Šid

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Za drugo značenje, pogledajte članak Šid (višeznačna odrednica).
Šid

Jedna od ulica u Šidu
Jedna od ulica u Šidu

Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Srbije Srbija
Pokrajina Zastava Vojvodine Vojvodina
Upravni okrug Sremski
Opština Šid
Stanovništvo
Stanovništvo (2011) 14893
Gustina stanovništva 344 st/km²
Položaj
Koordinate 45°07′25″N 19°13′21″E / 45.123666, 19.2225
Vremenska zona srednjoevropska:
UTC+1
Nadmorska visina 113 m
Površina 47,4 km²
Šid na mapi Srbije
{{{alt}}}
Šid
Šid na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj 22239
22240
Pozivni broj 022
Registarska oznaka ŠI / ШИ


Koordinate: 45° 07′ 25" SGŠ, 19° 13′ 21" IGD

Šid je gradsko naselje u opštini Šid u Sremskom okrugu, smešten na padinama Fruške gore. Prema popisu iz 2011. bilo je 14.893 stanovnika.

Geografija[uredi]

Nadmorska visina je 104 m. To je sedište najzapadnije opštine Srema, a nalazi se između reke Dunav i obronaka Fruške gore na severu i reke Save na jugu. Oblast na kojoj je izgrađen Šid je voćarsko vinogradarski kraj, sa velikim vinskim podrumom. U sklopu poljoprivrede razvijena je i prehrambena industrija, posebno prerada žita, savremena industrijska klanica(koja je zatvorena kao i većina velikih preduzeća posle demokratskih promena 2000'te) i fabrika za proizvodnju jestivog ulja, kao i tekstilna industrija i trikotaža (takođe zatvorena posle demokratskih promena 2000'te). U gradu se nalazi spomen kuća i galerija poznatog slikara Save Šumanovića.

Ovde se nalazi i Železnička stanica Šid.

Istorija[uredi]

Nije poznato kada je Šid formiran kao naselje, postoje samo razne pretpostavke. Početkom 18. veka Šid je bio jedno od najvećih naselja između Vinkovaca, Vukovara i Sremske Mitrovice. Za procene o veličini i značaju Šida postoje pismeni podaci. Najraniji pomen iz toga vremena je podatak da je u Šidu umro Luka Natalis 1702. godine, vikar apostolskog poslanstva.

Racija u Šidu[uredi]

Za vreme Drugog svetskog rata, Šid je bio u sastavu NDH. Najveći od svih zločina u tom periodu dogodio se 28. 08. 1942. godine, na Veliku Gospojinu. Veća grupa ustaša, na čelu sa Viktorom Tomićem, došla je iz Zagreba i u toku noći je započela racija. Uhapšeno je 142 Šiđana (125 muškaraca, 13 žena i 4 deteta). Svi oni su stravično mučeni, i na kraju, njih 121 je vozom prebačeno u Sremsku Mitrovicu gde su streljani. Među njima je bio i čuveni srpski slikar Sava Šumanović. Racija u Šidu se odvijala u sklopu veće racije koja je izvedena na teritoriji celog Srema, a u kojoj je ubijeno preko 6000 ljudi, većinom Srba, mada je bilo i Jevreja i Roma.

Kultura[uredi]

U blizini sela Privina Glava nalazi se manastir Privina Glava, po legendi manastir je dobio je ime po osnivaču, vlastelinu Privi (ili Pribi) iz 12. veka. U gradu nalazi se takozvani Ruski dvor, bivši letnjikovac grkokatoličkih episkopa iz 18. veka.

U Gradu postoji niz ustanova od kulturnog značaja. Najvažniji pravoslavni hram je Crkva svetog Nikole.

Položaj Šida u Sremskom okrugu

Demografija[uredi]

U naselju Šid živi 12.825 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,1 godina (36,5 kod muškaraca i 39,6 kod žena). U naselju ima 5.510 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,96.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina Stanovnika
1948. 6.710 [1]
1953. 7.268
1961. 9.058
1971. 11.823
1981. 13.450
1991. 14.275 14.089
2002. 16.834 16.311
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi
  
12.427 76,18%
Slovaci
  
899 5,51%
Hrvati
  
724 4,43%
Rusini
  
681 4,17%
Jugosloveni
  
455 2,78%
Romi
  
81 0,49%
Mađari
  
59 0,36%
Crnogorci
  
37 0,22%
Ukrajinci
  
31 0,19%
Albanci
  
21 0,12%
Makedonci
  
19 0,11%
Muslimani
  
18 0,11%
Česi
  
10 0,06%
Rusi
  
9 0,05%
Rumuni
  
3 0,01%
Nemci
  
3 0,01%
Slovenci
  
2 0,01%
Bošnjaci
  
2 0,01%
Bunjevci
  
1 0,00%
Bugari
  
1 0,00%
nepoznato
  
422 2,58%


Galerija[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. ^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
  3. ^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Spoljašnje veze[uredi]