25. srpska divizija NOVJ

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Dvadesetpeta srpska divizija
Flag of Yugoslavia (1943–1946).svg
Jugoslovenska partizanska zastava
Postojanje21. jun 1944.
Mesto osnivanja:
Jošanica
Formacija16. srpska brigada
18. srpska brigada
19. srpska brigada
Jačina
  • jun 1944: 3000 vojnika i oficira
    *decembar 1944: 12000 vojnika i oficira
    *april 1945: 7000 vojnika i oficira[traži se izvor]
DeoNarodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Angažovanje

Dvadeset peta srpska udarna divizija NOVJ formirana je 21. juna 1944. godine kod sela Jošanice, južna Srbija. Pri osnivanju u njen sastav su ušle Šesnaesta, Osamnaesta i Devetnaesta srpska brigada NOVJ.

Prilikom formiranja, divizija je imala oko 3000, krajem decembra oko 12000, a aprila 1945. 7000 boraca.

Do 6. septembra 1944, divizija je bila pod komandom Glavnog štaba NOV i PO Srbije, a januara 1945. došla u sastav Druge jugoslovenske armije.

Borbeni put divizije[uredi]

Juna 1944. godine, divizija je učestvovala u borbama protiv delova Rasinko-topličke i Južnomoravske grupe korpusa JVuO u Toplici i Jablanici, jula protiv delova bugarske 27. divizije i Četvrte grupe jurišnih korpusa JVuO u topličko-jablaničkoj operaciji, a avgusta u dolini Južne Morave i na Babičkoj gori protiv četničkih, bugarskih i nemačkih jedinica.

Iz rejona Boljevca početkom septembra 1944, divizija je po naređenju Štaba Četrnaestog srpskog korpusa NOVJ nastupala preko Golog vrha kod Plavne i Klokočevca prema Donjem Milanovcu, na koji je 11. septembra izvršila neuspešan napad.

U očekivanju jedinica Crvene armije, divizija je 21. septembra u borbi protiv četnika oslobodila Kučevo, a zatim je u rejonu sela Miroča stupila 24. septembra u vezu sa 109. streljačkim pukom 113. divizije Crvene armije. Od 1. do 12. oktobra je sa ostalim jedinicama 14. korpusa učestvovala u borbama za oslobođenje istočne Srbije u sadejstvu s jedinicama 75. i 68. streljačkog korpusa Crvene armije, vodila teške borbe kod Klokočevca, Miloševe kule, Rudne glave, protiv delova nemačke korpusne grupe „Štetner“. Zatim je u istočnoj Srbiji čistila teren od ostataka razbijenih jedinica JVuO. U rejon Kraljeva bila je upućena 10. novembra radi zajedničkih operacija s Drugom proleterskom divizijom NOVJ protiv nemačke korpusne grupe „Miler“. Reku Ibar prešla je 29. novembra kod Mataruga i, u nastupanju, zauzela selo Kaonu i Arilje, zatim sa Drugom proleterskom divizijom 13. decembra oslobodila Požegu, a 16. decembra Užice.

Od januara 1945. godine, 25. divizija je učestvovala u operacijama Druge jugoslovenske armije i posebno se istakla polovinom marta na položajima kod Srebrenika, na SZ padinama Majevice, kad je uništila nemački bataljon, a potom u razbijanju četnika na planini Trebavcu, čime je obezbedila desni bok glavnine Druge armije JA pri forsiranju reke Bosne.

Pošto je 18. aprila forsirala Drinu, divizija je 19. aprila prešla na područje planine Vučijaka u napad na jaču grupaciju četnika, ustaša i domobrana koji su ugrožavali bok i pozadinu Druge armije JA. Od 29. aprila do 8. maja prešla je peške od Odžaka do Zagreba (preko 300 km) i odmah iz marša angažovana u završnim borbama u širem rejonu Zagreba.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]