Patrijarh srpski German

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Patrijarh srpski German
Patrijarh german.jpg
Osnovni podaci
Pomjesna crkvaSrpska pravoslavna crkva
Arhijerejski činpatrijarh
Titulaarhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski
SjedišteBeograd
Godine službeod 13. septembra 1958. do 30. novembra 1990.
PrethodnikPatrijarh Vikentije II
NasljednikPatrijarh Pavle
Prethodna eparhijaEparhija žička
Godine službe19561958.
PrethodnikNikolaj Velimirović
NasljednikVasilije Kostić
Prethodna eparhijaEparhija budimska
Godine službe19521956
PrethodnikHrizostom Vojinović
NasljednikArsenije Bradvarević
Prethodna eparhijavikarni episkop moravički
Godine službe19511952
PrethodnikHrizostom Vojinović
NasljednikSava Vuković
Lični podaci
Svetovno imeHranislav Đorić
Datum rođenja19. avgust 1899.
Mjesto rođenjaJošanička banja
 Kraljevina Srbija
Datum smrti27. avgust 1991.(1991-08-27) (92 god.)
Mjesto smrtiBeograd
Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija SFR Jugoslavija

Patrijarh srpski German (svetovno ime Hranislav Đorić; Jošanička Banja, 19. avgust 1899Beograd, 27. avgust 1991) je bio 43. vrhovni poglavar Srpske pravoslavne crkve u periodu 19581990. Odlukom Sabora Srpske pravoslavne crkve, jedini je za života penzionisani patrijarh.

Njegovo puno ime i titula glasili su Njegova svetost arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski gospodin German.

Biografija[uredi]

Rođen je 19. avgusta 1899. u Jošaničkoj Banji[1] od oca Mihaila, učitelja (koji je kasnije rukopoložen u čin đakona i prezvitera) i majke Cvete. Osnovnu školu je učio u Velikoj Drenovi i Kruševcu, a devetorazrednu bogosloviju, u Beogradu i Sremskim Karlovcima 1921. Izvesno vreme je studirao prava u Parizu, a potom je završio Pravoslavni bogoslovski fakultet u Beogradu (1942. godine).

U čin đakona rukopoložio ga je episkop žički Jefrem i postavio ga za pisara Duhovnog suda u Čačku. Predavao je veronauku u čačanskoj gimnaziji. Iz zdravstevnih razloga napustio je crkveno-administrativnu službu i pošto je rukopoložen u čin prezvitera, 1927, postavljen je za paroha u Miokovcima. Na ovoj parohiji je ostao do 1931. godine, a tada je premešten u Vrnjačku Banju. Posle izbora patrijarha Gavrila 1938, postavljen je za referenta Svetog arhijerejskog sinoda. Na toj dužnosti ga je zatekao izbor za vikarnog episkopa moravičkog. Kao udovog sveštenika, zamonašio ga je u manastiru Studenici episkop šumadijski Valerijan davši mu ime German.

Čin arhijerejske hirotonije izvršio je, 15. jula 1951. godine, patrijarh srpski Vikentije uz učešće episkopa šumadijskog Valerijana, sremskog Nikanora i banjalučkog Vasilija.

Novoizabrani episkop German je, u isto vreme, primio i dužnost glavnog sekretara Svetog arhijerejskog sinoda, koju je vršio sve do izbora za episkopa žičkog 1956. U isto vreme, uređivao je „Glasnik“, službeni list Srpske pravoslavne crkve.

Na zasedanju Svetog arhijerejskog sinoda 1952. godine izabran je za episkopa budimskog. Posle smrti episkopa žičkog Nikolaja, 1956, episkop German izabran je za episkopa žičkog.

Na patrijaraškom tronu nasledio je patrijarha Vikentija, 13. septembra 1958.[1]

Bio je 32 godine patrijarh Srpske pravoslavne crkve, od 1958. do 1990.

Dok je bio na čelu SPC iako u teškim okolnostima uspeo je mnogo toga da spasi i sačuva. Za vreme njegovo manastir Žiča, koga su Nemci bili gotovo potpuno razorili za vreme rata, obnovljen je u potpunosti. Uspeo je da izdejstvuje obnovu (vraćanje u oblik kakav je imala u 12. veku, kada je podignuta) Studenice, Lazarice (kruševačke crkve iz srednjeg veka) i mnogih drugih. Svi važniji hramovi SPC u tadašnjoj Jugoslaviji stavljeni su pod zaštitu republičkih i pokrajinskih Zavoda za zaštitu spomenika kulture. U Beogradu je 80-ih dozidana priprata na maloj crkvi Svetog Save na Vračaru. Potpuno oslikan Hram Svetog arhanđela Gavrila kod „Partizanovog stadiona“. Milić od Mačve je po njegovom blagoslovu oslikao voždovačku Crkvu Svetog cara Konstantina i carice Jelene čije freske predstavljaju remek-delo slikarstva. U njegovo vreme je došlo do raskola Srpske pravoslavne crkve u Americi[1], koji je u međuvremenu izglađen, i do raskola u Makedoniji koji još uvek traje.

