Pomoravski upravni okrug

Pomoravski upravni okrug
Pomoravski upravni okrug;
Država	Srbija
Region	Šumadija i zapadna Srbija
Istorijske oblasti	istočna Šumadija (Levač, Belica), Resava
Admin. centar	Jagodina
Površina	2.614 km2
Stanovništvo	2022.
— broj st.	182.047
— gustina st.	69,64 st./km2
Pozivni broj	+381 (0)35
Opštine i gradovi	6 ; Grad Jagodina; Despotovac ; Paraćin ; Rekovac ; Svilajnac ; Ćuprija
Broj naselja	191 ; (6 gradskih i 185 seoskih)
	Zvanični veb-sajt

Pomoravski upravni okrug se nalazi u centralnom delu Republike Srbije. Obuhvata jedan grad i pet opština. Prema podacima sa poslednjeg popisa 2022. godine u okrugu je živelo 182.047 stanovnika^[1] Sedište okruga je Grad Jagodina.

U gradu Jagodini je delimično sačuvana arhitektura 19. veka. Ostaci ranijih perioda vide se u građevinama kao što je Hajduk - Veljkov konak iz 18. veka. Posebna zanimljivost je Stara crkva Arhanđela Mihajla, zadužbina Miloša Obrenovića iz 1818. godine.

Manastir Jošanica je podignut krajem 15. veka u vreme vladavine despota Đurđa Brankovića i smatra se najlepšom građevinom Srednjeg veka u tom kraju.

Nedaleko od Ćuprije je manastir sa crkvom Vaznesenja - Ravanica, zadužbina kneza Lazara, sagrađena između 1375. godine i 1377. godine. Posle pogibije cara Lazara u Boju na Kosovu, Ravanica je čuvala njegove mošti do 1690. godine, da bi danas posle tri veka seljenja sa srpskim narodom bile opet vraćene u ovu njegovu zadužbinu. Manastir Resava - Manasija nalazi se u neposrednoj okolini Despotovca. Resava - zadužbina despota Stefana Lazarevića, podignuta je između 1407. godine i 1418. godine. Tokom 15. veka u manastiru je delovala čuvena Resavska škola sa više radionica u kojima su prepisivani važni tekstovi iz svetske baštine i pisani novi.Konstantin Filozof, autor „Žitija despota Stefana“ i „O pismenima“ (slovima), kojim je izvršena redakcija i sređivanje tadašnjeg pravopisa srpskog jeziku, radio je i stvarao u manastiru Resava. Posle Drugog srpskog ustanka zadržana je administrativna podela iz vremena pune osmanske vlasti. Jagodinska nahija je obuhvatala levačku i temnićku knežinu, Ćuprijska nahija imala je samo jednu knežinu, dok do 1833. Paraćinska nahija nalazila se izvan Kneževine Srbije. Na Velikoj narodnoj skupštini 1834. godine doneta je odluka o stvaranju serdarstava koje bi činila više okružja (novi nazivi za nahije). Rasinsko serdarstvo je imalo sedište u Jagodini i obuhvatalo je jagodinsko, kruševačko i paraćinsko i resavsko okružje a na njegovom čelu nalazio se knez Mileta Radojković.

Administrativna podela

Pomoravski upravni okrug obuhvata jedan grad i pet opština.

Naziv	Broj stanovnika (2011)	Broj stanovnika (2022)^[1]
Grad Jagodina	71.852	65.180
Opština Despotovac	23.191	18.824
Opština Paraćin	54.242	46.103
Opština Rekovac	11.055	8.214
Opština Svilajnac	23.551	20.568
Opština Ćuprija	30.645	25.663

Najveća naselja

Reference

^ ^a ^b ^v „Konačni rezultati popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. (knjiga 1, nacionalna pripadnost opštine i gradovi)” (PDF). popis2022.stat.gov.rs. Pristupljeno 9. 7. 2023.
^ „Starost i pol, podaci po naseljima — Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. godine” (PDF). Beograd: Republički zavod za statistiku. 25. 5. 2023. Pristupljeno 05. 02. 2024. CS1 održavanje: Format datuma (veza)

Spoljašnje veze

[Попис2022-1] v „Konačni rezultati popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. (knjiga 1, nacionalna pripadnost opštine i gradovi)” (PDF). popis2022.stat.gov.rs. Pristupljeno 9. 7. 2023.

