Mitra Mitrović

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
MITRA MITROVIĆ
Mitra Mitrovic.jpg
Mitra Mitrović
Datum rođenja6. septembar 1912.
Mesto rođenjaPožega
Srbija Kraljevina Srbija
Datum smrtiapril 2001.(2001-04-00) (88 god.)
Mesto smrtiBeograd, Srbija Srbija
 SR Jugoslavija
SuprugMilovan Đilas
Profesijadruštveno-politički radnik
Članica KPJ od1933.
Učešće u ratovimaNarodnooslobodilačka borba
U toku NOB-ačlan Agitpropa CK KPJ
Odlikovanja
Orden narodnog oslobođenja
Orden bratstva i jedinsta
Orden zasluga za narod sa zlatnim vencem
Orden zasluga za narod sa srebrnim vencem
Partizanska spomenica 1941.

Mitra Mitrović (Požega, 6. septembar 1912Beograd, april 2001), književnica, učesnica Narodnooslobodilačke borbe i društveno-politički radnik Socijalističke Republike Srbije.

Biografija[uredi]

Rođena je 6. septembra 1912. godine u Požegi. Tokom studija na Filozofskom fakultetu u Beogradu, pristupila je studentskom revolucionarnom pokretu i 1931. godine postala član Saveza komunističke omladine Jugoslavije (SKOJ). Bila je jedna od najaktivnijih studenata-komunista na Beogradskom univerzitetu. Učestvovala je u svim akcijama i demonstracijama koje je tada ilegalna Komunistička partija Jugoslavije organizovala na Univerzitetu.

U članstvo Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) primljena je 1933. godine na Filozofskom fakultetu. Izvršavala je razne partijske zadatke, išla je kao kurir u unutrašnjost i prenosila partijski i ilegalni propagandni materijal. Diplomirala je 1935. godine i zaposlila se u Skupštini grada Beograda. Služila je u to vreme kao veza za članove Centralnog komiteta i instruktore iz inostranstva. Godine 1935. po zadatku partije, uključila se u Ženski pokret, gde je formirala Omladinsku sekciju Ženskog pokreta i bila njena prva predsednica. Bila je u grupi koja je osnovala list „Žena danas“ i bila član redakcije ovog lista. Godine 1939. poslata je kao instruktor u partijsku organizaciju u fabrici Vlade Ilića i u tom svojstu učestvovala u organizovanju štrajkova u ovoj, a i u drugim fabrikama. U godinama pred Drugi svetski rat bila je član Rejonskog komiteta KPJ na Dorćolu i član Komisije za rad među ženama pri Pokrajinskom komitetu KPJ za Srbiju.

Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije, 1941. godine, radila je u Rejonskom komitetu KPJ na Dorćolu. Jula 1941. godine bila je uhapšena i poslata u Banjički logor, odakle je posle mesec dana prebačena u zatvorsku bolnicu u Vidinskoj ulici. Uz pomoć stražara uspela je da pobegne, zajedno sa Verom Vrebalov i Natom Hadžić. Oktobra 1941. godine prebacila se u Mačvanski partizanski odred, a zatim u oslobođeno Užice, gde je radila u Agitpropu i postala član Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju i član Glavnog Narodnooslobodilačkog odbora Srbije, u kome je radila na pitanjima prosvete i školstva. Novembra 1941. godine s Glavninom partizanskih snaga povukla se iz Užica u Sandžak, i sve vreme bila na rukovodećim partijskim dužnostima u Narodnooslobodilačkom pokretu. Jedno vreme je bila član redakcije lista „Borba“, učestvovala je u organizovanju Antifašističkog fronta žena (AFŽ). Na Zemaljskoj konferenciji u Bosanskom Petrovcu, decembra 1942. godine izabrana je za člana Centralnog odbora AFŽ Jugoslavije, a na Prvom zadesnju AVNOJ-a u Bihaću izabrana je za člana AVNOJ-a.

Oktobra 1944. godine s partizanskim jedinicama prešla je u Srbiju. Radila je kao član Pokrajinskog komiteta KPJ za Srbiju, a od osnivanja Komunističke partije Srbije, maja 1945. godine, član Agitpropa Centralnog komiteta. Bila je ministar prosvete u Prvoj Vladi Narodne Republike Srbije. Kasnije se nalazila na funkcijama - predsednika Saveta za prosvetu i kulturu Vlade NR Srbije i direktora Saveznog zavoda za školstvo. Birana je za narodnog poslanika Narodne skupštine Srbije i Savezne skupštine SFRJ u više saziva. Bila je član Centralnog komiteta Saveza komunista Srbije i član Centralnog komiteta Saveza komunista Jugoslavije.

Bila je prva supruga Milovana Đilasa, s kojim je bila u braku od maja 1936. do marta 1952. godine i skojim je 1948. dobila ćerku Vukicu Đilas (1948—2001).

Preminula je aprila 2001. godine u Beogradu.

Književi rad i odlikovanja[uredi]

Aktivno se bavila publicističkim radom. Sarađivla je u dnevnoj štampi i časopisima: „Letopis Matice srpske“ i „Delo“. Objavila je knjige:

  • Ratno putovanje“, memorai, 1953,
  • Veselin Masleša“, portret, 1956,
  • Položaj žene u savremenom svetu“, 1960.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja među kojima su - Orden narodnog oslobođenja, Orden bratstva i jedinstva sa zlatnim vencem, Orden zasluga za narod sa zlatnom zvezdom i Orden zasluga za narod sa srebrnim zracima.

Literatura[uredi]

  • Žene Srbije u NOB. Beograd: Nolit. 1975. 
  • Ljušić, Radoš (2005). Vlade Srbije (1805—2005). Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. 
  • Pantelić, Ivana; Milinković, Jelena; Škodrić, Ljubinka (2013). Dvadeset žena koje su obeležile XX vek u Srbiji. Beograd: NIN. 
  • Pantelić, Ivana (2011). Partizanke kao građanke: društvena emancipacija partizanki posle Drugog svetskog rata u Srbiji, 1945—1953. Beograd: Institut za savremenu istoriju; Evoluta. 

Spoljašnje veze[uredi]