Slobodan Penezić Krcun

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
SLOBODAN PENEZIĆ KRCUN
Slobodan Penezić Krcun
Slobodan Penezić Krcun
Datum rođenja 2. jul 1918.
Mesto rođenja Užice, Srbija Kraljevina Srbija
Datum smrti 6. novembar 1964. (46 god.)
Mesto smrti Šopić, kod Lazarevca,
SR Srbija, Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija SFR Jugoslavija
Supruga Grozdana Zina Belić-Penezić

Član KPJ od februara 1939.
Učešće u ratovima Narodnooslobodilačka borba
U toku NOB-a politički komesar
Druge proleterske divizije
načelnik OZNE za Srbiju
Služba NOV i PO Jugoslavije
Čin general-pukovnik u rezervi

Funkcija Predsednik Izvršnog veća
NR Srbije
Mandat 9. juna 19626. novembra 1964.
Prethodnik Miloš Minić
Naslednik Stevan Doronjski
Narodni heroj od 5. jula 1952.
Odlikovanja
Orden narodnog heroja
Orden partizanske zvezde
Orden zasluga za narod sa zlatnim vencem
Orden bratstva i jedinsta
Orden partizanske zvezde
Orden za hrabrost
Partizanska spomenica 1941.
Grob Slobodana Penzića Krcuna u Aleji narodnih heroja na Novom groblju u Beogradu

Slobodan Penezić - Krcun (Užice, 2. jul 1918Šopić, kod Lazarevca, 6. novembar 1964), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFRJ i SR Srbije i narodni heroj Jugoslavije. U periodu od 9. juna 1962. do 6. novembra 1964. godine obavljao je funkciju predsednika Izvršnog veća Skupštine Socijalističke Republike Srbije.

Biografija[uredi]

Rođen je 2. jula 1918. godine u Užicu, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Kao učenik, viših razreda, užičke gimnazije, preko literarne družine „Napredak“, uključio se u rad omladinskog revolucionarnog pokreta.

Nakon mature, 1937. godine, otišao je u Zemun, gde je upisao Poljoprivredni fakultet. Posredovanjem Dobrivoja Radosavljevića, uključio se u rad studentskog revolucionarnog pokreta i februara 1939. godine postao član Komunističke partije Jugoslavije. Početkom 1940. godine je postao sekretar Partijskog biroa u Zemunu i član Univerzitetskog komiteta SKOJ-a, a iste godine, i član Pokrajinskog komiteta SKOJ-a za Srbiju.

Narodnooslobodilačka borba[uredi]

Napad sila Osovine na Kraljevinu Jugoslaviju, 6. aprila 1941. godine, ga je zatekao u Beogradu i on je istog dana krenuo kući. U Užicu je pokušao da se prijavi u vojsku, ali je bio odbijen. Kada su Nemci zauzeli Užice, otišao je u Sandžak, i tu je ostao do kraja aprila 1941. godine. U toku maja uspeo je da se vrati u Beograd, gde je dobio zadatak od Pokrajinskog komiteta SKOJ-a za Srbiju da se vrati u Užice i poveže se sa tamošnjom partijskom organizacijom KPJ.

Po zadataku Okružnog komiteta KPJ za Užice, u zlatiborskom srezu je radio na pripremi ustanka i formiranju Zlatiborske partizanske čete. Posle formiranja te čete, na poziv Okružnog komiteta, otišao je u Štab Užičkog partizanskog odredaDimitrije Tucović“, gde je određen za zamenika političkog komesara Odreda. Posle oslobođenja Užica, seprembra 1941. godine, imao je zadatak da u oslobođenom gradu organizuje borbu protiv „pete kolone“. Pored ovoga, radio je i na organizovanju „narodne vlasti“, organizovanju pozadine i dr. U oslobođenom Užicu je ostao sve do pada Užičke republike, 29. novembra 1941. godine.

U selo Radoinju, gde se tada nalazio Vrhovni štab NOP odreda Jugoslavije, stigao je 5. decembra 1941. godine, i bio zadužen da radi na obezbeđenju članova Vrhovnog štaba. Na toj dužnosti je ostao sve dok je Vrhovni štab boravio u oslobođenoj Foči. Prilikom povlačenja partzanskih jedinica iz Sandžaka, juna 1942. godine, postao je rukovodilac Politodela Druge proleterske udarne brigade, a uskoro, kod Mrkonjić-Grada, postao je zamenik političkog komesara brigade. Aprila 1943. godine, posle smrti Alekse Dejovića, postavljen je za političkog komesara brigade.

