Miloševac (Velika Plana)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za druga značenja, pogledajte Miloševac (višeznačna odrednica).
Miloševac
CentarMilosevca.jpg
Centar Miloševca
Administrativni podaci
Država  Srbija
Upravni okrug Podunavski
Opština Velika Plana
Stanovništvo
Stanovništvo
 — (2011) Pad 2967
Položaj
Koordinate 44°26′02″ SGŠ; 21°06′22″ IGD / 44.433833° SGŠ; 21.106° IGD / 44.433833; 21.106 Koordinate: 44°26′02″ SGŠ; 21°06′22″ IGD / 44.433833° SGŠ; 21.106° IGD / 44.433833; 21.106
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 80 m
Miloševac na mapi Srbije
Miloševac
Miloševac
Miloševac na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj 11318
Pozivni broj 026
Registarska oznaka VP

Miloševac je selo u Srbiji na 44°26' severne geografske širine i 21°06' istočne geografske dužine. Nalazi se u Podunavskom okrugu i pripada Opštini Velika Plana. Udaljeno je oko 15 kilometara od Smederevske Palanke i isto toliko od Velike Plane. Centar sela je tri kilometra udaljen od Velike Morave i nalazi se na levoj obali ove reke. Zbog blizine najvećoj srpskoj reci selo nosi nadimak Skela na Moravi.

Prema popisu iz 2011. bilo je 2967 stanovnika.

Istorija[uredi]

Za više informacija pogledajte: Istorija Miloševca

Geografija[uredi]

Položaj[uredi]

Miloševac se nalazi u Donjem Pomoravlju, koje se još naziva i Smederevsko Pomoravlje. Donje Pomoravlje se prostire od ušća Jasenice u Veliku Moravu na jugu do ušća Morave u Dunav na severu. Južno od Miloševca na 15-tak kilometara nalazi se Velika Plana, jugozapadno na takođe 15 kilometara Smederevska Palanka i severno na 30-35 kilometara nalaze se Smederevo i Požarevac. Istočno od Miloševca teče reka Velika Morava pravcem jug-sever.

Od Velike Plane do Smedereva sa razmakom oko 2-3 kilometara izgrađena su sledeća sela: Veliko Orašje, Krnjevo, Trnovče, Miloševac, Lozovik, Saraorci, Lugavčina, Osipaonica, Skobalj, Mala Krsna, Vranovo i Radinac. Sva ova sela imaju do pet hiljada stanovnika i leže na takozvanom Carigradskom drumu (Beograd - Niš - Carigrad). To je tip grupisanih, ušoranih drumskih sela. Zapadno od Miloševca pravcem sever-jug prostire se tzv. brdska greda kao ogranak (podnožje) Šumadijskih planina, a istočno, preko Morave, se prostire brdska greda pravcem sever-jug od Svilajnca do Požarevca kao podnožje (ogranak) Homoljskih planina.

Dužina Donjeg Pomoravlja od Velike Plane do Smedereva iznosi oko 50, a širina od Velike Morave do šumadijske brdske grede u proseku oko 10 kilometara. Širina se povećava u prvcu severa, ka Smederevu. Miloševac leži na polovini te širine Pomoravlja (3-4 kilometara do Velike Morave, 3-4 kilometara do brda). Na zapadu od Miloševca nalazi se Carigradski drum (Velika Plana - Smederevo), železnička pruga (Velika Plana - Mala Krsna) i auto-put (Niš - Beograd). Miloševac je od Beograda udaljen oko 80, od Niša 180, i od Kragujevca 70 kilometara.

Atar sela Miloševac se na severu graniči sa Lozovikom, na zapadu sa Golobokom i Krnjevom, sa južne strane su Trnovče i Veliko Orašje, dok se preko Morave nalazi Opština Žabari.

Klima[uredi]

Klima Miloševca pripada prelazu iz kontinentalne u umereno kontinentalnu, što znači da se poznaju i sva četiri godišnja doba. Tokom zime, a neretko i u jesen, česta pojava je izrazito jak jugoistočni vetar košava, koji duva u predelu Podunavlja i Pomoravlja iz pravca Karpata. Dužina trajanja košave je uglavnom tri do sedam dana. Zimske temperature se najčešće kreću između -5°C i +2°C. Sa druge strane leta su veoma topla i živa u termometru neretko ide i preko četrdeset stepeni celzijusa.

Demografija[uredi]

Prema popisu iz 2002. godine u naselju Miloševac živi 2592 punoletna stanovnika. Ovom broju stanovnika treba dodati i 270 dece smeštene kod porodica u organizaciji Centra za porodični smeštaj dece Rada Đulić Mladenović-Crna, koja su stanovnici Miloševca od svoje prve do dvadesete godine, odnosno do završetka zanata ili škole kada odlaze u svoje opštine na zaposlenje, ili ostaju u Miloševcu. Prosečna starost stanovništva iznosi 39,5 godina (38,0 kod muškaraca i 41,1 kod žena). U naselju ima 1004 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,41. U poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Postoji 128 prezimena u Miloševcu. Velika većina žitelja Miloševca su Srbi, pravoslavne hrišćanske veroispovesti.

