Savo Mašković

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
savo mašković
Nh maskovic savo.jpg
Savo Mašković
Datum rođenja(1914-01-14)14. januar 1914.
Mesto rođenjaOsretci, kod Kolašina
 Kraljevina Crna Gora
Datum smrti4. decembar 1944.(1944-12-04) (30 god.)
Mesto smrtiPoljani, kod Iloka
Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija Jugoslavija
Član KPJ od1940.
Učešće u ratovimaNarodnooslobodilačka borba
SlužbaNOV i PO Jugoslavije
19411944.
Činmajor
U toku NOB-akomandant
Osme crnogorske brigade
Narodni heroj od3. marta 1945.
Odlikovanja
Orden narodnog heroja
Orden partizanske zvezde
Orden za hrabrost

Savo Mašković (Osretci, kod Kolašina, 14. januar 1914Poljani, kod Iloka, 4. decembar 1944), učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je 14. januara 1914. godine u selu Osretci, kod Kolašina. Potiče iz siromašne seljačke porodice. Kao dete, rano je ostao bez oca, pa je s tri brata i dve sestre odrastao u veoma teškim uslovima. Pored osnovne škole završio je i pet razreda gimnazije u Kolašinu. Posle toga otišao je na službu u Novi Pazar, gde se priključio radničkom pokretu. Član Komunističke partije Jugoslavije je od 1940. godine.

Posle Aprilskog rata i okupacije Kraljevine Jugoslavije, vratio se u rodno selo, gde je aktivno učestvovao u organizovanju ustanka. Jula 1941. godine učestvovao je u prvim ustaničkim akcijama i u borbama za oslobođenje Kolašina. Tokom avgusta, u grupi donjomoračkih partizana, istakao se kao najhrabriji borac, u borbi sa italijanskom divizijom „Pusterija“. U napadu na Pljevlja, Savo se istakao kao dobar strelac i nišandžija na puškomitraljezu.

Decembra 1941. godine postao je borac Prve proleterske udarne brigade. U napadu na Livno, 1942. godine, probio se kroz bodljikavu žicu između bunkera, kojima je onda prišao sa suprotne strane, uništio dve posade i omogućio svojoj četi da prva prodre u grad. Sličan podvig učinio je i u borbi za Jajce, iste godine.

U jesen 1942 godine na položaju kod Mliništa borci prvog bataljona Prve proleterske brigade čitaju "Borbu" koja je izlazila u Drinićima. »Borbu« čita Savo Mašković puškomitraljezac u prvom bataljonu.

U bici na Neretvi se, kao komandir čete istako u borbama na Ivanu, Čićevu, Glavatičevu, i u žestokim borbama na Drini, aprila 1943. godine. U toku proboja obruča na Sutjesci postao je komandant Prvog bataljona Prve proleterske brigade. Velike su zasluge njegovog bataljona za uspešan proboj na Balinkovcu, 10. juna, i za proboju na putu Foča-Kalinovik.

Savo se istakao u borbama Prve proleterske brigade, u istočnoj Bosni, u leto 1943. i u centralnoj Bosni, u jesen 1943. godine. Tokom Šeste neprijateljske ofanzive njegov bataljon je proglašen za uzornu jedinicu Prvog proleterskog korpusa. Kasnije je postao zamenik komandanta Prve proleterske, a potom i komandant Osme crnogorske brigade. Učestvovao je u prodoru armijske grupe u Srbiju, operacijama za oslobođenje Srbije, operaciji za oslobođenje Beograda, i u borbama na sremskom frontu. Poginuo je tokom završnih operacija za oslobođenje Jugoslavije 4. decembra 1944. godine, u blizini sela Poljani, kod Iloka.

Imao je čin majora NOVJ. Još za života je bio odlikovan Ordenom za hrabrost i Ordenom partizanske zvezde sa srebrnim vencem, a 3. marta 1945. godine Ukazom Predsedništva AVNOJ-a je posthumno proglašen za narodnog heroja Jugoslavije.

Literatura[uredi | uredi izvor]