Jedna od njegovih najvećih zasluga je taj što je uspeo da se izbori da se nastavi izgradnja Hrama Svetog Save u Beogradu — posle višedecenijske borbe gradnja je odobrena 1984. Zabeleženo je da je 88 puta patrijarh German podnosio molbu i vodio razgovore sa raznim instancama vlasti, dok se nije izborio za nastavak gradnje, posle 26 godina svoje službe. Izgradnja Hrama je ponovo počela 12. maja 1985. i tom prilikom je odslužena arhijerejska liturgija i postavljena povelja.

Veoma se trudio na otvaranju bogoslovije i u izdavanju crkvenih listova za versko prosvećivanje svoga naroda. Obnovio je rad pravoslavne bogoslovije u manastiru Krki.

Kada je 1989. godine slomio kuk bio je to početak bolesti koja je trajala do kraja njegovog života. Za čuvara trona srpskih patrijarha imenovan je 30. juna iste godine, Mitropolit Zagrebačko-ljubljanski Jovan koji je zamenjivao obolelog patrijarha. Patrijarh German penzionisan je odlukom Sabora Srpske pravloslavne crkve 30. novembra 1990. godine, zbog dugotrajne teške bolesti koja je potvrđena stručnim nalazom Konzilijuma lekara Vojnomedicinske akademije, da bi nakon toga arhijereji doneli odluku da biraju novog patrijarha.[2] Sledećeg dana 1. decembra, još za života Patrijarha Germana izabran je novi Patrijarh dotašnji episkop raško-prizrenski Pavle. Preminuo je 27. avgusta 1991. i sahranjen je unutar Crkve Svetog Marka u Beogradu. Tim događajem postaje jedan od dugovečnijih srpski patrijarha u istoriji Srpske pravoslavne crkve, koji je 32 godine obavljao dužnost vrhovnog poglavara Srpske pravoslavne crkve.[3]

Zbog navodne bliskosti sa komunističkim režimom, neki su ga zvali crveni patrijarh.[4] Tokom vladavine patrijarha Germana promenjena je procedura izbora patrijarha i uveden je takozvani apostolski princip[4], po kome episkopi na saboru biraju trojicu kandidata, a zatim se žrebom (izvlačenjem) odlučuje koji će od njih biti novi patrijarh.

O životu patrijarha Germana je dosta pisano, a najdetaljnije Milan D. Janković u knjizi Patrijarh srpski German u životu i borbi za Spomen-hram i Veljko Đurić Mišina u knjizi Ger­man Đo­rić : Pa­tri­jarh u obez­bo­že­nom vre­me­nu, 1-2.

Odlikovanja[uredi]

Galerija[uredi]

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 1,2 Pravoslavlje: Patrijarsi Vikentije, German i Pavle Arhivirano na sajtu Wayback Machine (maj 8, 2009) (na jeziku: engleski) Arhivirano na sajtu Wayback Machine (maj 8, 2009) (na jeziku: engleski)
  2. ^ Izabran novi Patrijarh Arhivirano na sajtu Wayback Machine (maj 4, 2014) (na jeziku: engleski), Pristupljeno 4. 5. 2014.
  3. ^ Patrijarh srpski Pajsije I je upravljao kao patrijarh 33 godine, 1614-1647.
  4. 4,0 4,1 Vreme: Sveti duh na tajnom zadatku, Pristupljeno 17. 4. 2013.

Literatura[uredi]

  • Radić, Radmila (2002). Država i verske zajednice 1945-1970. knj. 1. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije. 
  • Radić, Radmila (2002). Država i verske zajednice 1945-1970. knj. 2. Beograd: Institut za noviju istoriju Srbije. 
  • Đurić-Mišina, Veljko (2012a). German Đorić - patrijarh u obezboženom vremenu. knj. 1. Beograd: Manastir Slanci. 
  • Đurić-Mišina, Veljko (2012b). German Đorić - patrijarh u obezboženom vremenu. knj. 2. Beograd: Manastir Slanci. 
  • Acović, Dragomir (2013). Slava i čast - Odlikovanja među Srbima: Srbi među odlikovanjima. Beograd: Službeni glasnik. ISBN 978-86-519-1750-2. 

Spoljašnje veze[uredi]


Prethodnik:
Hrizostom Vojinović
vikarni episkop moravički
19511952.

Naslednik:
Sava Vuković
Prethodnik:
Hrizostom Vojinović
episkop budimski
19521956.
Naslednik:
Arsenije Bradvarević
Prethodnik:
Nikolaj Velimirović
episkop žički
19561958.
Naslednik:
Vasilije Kostić
Prethodnik:
Vikentije
patrijarh srpski
19581990.
Naslednik:
Pavle