Nikšić

Iz projekta Википедија

Ovom članku ili jednom njegovom delu je potrebno prerađivanje. To podrazumeva uklapanje potpunijeg i tačnijeg sadržaja, uklanjanje suvišnog i neodgovarajućeg teksta, dodavanje referenci i slična uređivanja, kako bi se dobio kvalitetan i enciklopedijski članak. Pogledajte kako se menja strana za pomoć, ili stranu za razgovor. Uklonite ovu poruku kada završite.

Koordinate: 42° 46' 30" SG Š, 18° 57' 30" IGD

Nikšić
Država	Crna Gora
Grad	[[Grad |]]
Opština	Nikšić
Položaj	42° 46′ 30" SGŠ 18° 57′ 30" IGD
Površina	km²
Populacija (2003)  - broj stanovnika  - gustina	58212  st./km²
Poštanski broj	81400 81402 81403
Pozivni broj	083
Registarska oznaka	NK
Nikšić Nikšić na mapi Crne Gore

Opština Nikšić (42.78° Sjeverno , 18.94° Istočno), sa površinom od 2.065 km² , što čini 15% površine Crne Gore, najveća je opština na teritoriji Republike. Na nadmorskoj visini od 630 m danas živi 61700 stanovnika (popis 2003).

Sadržaj 1 Istorija 2 Danas 3 Demografija 4 Obrazovne ustanove 4.1 Osnovne škole 4.2 Srednje škole 5 Klima 6 Reference 7 Vidi još 8 Spoljašnje veze

[uredi] Istorija

Stari grad Onogošt, nastao u IV vijeku kao rimsko vojno utvrđenje u Nikšićkom polju, kao raskrsnici važnih putnih pravaca koji su povezivali uže teritorije i susjedne oblasti, dobro situiran na prirodnom stjenovitom humku u polju između Studenačkih glavica i Trebjese, živio je kroz tri velika perioda ljudske civilizacije. Kroz vjekove biva rušen, obnavljan i dograđivan, mijenjajuci izgled i gospodare, svjedoceci o krupnim drustvenim i istorijskim kretanjima i promjenama vremena u kojima je opstajao i kao rimski kastrum, i kao objekat u sistemu odbrane čitave oblasti u srednjem vijeku, kao centar Župe u vrijeme procvata srpskih država i, napokon, kao utvrđeni turski grad. Od svog nastanka gotski Anagastum i srednjovjekovni Onogošt bio je aktivna tvrdjava sve do odlaska posljednjih osvajača.

Zidovi grada vremenom postaju tijesni za sve one koji su u njemu tražili utočište, pa se počinje sa gradnjom ispod gradskih zidina i spontano nastaju prva naselja u polju – začeci današnjeg grada. Zato se postanak i razvoj grada moraju vezati za staru gradsku tvrđavu i pored činjenice da je, još mnogo prije njenog nastanka, negdje u nikšićkom polju postojala rimska naseobina Anderba, koja je netragom nestala i o čijoj lokaciji nema neposrednih izvora.

Oslobođenje od Turaka 1877.godine,kojim je komandovao i Mašo Vrbica, dovodi nove naseljenike, daje nove impulse, osjeća se novi duh, pokazuje se volja i riješenost za "novo dobro Crne Gore, koja će se, pored starodrevnog junaštva, ovjenčati još i zracima kulture i civilizacije". Ovakva orjentacija značila je želju za novim gradom pored "stare i trule" turske kasabe. Ta želja je ostvarena izradom prvog regulacionog plana 1883. godine koji predstavlja osmišljen koncept formiranja grada čvrste urbane strukture primjenom modela na renesansno – baroknoj šemi idealnih gradova.

Plan je po nalogu kralja Nikole izradio inženjer Josip Slade.

