Mošorin

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Mošorin
Administrativni podaci
Država Srbija
Autonomna pokrajina Vojvodina
Upravni okrugJužnobački
OpštinaTitel
Stanovništvo
 — 2011.Pad 2569
 — gustina41/km2
Geografske karakteristike
Koordinate45°18′05″ SGŠ; 20°09′32″ IGD / 45.3015° SGŠ; 20.158833° IGD / 45.3015; 20.158833Koordinate: 45°18′05″ SGŠ; 20°09′32″ IGD / 45.3015° SGŠ; 20.158833° IGD / 45.3015; 20.158833
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadm. visina111 m
Površina41,3 km2
Mošorin na mapi Srbije
Mošorin
Mošorin
Ostali podaci
Poštanski broj21245
Pozivni broj021
Registarska oznakaNS

Mošorin je naselje u Srbiji u opštini Titel u Južnobačkom okrugu. Nalazi se u Šajkaškoj (jugoistočna Bačka) pored reke Tise i na padinama Titelskog(Šajkaškog) brega. Prema popisu iz 2011. bilo je 2569 stanovnika.

Istorija[uredi]

Selo se prvi put pominje u 16. veku. Za vreme turske vlasti (16-17. vek), Mošorin se pominje kao srpsko naselje. Od 1699. godine selo se nalazi pod habzburškom vlašću, u okviru habzburške vojne granice. Tokom 1848. i 1849. godine bilo je deo Srpske Vojvodine, a posle toga je ponovo deo vojne granice, sve do 1873. godine, kada postaje deo Bačko-bodroške županije.

U drugoj polovini 19. veka broj stanovnika u mestu raste. Tako po popisu 1880. godine ima Srba najviše - 2200, a drugih nacija je mnogo manje. Mađara ima 64, Nemaca 44, Rumun 1, Rutena 3, dok je ostalih 82. Ukupno je u selu 2394 stanovnika. Za deset godina nestalo je "ostalih" a najviše se povećao broj Srba, kojih sada ima 2583, Mađara 80 a Nemaca 63, i Rumun 1. Broj žitelja se povećao na 2717.[1]

Od 1918. godine, selo je deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (kasnije nazvanog Kraljevina Jugoslavija). Između 1918. i 1922. godine, Mošorin je bio deo Bačke županije, između 1922. i 1929. deo Beogradske oblasti, a između 1929. i 1941. deo Dunavske banovine.

Selo je 1941. godine okupirano od strane mađarskih fašista, a u zloglasnoj raciji na Božić 1942. godine fašisti su ubili 205 osoba, od čega 94 muškarca, 41 ženu, 44 dece i 26 starih, po nacionalnosti 170 Srba, 34 Roma i 1 Mađara. Deo tela ubijenih bačen je u zaleđenu reku Tisu, a drugi deo zakopan u četiri masovne grobnice.

Mošorin je oslobođen 1944. godine, i od tada je deo nove Socijalističke Jugoslavije. Od 1992. godine, deo je Savezne Republike Jugoslavije, a od 2003. do 2006. godine deo državne zajednice Srbija i Crna Gora. Nakon Referenduma o nezavisnosti Crne Gore 2006. Mošorin je postao deo Republike Srbije.

Crkva i škola[uredi]

U mestu je u staro vreme postojala mala pravoslavna bogomolja od mekanog materijala (čerpića) građena a šindrom pokrivena. Bila je posvećena Sv. Nikoli. To je 1891. godine posvedočio mošorinski paroh pop Svetozar Vlaškalić. Nova crkva, sadašnja je podignuta na drugoj lokaciji i posvećena prazniku Duhovima. Dozvolu su Mošorinci dobili za gradnju 1797. godine, a hram je podignut već sledeće 1798. godine, kada ju je osvetio vladika bački Jovan Jovanović.[2] Tokom građanskog rata 1848-1849. godine ta crkva nije spaljena. Na bregu je prota Svetozar Vlaškalić podigao zadužbinu, posvećenu sv. Nikoli, namenjenu za ženski manastir. U hram može stati 400 vernih. Zvona su osvećena na dvogodišnji parastos malom Srbislavu-Bati, 1932. godine. Zadužbina je zidana sedam godina. Osvećenje je obavio Dr Irinej Ćirić, episkop novosadsko-bački 1938. godine, tom prilikom je proti uručio naprsni krst.

Zbog svog nacionalnog rada, prota je od državnih vlasti 1929. odlikovan ordenom Sv. Save IV stepena

Prema pravoslavnoj parohijskoj statistici u mestu je na kraju 1891. godine sledeće stanje: dva pravoslavna sveštenika, 2610 pravoslavaca, 492 pravoslavna doma, 315 učenika i tri osnovne škole.[3]

Demografija[uredi]

U naselju Mošorin živi 2110 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,7 godina (36,5 kod muškaraca i 38,9 kod žena). U naselju ima 823 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,36.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

U periodu od 1945-1995. godine u selo se doselilo srpsko stanovništvo iz oblasti Bijelog Bučja (Teslić) i opštine Kotor Varoši i na taj način uspelo da nadoknadi demografske gubitke sela nakon stradanja tokom Racije u Šajkaškoj 1942. godine.

Prezimena koja se sreću u Mošorinu su Trivunović, Bagić, Tešić, Kalaković, Stanković, Banjac, Kurucin, Maletin, Etinski, Bačkalić, Rusmir, Kanazir, Marić, Lišić, Ignjić, Đurić, Slavnić, Pavlović, Bedov, Petakov, Janković, Petrović, Simić, Karanov, Mišljenović, Batić, Čavić, Nestorović, Marinkov, Kozarev, Čuturilov, Ranisavljev, Lazarevi ć, Jovanović, Jelovac, Požarev, Smiljanić, Josipović, Tubić, Pešić, Borota, Madžar, Karpić, Spasojević, Đurđević, Prugić, Vlaović, Krunić, Šodolović, Gelić, Đukić, Ivanović, Ilić, Sarić, Jurica i drugi.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[4]
Godina Stanovnika
1948. 3.035
1953. 3.065
1961. 2.906
1971. 2.694
1981. 2.483
1991. 2.552 2.539
2002. 2.763 2.779
Etnički sastav prema popisu iz 2002.‍[5]
Srbi
  
2.678 96,92 %
Romi
  
21 0,76 %
Slovaci
  
11 0,39 %
Jugosloveni
  
8 0,28 %
Mađari
  
7 0,25 %
Hrvati
  
5 0,18 %
Crnogorci
  
2 0,07 %
Ukrajinci
  
2 0,07 %
Rusini
  
2 0,07 %
Slovenci
  
1 0,03 %
Rusi
  
1 0,03 %
Nemci
  
1 0,03 %
nepoznato
  
11 0,39 %
Mapa opštine Titel i Šajkaške, koja pokazuje lokaciju Mošorina


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

Poznate ličnosti iz Mošorina[uredi]

Svetozar Miletić advokat, gradonačelnik Novog Sada i jedan od najznačajnijih i najuticajnijih srpskih političara u Austro — Ugarskoj druge polovine XIX veka

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ "Srpski sion", Karlovci 1893. godine
  2. ^ "Srpski sion", Karlovci 1893. godine
  3. ^ "Srpski sion", Karlovci 1892. godine
  4. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  5. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  6. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze[uredi]