnih dobara u Srbiji[uredi]

    U centralnom registru, koji se vodi pri Republičkom zavodu za zaštitu spomenika kulture, trenutno je upisano 2.536 nepokretnih kulturnih dobara, od toga 2.192 spomenika kulture, 77 prostorno kulturno-istorijskih celina, 191 arheoloških nalazišta i 77 znamenitih mesta.[3]

    Kategorisanih nepokretnih kulturnih dobara ima 782 od čega 200 od izuzetnog značaja a 582 od velikog značaja. Među nepokretnim kulturnim dobrima od izuzetnog značaja nalazi se 155 spomenika kulture, 11 prostorno kulturno-istorijskih celina, 18 arheoloških nalazišta i 16 znamenitih mesta. Među nepokretnim kulturnim dobrima od velikog značaja su 512 spomenika kulture, 28 prostorno kulturno-istorijskih celina, 25 arheoloških nalazišta i 17 znamenitih mesta.

    Prema uporednoj kategorizaciji, registar je podeljen u dvanaest kategorija:

    Izuzetni značaj Veliki značaj Zaštićeni
    Spomenici kulture od izuzetnog značaja Spomenici kulture od velikog značaja Zaštićeni spomenici kulture
    Prostorno kulturno-istorijske celine od izuzetnog značaja Prostorno kulturno-istorijske celine od velikog značaja Zaštićene prostorno kulturno-istorijske celine
    Arheološka nalazišta od izuzetnog značaja Arheološka nalazišta od velikog značaja Zaštićena arheološka nalazišta
    Znamenita mesta od izuzetnog značaja Znamenita mesta od velikog značaja Zaštićena znamenita mesta

    Vidi još[uredi]

    Reference[uredi]

    Literatura[uredi]

    Spoljašnje veze[uredi]