Dosta Miloševčana koji su tokom svog radnog veka stanovnici Smederevske Palanke, Velike Plane, Smedereva, Požarevca, Kragujevca, Beograda i šire posle penzionisanja se trajno vraćaju i ponovo postaju stanovnici Miloševca.

Zanimanja Miloševčana pokazuju šarolikost od poljoprivrednika do akademika i generala, uključujući i sve vrste zanata.

U Miloševcu postoje fudbalski i šah-klub, kao i bioskop[traži se izvor od 09. 2009.], biblioteka (školska, mesna i biblioteka Centra).

Ovde se nalazi Kuća brvnara Dragoslava Pašića.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[1]
Godina Stanovnika
1948. 4.201
1953. 4.534
1961. 4.460
1971. 4.387
1981. 4.361
1991. 4.131 3.861
2002. 3.867 3.426
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi
  
3.337 97,40 %
Jugosloveni
  
7 0,20 %
Rumuni
  
5 0,14 %
Makedonci
  
4 0,11 %
Slovenci
  
3 0,08 %
Romi
  
3 0,08 %
Hrvati
  
2 0,05 %
Mađari
  
2 0,05 %
Crnogorci
  
1 0,02 %
Muslimani
  
1 0,02 %
nepoznato
  
42 1,22 %


Crkva[uredi]

U centru sela nalazi se crkva Rođenja Presvete Bogorodice iz 1870. godine. [Crkvena opština]] po blagoslovu episkopa braničevskoga dr Ignatija izdaje parohijski list Pravoslavni pastir tri puta mesečno. Pri Crkvenom odboru oformljen je i hor koji je imao zapažene nastupe. Sekcija je priredila dosta dramskih predstava i nekoliko duhovnih akademija. Obeležili su jubileje 800 godina manastira Hilandar i 2000 godina hrišćanstva.

Škola[uredi]

Osnovna škola Akademik Radomir D. Lukić| dobila je ovo ime u 2000. godini, a do tada se zvala Branko Radičević. U školskoj 2000/2001. godini škola ima 590 učenika i 39 nastavnika.

U okviru škole radi đačka kuhinja sa svim potrebnim svaremenim inventarom.

Zabavište[uredi]

U zabavištu rade dve vaspitačice i jedan vaspitač sa sedamdesetoro dece. Obdanište je u sastavu zabavišta u Velikoj Plani.

Centar za porodični smeštaj dece[uredi]

Centar za porodični smeštaj dece Rada Đulić Mladenović-Crna trenutno ima 270 štićenika, razmeštenih u 125 hraniteljske porodice. Aktuelni direktor centra je Vojislav Pavlović, koji je i sam nekada bio štićenik doma.[4] Hraniteljstvo je u ovom selu počelo 1931. godine.[5]

Starija zgrada je podignuta 1963. godine, a novija 1980. godine.

Sport[uredi]

Fudbal[uredi]

Fudbalski klub „Sloga“ formiran je 1932. godine, a 1936. godine trgovac Svetislav Đurić sa ocem Vladom u Tabačini formira još jednu fudbalsku ekipu koju zvog prevelike borbenosti u početku prozvaše „Stršljenovi“, a kasnije FK „Srbija“. Na kratko vreme postojao je i treći klub u Miloševcu, koji je formirao kafedžija Dragoslav Bogdanovoć-Gosa i Petar Atanasković-Švaba u Bogdanskoj mali i nazvali ga „Slavija“. „Slavija“ se rasformirala 1943. godine tako što su svi igrači iz Bogdanske male i iz Tabačine prešli u „Slogu“.

Danas se FK „Sloga“ takmiči u Podunavskoj okružnoj ligi.

Šah[uredi]

1975. godine grupa šahovskih zaljubljenika na čelu sa šahovskim pedagogom Draganom Stankovićem uspeva da oformi klub, obezbedi klupske prostorije, u početku u Domu kulture, kasnije u Mesnij zajednici i uključi ga u zvanično takmičenje-ligu Podunavsko-braničevskog okruga, gde se već godinama sa više ili manje uspeha takmiči. Danas šah klub „Sloga“ ima pedesetak članova i dvadesetak registrovanih igrača koji čine okosnicu ekipe.

Najveći uspesi kluba do sada su prvo mesto na opštinskom kupu Velike Plane 1984. godine, te drugo mesto na regionalnom kupu u Kučevu iste godine.

Stoni tenis[uredi]

Stonoteniski klub je osnovan 1982. godine i takmičio se u Srpskoj ligi desetak godina sa promenljivim uspehom.

Znamenite ličnosti[uredi]

Reference[uredi]

  1. „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  2. „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  3. „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 
  4. Ispovest: Kad porasteš potraži me („Večernje novosti“, 22. jun 2013)
  5. Podigli 5000 napuštene dece („Večernje novosti”, 5. jul 2016)

Literatura[uredi]

  • Vojislav Obradović, Miloševac: 1476-2000: monografija, OŠ „Radomir Lukić“, 2001.

Spoljašnje veze[uredi]