Manastir Mileševa

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Manastir Mileševa
Mileseva Monastery 2.JPG
Osnovni podaci
Jurisdikcija SPC
Osnivanje 13. vek
Osnivač Stefan Vladislav
Mesto Prijepolje
Država  Srbija
Beli Anđeo, freska iz manastira Mileševa

Manastir Mileševa je srpski srednjovekovni manastir. Nalazi se na šestom kilometru od Prijepolja na reci Mileševci. Raški po stilu, podigao ga je kralj Stefan Vladislav (1234—1243) u prvoj polovini XIII veka kao svoju zadužbinu, a u njoj je i sam sahranjen. Manastir predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od izuzetnog značaja.

Manastir ima svoj metoh, manastir Svetih Kozme i Damjana, na Zlataru, na Vodenoj Poljani, osveštan 2007. godine.[1]

Istorija[uredi]

U priprati, koju je kralj Vladislav dogradio 1235. godine, položio je mošti svog strica Svetog Save. Njih su Turci 1594. godine prilikom osvajanja preneli na Vračar (Beograd) i spalili, u pokušaju da slome srpski duh.

Manastir je nastao u vreme Latinskog carstva, kada i nastaje takozvani „plastični stil“ koji se odlikuje monumentalnošću, izbegava dekorativnost i naginje formama klasične antike. U manastirskoj crkvi se 1377. godine za kralja Srbljem i primorjem krunisan je Tvrtko I Kotromanić. Stefan Vukčić Kosača se u njoj 1446. godine proglasio „hercegom od Svetog Save“, po čemu je Hercegovina dobila ime.

Ovde je u 16. veku bila Mileševska štamparija.

Manastir je danas sedište episkopije Srpske pravoslavne crkve na čijem je čelu episkop Atanasije Rakita,

Sarkofag Svetog Save je obnovljen 2003. godine radom vajara Rajka Blažića.[2]

Freske[uredi]

Freske Mileševe se ubrajaju među najbolja evropska ostvarenja 13. veka, a od njih najpoznatiji je Beli Anđeo, koja je u sklopu freske Mironosice na Hristovom grobu. Pored Belog anđela druga remek-dela su Bogorodica iz Blagovesti i Ktitorska kompozicija sa portretom kralja Vladislava. Ova dela takođe predstavljaju i najveće domete slikarstva tog doba u Evropi.

Istorijski portreti: Ikonografija Nemanjića, na južnom zidu kraljević Vladislav, a na severoistočnom likovi Nemanje, Svetog Save, Stefana Prvovenčanog, Radoslava i Dragoslava.

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]