Karejski tipik

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Karejski tipik

Karejski tipik je srednjovekovni spis na pergamentu u obliku svitka iz XII veka. Napisao ge je Sveti Sava 1199. godine u svojoj isposnici u Kareji, središtu Svete gore.[1]

Tipik je najstariji sačuvani srpski dokument. Sadrži uputstva i pravila za monaški i isposnički život. Tekst samog tipika čuva se riznici manastira Hilandar.

Istorija[uredi]

Karejski tipik predstavlja prilagođeni i prerađeni prevod starijeg, verovatno grčkog, pustinjačkog, skitskog tipika. Skit je naročiti vid monaške isposničke naseobine, nastale u hrišćanskom Egiptu tokom IV i V veka.

Vremenom je karejski tipik postao obrazac monaškog pustinjačkog života Svete gore, ali i mnogo šire. Tipik određuje ko može da postane usamljenik. Prema tekstu tipika, nije bilo dovoljno da neki od monaha zaželi da se izoluje, tj. odvoji od bratstva, već je odluku o tome moralo da donese manastirsko bratstvo na osnovu procene sposobnosti kandidata za tako strog monaški podvig. Život u isposnicama se odvijao u gotovo neprestanom postu i molitvi. Jeo se uglavnom samo hleb i pila voda.

Tekst tipika je Sveti Sava urezao na mermernu ploču iznad ulaznih vrata Karejske isposnice.

Original tipika sa potpisom i pečatom Svetog Save je čuvan u Karejskoj isposnici sve do druge polovine XIX veka, kada je prenet u manastir Hilandar, gde se i danas nalazi, pod oznakom AS 132/134. Pisan je na pergamentu, u obliku svitka, ukupne dužine 74 cm. Savin pečat na njemu je od tamno-zelenog voska, nepravilnog kružnog oblika, prečnika između 39 i 43mm.

Izvori[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]