Ustav

Iz projekta Википедија

Ustav je najviši opšti pravni akt u sistemu opštih pravnih akata jedne države, koji uređuje najbitnije odnose u državi, a pre svega samu državnu organizaciju i ovlašćenja državnih organa, kao i slobode i prava građana. Naziva se još i osnovni zakon.

Ustav, po pravilu, uređuje tri sfere (oblasti) :

• državno uređenje,
• društveno-ekonomske i političke odnose u državi,
• slobode, prava i dužnosti građana u državi, odnos prema državi.

Ustav se deli prema obliku u kome se donosi na:

• pisane
• nepisane (običajni).

Prema načinu donošenja i menjanja,na:

• čvrste (rigidne),
• meke (fleksibilne).

Prema donosiocu:

• oktroisani (podareni)
• ustavni paktovi
• ustavi koji su rezultat narodne suverenosti

Sadržaj 1 Ideja i forma 2 Istorija 3 Princip ustavnosti i zakonitosti 3.1 Ustavnost 3.2 Zakonitost 4 Zaštita ustavnosti i zakonitosti 5 Ustavni sud 6 Ustav Srbije

[uredi] Ideja i forma

Ideja ustava potiče po nekim shvatanjima još iz antike, ali je intenzivirana sa teoretičarima društvenog ugovora i u toku borbe za ograničenje državne vlasti. Prvi ustav u modernom smislu je Ustav SAD 1787. godine, koji je i danas na snazi. Danas praktično sve zemlje na svetu, sa izuzetkom Velike Britanije imaju pisane ustave.

Sadržina ustava (materia constitutionis) obuhvata uređenje najviših političkih institucija u zemlji, osnovna načela političkog režima i individualna i kolektivna prava i slobode građana kojima se ograničava državna vlast.

Vlast koja donosi i menja ustav naziva se ustavotvorna, a obično je njen nosilac parlament uz poseban postupak i mogućnost konačne odluke na referendumu.

[uredi] Istorija

Zemlje koje su prvi put donele ustave jesu

1. Švajcarska 1798,
2. Haiti 1805,
3. Švedska 1809,
4. Venecuela 1811,
5. Španija i Meksiko 1812,
6. Norveška 1814,
7. Holandija 1815,
8. Grčka 1822,
9. Salvador 1824,
10. Gvatemala i Kostarika 1825,
11. Portugalija 1826,
12. Belgija 1831,
13. Srbija 1835,

a od afričkih zemalja samo Liberija 1847.

[uredi] Princip ustavnosti i zakonitosti

[uredi] Ustavnost

Ustavnost u širem smislu ustavnosti podrazumeva da u jednoj državi postoje osnovna društvena pravna pravila utvrđena ustavom kao najvišim pravnim aktom te države, kaja obezbeđuje da se državna vlast organizuje i vrši objektivno, na osnovu tih pravila. Niko ne može imati više vlasti, odnosno ovlašćenja, nago što to predviđaju pravna pravila koja su utvrđena ustavom.

Ustavnost u užem smislu znači saglasnost svih propisa (zakona, uredbi, odluka i drugo).

[uredi] Zakonitost

Zakonitost u širem smislu podrazumeva postupanje svih na osnovu i u okviru zakona (princip legaliteta).

Zakonitost u užem smislu Zakonitost podrazumeva da svi pravni akti niži od zakona kao što su uredbe, odluke, pravilnici, naredbe, rešenja i drugi moraju biti u skladu sa zakonom

[uredi] Zaštita ustavnosti i zakonitosti

Mehanizmi zaštite ustavnosti i zakonitosti u svakoj državi utvrđeni su ustavom. Njih čine sudovi i drugi organi pravosuđa, ali ustanovljava i posebne organe (kao što su ustavni sud i slično). Ovi organi otklanjaju neustavne, odnosno nezakonite pravne akte ukidanjem, odnosno poništenjem.

• Bez zaštite ustavnosti, odnosno zakonitosti nema pravne države, odnosno vladavine prava.

[uredi] Ustavni sud

Ustavni sud u pravnom sistemu jedne države nije u sistemu pravosuđa (kao redovni sud), već je poseban državni organ koji ima ustavom utvrđene funkcije i nadležnosti.Ovaj oragan funkcioniše po posebnom postupku utvrđenim ustavom i zakonom. Akt koje donosi ustavni sud jeste rešenje (npr poništenju odluke lokalne samouprave).

[uredi] Ustav Srbije

Važeći Ustav Republike Srbije donet je 2006. godine.

Ovaj nezavršeni članak Ustav, vezan je za politiku. Koristeći pravila Vikipedije, doprinesite dopunivši ga.