Mohamed Mosadik
Mohamed Mosadik | |
---|---|
![]() | |
Datum rođenja | 16. jun 1882. |
Mesto rođenja | Teheran, Persija |
Datum smrti | 5. mart 1967.84 god.) ( |
Mesto smrti | Ahmadabad e Mosadik, Iran |
Roditelji | Mirza Hedayatollah Najm al-Saltaneh |
Politička karijera | |
Politička stranka | Nacionalni front |
Mohamed Mosadik (pers. مُحَمَد مُصَدِق, mohæmˈmæd(-e) mosædˈdeɣ; Teheran, 16. jun 1882 — Ahmadabad e Mosadik, 5. mart 1967) je bio premijer Irana od 1951. godine do 1953. godine kada je njegova vlada zbačena u državnom udaru koje su organizovale britanski MI6 i američka CIA.[1]
Kao poznati pisac, upravnik, advokat i pregovarač, Mosadik je postao premijer Irana 1951. Njegova vlada je uvela niz naprednih društvenih i političkih reformi, kao što su socijalno osiguranje, kontrola zakupa i agrarna reforma. Ipak, najpoznatija politika njegove vlade je bila nacionalizacija iranske naftne industrije, koja je bila pod britanskom kontrolom od 1913. godine preko Anglo-persijske naftne kompanije (danas Britiš petroleum).
Mosadik je uklonjen sa vlasti u državnom udaru 19. avgusta 1953. godine, koji je organizovala i izvela CIA na zahtev MI6 koji je izabrao iranskog generala Fazlolaha Zahedija da nasledi Mosadika.[2]
Državni udar se često naziva operacija Ajaks, po nazivu operacije CIA, dok se u Iranu naziva udar od 28. mordada 1332, po datumu u iranskom kalendaru. Mosadik je bio u zatvoru tri godine, a posle toga je držan u kućnom pritvoru do svoje smrti.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ „Mohammad Mosaddegh | Biography & Facts | Britannica”. www.britannica.com (na jeziku: engleski). Pristupljeno 2023-01-28.
- ^ „Mohammad Mosaddegh, 1951”. www.bridgemanimages.com (na jeziku: engleski). Pristupljeno 2023-01-28.