[2] „Starost i pol, podaci po naseljima — Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. godine” (PDF). Beograd: Republički zavod za statistiku. 25. 5. 2023. Pristupljeno 05. 02. 2024. CS1 održavanje: Format datuma (veza)

[1]

[2]

p r u Najveća naselja u Pomoravskom upravnom okrugu Izvor: Popis 2022.^[2]
	№	Grad	Populacija
Jagodina Paraćin	1.	Jagodina	34.892	Ćuprija Svilajnac
	2.	Paraćin	22.349
	3.	Ćuprija	16.522
	4.	Svilajnac	8.593
	5.	Despotovac	3.595
	6.	Ribare	3.512
	7.	Majur	2.480
	8.	Trnava	2.394
	9.	Kušiljevo	1.975
	10.	Rakitovo	1.741

p r u Upravni okruzi Srbije
Vojvodina	Zapadnobački Južnobanatski Južnobački Severnobanatski Severnobački Srednjobanatski Sremski
Centralna Srbija	Borski Braničevski Zaječarski Zlatiborski Jablanički Kolubarski Mačvanski Moravički Nišavski Pirotski Podunavski Pomoravski Pčinjski Rasinski Raški Toplički Šumadijski
Kosovo i Metohija	Kosovski Kosovskomitrovački Kosovskopomoravski Pećki Prizrenski

p r u Nepokretna kulturna dobra u Pomoravskom upravnom okrugu
Despotovac	Manastir Manasija Crkva Rođenja Bogorodice u Beljajki Aleksandrov potkop u Senjskom rudniku Zgrada narodne biblioteke „Resavska škola” u Despotovcu Stara vodenica u Despotovcu
Jagodina	Manastir Jošanica Stara crkva u Jagodini Zgrada u ul. M. Tita 37 u Jagodini Zgrada u ul. S. Markovića 8 u Jagodini Zgrada u ul. Braće Milosavljevića 20 u Jagodini Zgrada u ul. M. Tita 2 u Jagodini Zgrada u ul. M. Tita 8 u Jagodini Zgrada u ul. M. Tita 6 u Jagodini Zgrada u ul. M. Tita 4 u Jagodini Zgrada u ul. Hajduk Veljkovoj 4 u Jagodini Kuća brvnara u Miloševu Hajduk Veljkov konak Stara kuća u ul. Stanoja Glavaša 18 u Jagodini Zgrada u ul. Maksima Gorkog 1 u Jagodini Zgrada stare učiteljske škole u Jagodini Crkva Svetih Petra i Pavla u Jagodini Vila Klefiš u Jagodini Zgrada u ulici Maršala Tita br. 82 u Jagodini Crkva Rođenja Presvete Bogorodice u Ivkovačkom Prnjavoru Stara kuća u ulici Sretena Adžića br. 8 u Jagodini Zgrada u ul. Boška Đuričića 10 u Jagodini
Paraćin	Manastir Sisojevac Manastir Presvete Bogorodice u Lešju Manastir Svete Petke u Izvoru Manastir Svojnovo Manastirski kompleks Namasija Crkva Blaga Marija Petruška Crkva Sv. Jovana Glavoseka Crkva Sv. Arhanđela Gavrila u Davidovcu Crkva Sv. Đorđa u Gornjoj Mutnici Zgrada u Ul. Maksima Gorkog 17 u Paraćinu Kuća Krsmanovića u Donjoj Mutnici Zgrada u Ul. Branka Krsmanovića 45 u Paraćinu Zgrada biblioteke u Paraćinu Spomenik ratnicima palim u Prvom svetskom ratu u Paraćinu Zgrade u ulici Kralja Petra br. 2 i 4 u Paraćinu
Rekovac	Manastir Manastirak Manastir Kalenić Županjevački grad Stara školska zgrada u Dragovu Kuća Kadeve Milojević
Svilajnac	Stara crkva u Gložanu Kuća Stevana Sinđelića u Grabovcu Miljkov manastir Crkva Svetog Nikole u Svilajncu Turski amam u Grabovcu Kuća narodnog heroja Laze Stojanovića Manastir Zlatenac Zgrada Resavske biblioteke u Svilajncu Kuća u Ul. Ustaničkoj 25 u Svilajncu Zgrada Stare gimnazije u Svilajncu Zgrada Stare bolnice u Svilajncu
Ćuprija	Manastir Ravanica Stara Upravna zgrada poljoprivrednog dobra u Dobričevu Spomenik palim ratnicima iz Prvog svetskog rata u Ćupriji Kuća u Ul. Jovana Kursule br. 10 u Ćupriji

Normativna kontrola
Državne	Češka
Geografske	MusicBrainz area