Tetovo

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Tetovo
mk. Тетово
Pogled na Tetovo
Pogled na Tetovo
Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Republike Makedonije Makedonija
Opština Tetovo
Stanovništvo
Stanovništvo (2002) 52.915
Položaj
Koordinate 42°00′31″N 20°58′27″E / 42.008640019427666, 20.974159007669172
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 470 m
Tetovo na mapi Republike Makedonije
{{{alt}}}
Tetovo
Tetovo na mapi Republike Makedonije
Ostali podaci
Poštanski broj 1200
Pozivni broj (+389) 44
Registarska oznaka PP


Koordinate: 42° 00′ 31" SGŠ, 20° 58′ 27" IGD

Tetovo (mk. Тетово, alb. Tetova, tur. Kalkandelen) je grad u Republici Makedoniji, u njenom severozapadnom delu. Tetovo je sedište i najveće naselje Pološke oblasti.

Tetovo je najveće većinski albansko naselje Republici Makedoniji i neslužbeno je središte albanske zajednice u državi.

Prirodni uslovi[uredi]

Glavni trg u Tetovu

Grad Tetovo je smešten u severozapadnom delu Republike Makedonije, na glavnom pravcu koji povezuje glavni grad države, Skoplje, sa Albanijom. Od glavnog grada Skoplja grad je udaljen 43 kilometara zapadno.

Reljef: Tetovo je jedno od središta istorijske oblasti Polog. Naselje se smestilo u donjem delu plodnog i gusto naseljenog Pološkog polja. Istočno od naselja se pruža polje, a zapadno se uzdiže Šar-planina. Nadmorska visina grada je približno 470 metara.

Klima u Tetovu je umereno kontinentalna.

Vode: Kroz Tetovo protiče rečica Tetovska pena, koja se par kilometara istočno uliva u Vardar. Pored toga na području grada postoji i više manjih potoka. Svu vodotoci su u slivu Egejskog mora.

Istorija[uredi]

Tetovsko kale - tvrđava iznad grada

Područje Tetova naseljeno je još u praistoriji, u kameno doba. U blizini grada ima više arheoloških nalazišta iz ove epohe.

Početkom srednjeg veka područje Tetova naseljeno je Slovenima. u 12. veku ovde se nalazilo tzv. Gradište, kao preteča današnjeg naselja.

1392. godine Osmanlije osvajaju Tetovo i pod njima će grad i okolina ostati sve do 1912. godine. Odmah po osvajanju dolazi masovnog islamizovanja Pologa i grada, sa posledicama koje su i danas vidljive. Poslednjih decenija otomanske vlasti Tetovo je izraslo u veliko trgovište.

1912. godine Tetovo se sa okolinom pripaja Kraljevini Srbiji, kasnije Jugoslaviji. Od 1991. godine grad je u sastavu Republike Makedonije.

Marta 2001. godine Tetovo se našlo u središtu Sukoba u Republici Makedoniji. Tada su se na području grada desile najveće borbe makedonske policije i vojske i albanskih terorista u ovom sukobu.

Kulturne znamenitosti[uredi]

Tetovo je jedan od najstarijih gradova u Makedoniji, koji je tokom istorije bio dodirna tačka različitih kultura u zavisnosti od tradicija društva koja su živela na ovim prostorima. Grad nosi ime mitskog junaka po imenu Teto (Kteto), koji je očistio okolinu od zmija. Neki od brojnih kulturnih spomenika uključuju: Šarenu džamiju, Harabati Babinu tekiju, hamam, Stari most, tetovsku tvrđavu Kale, Lešočki manastir i mnoge druge, koji umnogome doprinose turizmu opštine. Tokom vojnih akcija 2001. godine, Lešočki manastir je bio potpuno razrušen i uništen, a tokom leta 2005. je obnovljen u celosti uz pomoć Evropske Agencije za obnovu i razvoj.

U gradu se nalaze dva univerziteta (Univerzitet Jugoistočne Evrope i Tetovski univerzitet), 89 osnovnih i 5 srednjih škola. Tetovo ima umereno-kontinentalnu klimu i prosečna temperatura iznosi 11,6 °C.

Stanovništvo[uredi]

Po poslednjem popisu stanovništva iz 2002. godine grad Tetovo ima 52.915 stanovnika. Po broju stanovnika to je peti grad u državi.

Demografski posmatrano, Tetovo je multietnička sredina sa albanskom većinom. Istorijski gledano, u prošlosti su najvažnije zajednice bile turska-muslimanska i južnoslovenska-pravoslavna, dok je albanska bila mala.

Važne su sledeće nacionalne pripadnosti:

Popis 2002.
Albanci
  
28,897 54,61%
Makedonci
  
18,555 35,06%
Romi
  
2,352 4,44%
Turci
  
1,878 3,54%
Srbi
  
587 1,10%
Bošnjaci
  
156 0,29%
Vlasi
  
13 0,02%
ostali
  
477 0,90%
ukupno: 52,915

Većinska veroispovest je islam (oko 80%), a manjinska pravoslavlje (20%).

Zbirka slika[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]