Hrvatska radiotelevizija

Из Википедије, слободне енциклопедије


Координате: 45° 47′ 35″ СГ Ш, 15° 58′ 29″ ИГД

Hrvatska radiotelevizija
Знак ХРТ
Tip: Nacionalna medijska kuća
Država: Застава Хрватске Hrvatska
Dostupnost: TV: nacionalna, satelitska, preko Interneta
Radio: nacionalna, preko Interneta
Format slike: 16:9
Vlasnik: državna televizija
Stara imena: Televizija Zagreb, HTV
Sedište: Zagreb
Važni ljudi: Vanja Sutlić
Početak
emitovanja:
15. maj 1926. (radio)
15. maj 1956. (televizija)
Vebsajt: hrt.hr


Hrvatska radio-televizija (HRT) je hrvatska javna radijska i televizijska ustanova. Kao datum osnivanja uzima se 15. maj 1926. godine, kada je osnovana privatna radiostanica Radio Zagreb. Program je 15. maja 1926. počeo rečima „Halo, halo! Ovdje Radio Zagreb!“. Radio stanica je nacionalizovana 1940.

Televizija Zagreb je počela sa emitovanjem 15. maja 1956. TV Zagreb je bio prva televizijska stanica u SFRJ. TV Zagreb je prva stanica u SFRJ koja je uvela regularno emitovanje trećeg programa 1988. Treći program je bio poznat kao Z3. Pod imenom HTV 3 je postojao do 2004. kada je kanal denacionalizovan, a licenca je pripala RTL-u. Obnovljen je 2012. Drugi program je počeo sa emitovanjem 1972. TV Zagreb je bio centar evrovizijske razmene za JRT i studio iz kojeg je poteklo najviše predstavnika nekadašnje SFRJ na Pesmi Evrovizije.

Tokom 1990. godine RTV Zagreb je promenio ime u u Hrvatski radio i televizija (TV Zagreb u „Hrvatska televizija“, HTV), a 1995. u Hrvatska radiotelevizija. Ova medijska kuća danas je najgledanija televizija u Hrvatskoj.[1]

Među najuspešnijim emisijama TV Zagreba su bili kvizovi Kviskoteka i Brojke i slova, serija Smogovci itd.

Počeci radija[уреди]

Temelje hrvatske radiodifuzije postavila je u martu 1924. grupa uglednih intelektualaca i poslovnih ljudi, koja je osnovala Radio klub Zagreb. Nakon dvogodišnjih napora, pribavili su koncesiju i druge državne dozvole i utemeljili Radio stanicu Zagreb koja je počela da emituje 15.5. 1926. godine. Program je počeo rečima "Halo, halo! Ovdje Radio Zagreb!" i najavama urednika dr. Ive Sterna i spikerice Božene Begović u 20.30 sati prvi se put u eteru na srednjim talasima od 350 metara čula Radio stanica Zagreb i od tada u kontinuitetu emitovala program. Za predsednika Radio kluba Zagreb su izabrali astronoma i fizičara dr. Otona Kučeru. Radio-klub je imao 136 članova: 124 Zagrepčana i 12 iz drugih hrvatskih gradova. Radio-klub je izdavao i časopis Radio-sport koji je imao važnu ulogu u promovisanju radiodifuzije. Na području tadašnje Zagrebačke direkcije pošta i telegrafa bilo je registrovano oko pedesetak radioprijemnika.

Radio Zagreb pre i posle 2. svetskog rata[уреди]

U sezoni 1927./28. telefonskim vodom preko Beča stanica se pridruživala u zajedničke emisije "Mreže srednjoevropskih radiostanica" (Beč, Prag, Varšava, Budimpešta ...), a u junu 1928. primljena je za punopravnog člana UIR-a (Union Internationale de Radiodifusion) u Ženevi zastupajući tadašnju Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, u kojoj, kao ni u ostalim državama na prostoru jugoistočne Evrope tada još nisu postojale druge radiodifuzne ustanove.

Posle 1945. Radio Zagreb, a zatim i tadašnja Televizija Zagreb bili su članovi tadašnje Evrovizije, (Evropske radiodifuzna unija) kao delovi Jugoslovenske radiotelevizije, a nakon međunarodnog priznanja Republike Hrvatske i prijema u Ujedinjene nacije, Hrvatska radio-televizija je 1. januara 1993. postala punopravna članica Evropske radiodifuzna unija.

Prvo sedište Radija Zagreb bilo je na Markovom trgu 9, drugo u Vlaškoj ulici 116, Šubićevoj 20, potom u Jurišićevoj 4. sa dijelovima na mnogim adresama u Zagrebu. Početkom 1995. u Dom Radiotelevizije na Prisavlju seli se i Radio i prvi put u istoriji većina delatnosti Hrvatske radiotelevizije bila je na jednom mestu.

Počeci emitovanja televizije[уреди]

15.5. 1956. u Tomislavovom domu na Sljemenu proradio je prvi televizijski odašiljač u tadašnjoj Jugoslaviji, ali i u ovom delu Evrope. Sledeća TV stanica u regionu je bila TV Rumunija koja je počela da emituje redovni program u novogodišnjoj noći 31. decembra 1956, a mađarska televizija je počela sa redovnim programom 1.5.a 1957. (eksperimentalno emitovanje u Mađarskoj je počelo 1954).

