Vranjska oblast
| Vranjska oblast | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1922.—1929. | |||||||||||
 Vranjska oblast | |||||||||||
| Glavni grad | Vranje | ||||||||||
| Zvanični jezik(ci) | srpsko-hrvatsko-slovenački[1][2] | ||||||||||
| Religija | pravoslavlje | ||||||||||
| Regija | Balkan | ||||||||||
| Zemlja |  Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca | ||||||||||
| Površina | 5.869 km2 | ||||||||||
| Stanovništvo | 249.321 | ||||||||||
| Događaji | |||||||||||
| Status | Bivša oblast | ||||||||||
| Istorija | |||||||||||
• Uspostavljeno | 1922. | ||||||||||
• Ukinuto | 1929. | ||||||||||
| |||||||||||
Vranjska oblast je bila administrativna jedinica Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
Geografija
[uredi | uredi izvor]Planinska je oblast, u porječjima gornje južne Morave i gornje Pčinje.
Od manjih cjelina sjeverne Srbije ovoj oblasti pripadaju: Poljanica, Inogošte, Pčinja, Klisura, Vlasina, Masurica. Visoka je u istočnoj polovini, a svedena prema južnoj Moravi. Glavne su rijeke južna Morava i Pčinja. Pored Morave su prostrana polja: Vranjsko i Leskovačko, koja su vezana Gredličkom Klisurom. U oblasti je Vlasinsko Blato, na velikoj visini i sa svih strana zatvoreno, a otiče rijekom Vlasinom.
Vranjska oblast spaja Sjevernu i Južnu Srbiju više nego i jedan drugi kraj ovih dviju srpskih zemalja. Veći je dio ove oblasti u Južnoj Srbiji, gdje zahvata poriječje Binačke Morave do Ristovca iznad Vranja, gornju Pčinju do Kozjaka i Rujna, i gornju Krivu Rijeku do Psače. Ovamo se, osim državne granice na istoku, prema Bugarskoj, graniči na jugu bregalničkom i skopskom, a na zapadu kosovskom oblašću.
Privreda
[uredi | uredi izvor]U ovom je delu je jedan od najvažnijih srebrnih i zlatnih rudnika u cijeloj kraljevini: slavno Novo Brdo.
Stanovništvo
[uredi | uredi izvor]249.321 stanovnika, Srpsko je stanovništvo bilo u većini, ali je znatan broj doseljenih Arbanasa i poarbanašenih Srba (Arnautaša), čija grupa čini skoro četvrtinu stanovništva oblasti (59.845).
Administrativna podela
[uredi | uredi izvor]Osnovu oblasti čini raniji Vranjski okrug, kome su oduzeti neki srezovi na severu i zapadu a dodati na jugu:
- Leskovački i Vlasotinački srez su priključeni Niškoj oblasti,
- Jablanički srez (Lebane) je priključen Kosovskoj oblasti, a Gnjilanski srez ranijeg Kosovskog okruga je priključen Vranjskoj oblasti.
- Preševski i Krivopalanački srez ranijeg Kumanovskog okruga su priključeni Vranjskoj oblasti.
Oblast je tako sadržavala srezove:[3]
- Bosiljgradski
- Gnjilanski
- Krivopalanački
- Masurički (Surdulica)
- Poljanički (Vladičin Han)
- Preševski
- Pčinjski (Vranje)
Cela oblast je 1929. postala deo Vardarske banovine, u istoj celini su se opet našli i Leskovac, Vlasotince i Lebane.
Veliki župani
[uredi | uredi izvor]![[ikona]](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Wiki_letter_w_cropped.svg/20px-Wiki_letter_w_cropped.svg.png){kind=small} | Ovaj odeljak bi trebalo proširiti. Možete pomoći dodavanjem sadržaja. |
- Isidor St. Vitas od 1927.
- Marko Novaković do 1927.[4]
- Đorđe Bošković od 1923.
- Dragomir Todorović do 1923.[5]
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ Član 3. Ustav Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (1921):
„Službeni jezik Kraljevine je srpsko-hrvatski-slovenački.”
- ^ Član 3. Ustav Kraljevine Jugoslavije (1931):
„Službeni jezik Kraljevine je srpsko-hrvatsko-slovenački.”
- ^ Karta Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, puk. Petar Madžarević, Beograd 1924
- ^ Politika, 16.6.1927, strana 3
- ^ Službene Novine Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, 27. avgust 1923, Broj 194[mrtva veza]
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Димић, Љубодраг (2001). Историја српске државности. 3. Нови Сад: Огранак САНУ.
- Narodna enciklopedija, 1925 g.