Septembra 1943. godine određen je za političkog komesara Druge proleterske divizije, i s njom je učestvovao u oslobađanju Sandžaka. Sa ove funkcije je smenjen 7. decembra 1943. godine, zbog poraza divizije kod Prijepolja. Posle toga, nalazio se sa Drugom i Petom krajiškom divizijom, koje su išle u Srbiju do Ibra, i natrag u Crnu Goru, gde se oformila grupa rukovodilaca za Srbiju, koji su od manastira Morače, juna 1944, otišli na Vis.

OZNA[uredi]

Na Visu, Krcun je izabran u Pokrajinski komitet KPJ za Srbiju i određen za načelnika Odeljenja za zaštitu naroda Srbije. Sa Visa je, početkom jula, otišao u Bari, a odatle je, s grupom drugih rukovodilaca, avionom prebačen na oslobođenu teritoriju južne Srbije. Tamo je počeo da radi na formiranju prvih organizacije Odeljenja za zaštitu naroda, a potom je prešao u oslobođeno Valjevo, zatim u Aranđelovac, pa u Beograd, gde je postao načelnik Odeljenja za zaštitu naroda Srbije.

Jedan od najvećih uspeha službe koju je vodio, bilo je hapšenje Draže Mihailovića.

Posleratna karijera[uredi]

Posle oslobođenja Jugoslavije, obavljao je mnoge odgovorne društveno-političke funkcije u republici i federaciji. Od novembra 1946. do decembra 1953. godine obavljao je dužnost ministra unutrašnjih poslova u prvoj, drugoj i trećoj Vladi Narodne Republike Srbije. Od 16. decembra 1953. bio je potpredsednik, a od 9. jun 1962. godine predsednik Izvršnog veća Skupštine Socijalističke Republike Srbije. Od novembra 1954. godine bio je član Saveznog izvršnog veća.

Novembra 1944. godine je bio poslanik Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Srbije, a kasnije je u više saziva, biran za narodnog poslanika Skupštine Srbije i Savezne narodne skupštine.

Na Osnivačkom kongresu Komunističke partije Srbije, maja 1945. godine, izabran je za člana Centralnog komiteta, a na Petom kongresu KPJ izrabran je za člana Centralnog komiteta Komunističke partije Jugoslavije. Imao je čin general-pukovnik u rezervi.

Pogibija i odlikovanja[uredi]

Poginuo je 6. novembra 1964. godine u saobraćajnoj nezgodi na Ibarskoj magistrali, u blizini sela Šopić kod Lazarevca. Tog dana, zajedno sa visokim republičkim funkcionerima - Svetolikom Lazarevićem Lazom i Ljubomirom Mijatovićem, krenuo je na Sresku konferenciju Saveza komunista u Titovom Užicu. Prema zvaničnoj istrazi, njegov novi automobil (neposredno pre udesa, dodeljen mu je nov automobil) je tokom pljuska naleteo na blato, usled čega je automobil proklizao i vozač je izgubio kontrolu nad vozilom, koje je zatim sletelo sa puta i svom silinom pri brzini od 130 km/h udarilo u drvo. Zajedno sa Krcunom tada je poginuo Svetolik Lazarević Laza.

Odmah posle pogibije, tela Slobodana Penezića Krcuna i Svetolika Lazarevića Laze, su bila preneta u Beograd i izložena u auli zgrade Savezne skupštine, gde su im brojne društveno-političke, boračke i vojne delegacije, kao i građani u mimohodu odlali počast. Sahranjeni su 8. novembra, jedan pored drugog, u Aleji narodnih heroja na Novom groblju.

Bio je oženjen Grozdanom Zinom Belić-Penezić, sa kojom je imao troje dece - sinove Srđana[1] i Relju i ćerku Vidu.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih visokih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima su - Orden partizanske zvezde sa zlatnim vencem i Orden zasluga za narod sa zlatnom zvezdom. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 5. jula 1952. godine.

Kontroverze[uredi]

Pošto nije bio miljenik Josipa Broza Tita, jer je znao da mu kaže šta misli o njemu, često se njegova pogibija dovođena u vezu s tim.

Krcunovom zaslugom (Ili ćemo dobiti kombinat ili ponovo idemo u šumu) u Sevojnu, kraj Užica, je izgrađena valjaonica bakra koja je kasnije proširena i valjaonicom aluminijuma.

U istrazi koja je tokom rata sprovedena povodom propusta koji su doveli do Prijepoljske bitke, Penezić je sa još nekolicinom proglašen odgovornim. Kasnije je rehabilitovan.

Reference[uredi]

Literatura[uredi]