Prve tri decenije nakon donošenja plana karakterise izraziti privredni i društveni uspon, razvoj zanatstva i trgovine, nastajanja niza kulturnih i prosvjetnih ustanova i društava i intenzivna urbanizacija. Grad je formirao svoju okosnicu, a izgradnjom niza reprezentativnih objekata (Saborna crkva, Dvorac kralja Nikole, kompleks parkova, Carev most u Nikšiću) uspostavljeni su važni gradski reperi. Izgradjen je gradski trg sa šest ulica koje se u njega ulijevaju i formirano nekoliko stambenih blokova duž uličnih poteza. Kuće su prizemne ili jednospratne, jednostavne, mirne i skladne arhitekture, bez posebnih arhitektonskih vrijednosti, ali sa odlikama vrijedne urbane i ambijentalne cjeline.

Poslije oba svjetska rata obnovljene su porušene građevine i nicale nove, podizana zavjesa na pozorišnoj sceni, štampane knjige, novine i časopisi. Naročito poslije drugog svjetskog rata Nikšić je desetorostruko porastao i postao jedan od industrijskih centara Crne Gore i značajno središte umjetničkog i kulturnog stvaralaštva i brojnih prosvjetnih ustanova.

[uredi] Danas

Iako sa svim predispozicijama da postane jedan od najrazvijenijih gradova u regionu Nikšić odaje utisak grada koji nije dovoljno razvio svoje potencijale. Nedovršeni projekti, investicije koje nisu urodile plodom, kao i promjena u značaju pojenih regiona u državi učinile su svoje. Nekada razvijen industrijski grad, podlegao je ekonomskom krahu u protekloj deceniji, a usled prstrukturisanja privrednih investicija, prinuđen je mijenjati pedeset godina dugo usmjerenost na tešku industriju. Dovoljno govori i poslednji popis stanovništva; iseljavanje.
Duh "ratnika i pjesnika", specifičnost kulture, ljudi, ideja, na sreću i danas istrajavaju, a oni koji su jednom čitali Vitomira Nikolića, slušali Miladina Šobića ili prošetali korzom teško napuštaju Nikšić, ili mu se često vrate.

[uredi] Demografija

U naselju Nikšić živi 43551 punoletni stanovnik, a prosečna starost stanovništva iznosi 35,3 godina (34,4 kod muškaraca i 36,2 kod žena). U naselju ima 16400 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,55.

Stanovništvo u ovom naselju veoma je heterogeno, a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 9485 [1] 1953. 14804 1961. 26569 1971. 40107 1981. 50399 1991. 56141 55718 2003. 59179 58212

Etnički sastav prema popisu iz 2003.[2]
Crnogorci			36.890	63,37%
Srbi			14.766	25,36%
Muslimani			691	1,18%
Romi			321	0,55%
Jugosloveni			215	0,36%
Bošnjaci			147	0,25%
Hrvati			123	0,21%
Egipćani			106	0,18%
Makedonci			60	0,10%
Albanci			28	0,04%
Mađari			18	0,03%
Slovenci			16	0,02%
Rusi			16	0,02%
Nemci			1	0,00%
Italijani			1	0,00%
nepoznato			549	0,94%

[uredi] Obrazovne ustanove

U Nikšiću djeluje 40 obrazovnih ustanova, 11 vrtića, 25 osnovnih škola, 1 osnovna muzička škola, 4 srednje škole i jedna visokoškolska ustanova Filozofski fakultet djeluje u okviru Univerziteta Crne Gore. Učenicima i studentima Filozofskog fakulteta na raspolaganju je studentski dom "Braća Vučinić".

[uredi] Osnovne škole

OŠ „Branko Višnjić“ OŠ „Braća Bulajić“ OŠ „Braća Labudović“ OŠ „Braća Ribar“ OŠ „Dobroslav-Đedo Perunović“ OŠ „Dragan Kovačević“

OŠ „Dušan Bojović“ OŠ „Dušan Đukanović“ OŠ „Ivan Vušović“ OŠ „Jagoš Kontić“ OŠ „Janko Mićunović“ OŠ „Janko Bjelica“

OŠ „Jovan Gnjatović“ OŠ „Jovan Draganić“ OŠ „Nikica Mrvaljević“ OŠ „Pavle Kovačević“ OŠ „Rade Perović“ OŠ "Radoje Čizmović"