Direktnim prenosom svečanog otvaranja Zagrebačkog velesajma na južnoj obali Save 7.9. 1956. počelo je emitovanje Televizije Zagreb. Redovno emitovanje eksperimentalnog programa Zagrebačke televizije počelo je 19.11. iste godine. Već 12.5. iduće godine emitovan je prvi direktni televizijski prenos fudbalske utakmice sa stadiona na Maksimiru, nakon kojeg su sledili prenosi i drugih sportskih događaja. 14.7. direktno se prenosilo međunarodno sportsko takmičenje "Gymnaestrada" čime su s radom počela i prva reportažna kola.

23. 7. 1962. prvi put satelitom Telstar preuzima strani program.

Veliki tehnološki zaokret se dogodio 8.4. 1963. kad je prvi put emitovana magnetoskopski snimljena emisija, a na Dan Radija i Televizije 15.5. 1966. novopostavljenim UHF odašiljačem od 10 KW na Sljemenu prvi se put emitovan program u boji. Nakon toga kreće i prvi TV dnevnik iz Zagreba 1.10. 1968. nakon desetogodišnjeg emitovanja TV dnevnika iz Beograda.

Godine koje slede biće zapamćene po kvalitetnom rastu i programskih i kadrovskih potencijala. Dotada je većina zaposlenih došla na Televiziju sa Radija, a sada u oba medija dolaze visokoobrazovani novinari i inženjeri s fakulteta. Povremeno eksperimentalno emitovanje 2. programa Televizije Zagreb počelo je 27.8. 1972. Takođe se postupno eksperimentiše i sa programom u boji koji je već pre bio emitovan iz TV centra u Beogradu, a tih se godina ozbiljno razmišlja i o objedinjavanju pogona na jednoj lokaciji jer su u to vreme redakcije i pogoni raštrkani na više od 20 mesta po celom Zagrebu, tako da gradnja Doma Radiotelevizije na Prisavlju počinje polaganjem kamena temeljca 2.4. 1975. Kraj 70-ih važan je i zbog velikog zaokreta Televizije u tehničko-tehnološkom pristupu. Televizija uvodi sistem elektronskog prikupljanja vesti, poznati ENG (Electronic News Gathering), a većina snimatelja i montažera s filma prelazi na elektroniku.

Zgrada HRT-a na Prisavlju

To je i razdoblje velikih projekata, a posebno ostaju u sećanju poduhvati radnika Radija i Televizije vezani uz Konferenciju nesvrstanih u Kolumbu 1976. i Mediteranske igre u Splitu 1979. Već od 1983. postupno se delovi programa i tehnike sele u novi Dom na Prisavlju, a od 1988. godine se televizijski program potpuno proizvodi iz novih prostora. Dva su sportska događaja osamdesetih ostala upamćena kao vrlo uspešni pothvat radnika Radija i Televizije Zagreb. To su Zimske olimpijske igre u Sarajevu 1984. na kojima je Televizija Zagreb proizvela oko 50 posto svih televizijskih signala koji su gledani u više od 100 zemalja sveta, a kvalitetom prenosa nadmašila su sve dotadašnje prenose Olimpijskih igara. Druga manifestacija bila je Univerzijada 1987. godine koja je baš zahvaljujući Radiju i Televiziji nadmašila svoje sportsko značenje.

TV Zagreb je prva stanica u SFRJ koja je uvela regularno emitovanje trećeg programa 1988, poznatog pod nazivom Z3. Treći kanal je 2004. denacionalizovan, a licenca je pripala RTL-u.

29.6. 1990. Sabor Republike Hrvatske izglasao je Zakon kojim je Radiotelevizija Zagreb preimenovana u Hrvatsku radio-televiziju. Te godine je 30. aprila uveden teletekst kao stalni televizijski servis, a 4.5. 1990. zbog održavanja evrovizijskog takmičenja za "Pesmu Evrope" u Zagrebu puštena je u rad odašiljačko-prijemna satelitska stanica na Prisavlju. Uz veliki organizacijski poduhvat i uspešnu realizaciju Eurosonga u Zagrebu, te godine HRT postavlja nove standarde sportskih prijenosa praćenjem Prvenstva Evrope u atletici održanog u Splitu.

Za vreme rata u Hrvatskoj od jula 1991. do februara 1992. TV Zagreb bio je glavno nacionalističko uporište hrvatske politike, tako da je postao jedan od glavnih ciljeva JNA. U ratu zaposednuto je ili uništeno 80 odsto odašiljačkih objekata HRT-a. 15 velikih odašiljača i tridesetak pretvarača je bilo van upotrebe, a 16. avgusta i 4.10. raketiran je i središnji odašiljač Sljeme. Većina dostupnih oštećenih objekata popravljena je tokom 1992, a dotada je program emitovan smanjenom snagom ili s rezervnih lokacija. Hrvatska radiotelevizija je te godine i službeno istupila iz JRT-a. U to vreme ujedno HRT počinje analogno emitovanje preko satelita Eutelsat 1 29.8. 1991. uz usluge Austria Telecoma, a od 19.6. 1992. službu preuzima sopstvena satelitska stanica na Eutelsatu 2.

Televizija Zagreb počela je raditi u Jurišićevoj 4, zatim u Šubićevoj 20. i obližnjem Radničkom domu, dok je sedište bilo u Dežmanovoj 10. Televizijski studiji bili su jedno vreme u adaptiranim prostorima Mašinsko-brodograđevinskog fakulteta. Iako gradnja Doma Radiotelevizije Zagreb na Prisavlju počinje 1975. godine, tek 1988. počinje stalna proizvodnja i emitovanje televizijskog programa sa Prisavlja, a pojedini delovi su bili u funkciji već od 1983.

Izvori[уреди]

  1. ^ [1]

Spoljašnje veze[уреди]