Manastir Voljavča

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Manastir Voljavča
Voljavca.jpg
Manastir Voljavča
Opšte informacije
Mesto Stragari
Opština Kragujevac
Država  Srbija
Vreme nastanka 11. vek
Tip kulturnog dobra Spomenik kulture od velikog značaja
Nadležna institucija
Nadležna ustanova za zaštitu Zavod za zaštitu spomenika kulture
Sedište Kragujevac
Adresa Kragujevačkog oktobra 184 34000
Zvanični veb-sajt

Manastir Voljavča je manastir Srpske pravoslavne crkve i pripada Eparhiji Šumadijskoj.

Položaj i istorijat[uredi]

Skriven u gustoj šumi uz Voljavački potok na severistočnoj padini Rudnika, u blizini Stragara, nalazi se manastir Voljavča sa crkvom posvećenom Sv. Mihailu i Gavrilu. Manastir, zadužbina Mihaila Končinovića, vlastelina despota Stefana Lazarevića, obnovljen je početkom 15 veka na ostacima stare crkve iz 1050. godine.[1] Upisan je registar spomenika kulture od izuzetnog značaja od 1981. [2]

Njegova Svetost Patrijarh Pavle u Voljavči 2005.

Istorijske podatke o manastiru daju turski defteri, u kojima se manastir pominje u opisu Smederevskog sandžaka 1516. godine. 1607, godine, kada je iguman bio Zaharija, napisan je manastirski tipik, a takođe se pominje i tapija manastira iz 1680. godine. 1759. godine manastir je teško postradao od Turaka. 1756. godine sa istočne strane je podignut novi konak, a iguman Aleksije vodi računa o duhovnim potrebama i za manastir nabavlja veći broj bogoslužbenih knjiga i ikona.

Na mesto igumana 1786. dolazi Hadži Ruvim, koji okuplja mlade i darovite ljude, uči ih pismenosti i duborezačkim, kamenorezačkim i slikarskim veštinama. Bio je protivnik turskih gospodara i energični borac za prava porobljenog srpskog naroda. 1789. godine Turci su opljačkali i spalili Voljavču. U vreme Prvog srpskog ustanka manastir je imao značajnu ulogu a u njemu se često skrivao i Karađorđe Petrović. U manastirskom konaku, izgrađenom 1765. godine i koji spada u najstarije konake u Srbiji, 1805. godine je bilo sedište Praviteljstvujuščeg sovjeta srpskog, prve Karađorđeve vlade na čijem je čelu bio Matija Nenadović.

Dvestotine godina nakon prvog zasedanja Praviteljstvujuščeg sovjeta srpskog, u Voljavči je u istoj prostoriji gde je zasedao Sovjet, održana svečana sednica Vlade Republike Srbije. Povodom 200 godišnjice zasedanja Praviteljstvujuščeg sovjeta srpskog u prizemlju konaka postavljena je stalna etnološka izložbena postavka.

Ovom rekonstrukcijom Narodni muzej u Kragujevcu nastoji da oživi i približi svakodnevni život prve polovine 19. veka u manastirskom kompleksu, u kome su se pored predavanja duhovnom životu odigrale i istorijski značajne sednice prve srpske Vlade u novovekovnoj istoriji Srbije.[3]

Izgradnja manastira je nastavljena 1838. godine, kada je Janićije Đurić na zapadnoj strani crkve podigao veliku kulu zvonaru. Voljavča je svoj današnji izgled dobila 1865. godine. Pored zida, kod leve pevnice u manastirskoj crkvi, uzidana je glava Tanaska Rajića, Karađorđevog barjaktara, kome su Turci odrubili glavu na Ljubiću kod Čačka.[4]

Od 1990. do 2018. igumanija manastira je bila Akvilina Čukanović.[5]

Arhitektura i slikarstvo[uredi]

Crkva manastira Voljavča podignuta je u graditeljskim tradicijama Moravske škole, u obliku trilista, sa kupolom iznad centralnog prostora i polukružnim apsidama na severnoj, istočnoj i južnoj strani. Brojna oštećenja i preziđivanja u potpunosti su uništila slikanu dekoraciju, za koju se zna da je postojala u 17. veku. Crkvu su nanovo oslikali profesori i studenti Fakulteta primenjenih umetnosti 2014.-15. godine.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]