OŠ „Špiro Vidović“ OŠ „Milija Nikčević“ OŠ „Luka Simonović“ OŠ „Mileva Lajović-Lalatović“ OŠ „Olga Golović“ OŠ „Ratko Žarić“ Škola za osnovno muzičko obrazovanje „Dara Čokorilo“

[uredi] Srednje škole

• Gimnazija "Stojan Cerović"
• Ekonomsko-ugostiteljska škola
• Elektro-metalurška škola, Adresa: Vuka Karadžića bb, Telefon: 083/ 212-100
• Mašinsko-metalurška škola, Adresa: Vuka Karadžića bb, Telefon: 083/ 212-101, 212-801

[uredi] Klima

Klima opštine Nikšić ima karakter prelaza od mediteranske ka planinskoj i kontinentalnoj klimi.

Osnovne karakteristike: Srednja temperatura vazduha u mjesecu januaru iznosi 1,3°C, a u julu 21,1°C. Srednja vrijednost relativne vlažnosti je 68,6%. Nikšić ima godišnje 2.245 sunčanih sati. Ljeta su topla sa malo padavina, a zime kišovite. Snijeg prosječno pada 19 dana, a zadržava se 29 dana godišnje u Nikšićkom polju, dok se na planinama i površima u okolini zadržava i do šest mjeseci. Dominantni vjetrovi su sjeverni (24,4%) i južni (21,7%).

[uredi] Reference

1. ^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2003, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Podgorica, septembar 2005, COBISS-ID 8764176
2. ^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Podgorica, septembar 2004, ISBN 86-84433-00-9
3. ^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Podgorica, oktobar 2004, COBISS.CG-ID 8489488

[uredi] Vidi još

• Stara Hercegovina

[uredi] Spoljašnje veze

• Zvanična prezentacija Nikšića
• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
• Satelitska mapa (Wikimapia)
• Gugl satelitska mapa (Maplandia)
• Plan naselja na mapi (Mapquest)

p • r • u Opštine Crne Gore
	Andrijevica · Bar · Berane · Bijelo Polje · Budva · Danilovgrad · Žabljak · Kolašin · Kotor · Mojkovac · Nikšić · Plav · Plužine · Pljevlja · Podgorica · Rožaje · Tivat · Ulcinj · Herceg Novi · Cetinje · Šavnik

Naseljena mesta opštine Nikšić

Balosave • Bare • Bastaji • Bjeloševina • Bobotovo Groblje • Bogetići • Bogmilovići • Brezovik • Brestice • Broćanac Viluški • Broćanac Nikšićki • Bršno • Bubrežak • Busak • Vasiljevići • Velimlje • Vidne • Vilusi • Vir • Vitasojevići • Višnjića Do • Vraćenovići • Vrbica • Vučji Do • Gvozd • Gornja Trepča • Gornje Polje • Gornje Crkvice • Gornje Čarađe • Goslić • Gradačka Poljana • Granice • Grahovac • Grahovo • Dolovi • Donja Trepča • Donje Crkvice • Donje Čarađe • Dragovoljići • Drenoštica • Dubočke • Duga • Dučice • Zavrh • Zagora • Zagrad • Zaljutnica • Zaslap • Zlostup • Ivanje • Jabuke • Javljem • Jasenovo Polje • Jugovići • Kazanci • Kamensko • Klenak • Kovači • Koprivice • Koravlica • Kunak • Kuside • Kuta • Laz • Liverovići • Lukovo • Macavare • Međeđe • Milojevići • Miločani • Miljanići • Miruše • Mokri Do • Morakovo • Nikšić • Nudo • Oblatno • Ozrinići • Orah • Orlina • Petrovići • Pilatovci • Povija • Podbožur • Podvrš • Ponikvica • Počekovići • Praga • Prigradina • Prisoje • Rastovac • Riđani • Riječani • Rudine • Sjenokosi • Smrduša • Somina • Spila • Srijede • Staro Selo • Stuba • Stubica • Tupan • Ubli • Carine • Cerovo • Crnodoli • Šipačno • Štedim • Štitari