Jezička porodica

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Rasprostranjenost jezičkih porodica u svetu
Rasprostranjenost jezičkih porodica u svetu

Jezička porodica je grupa jezika koji potiču od zajedničkog pretka zvanog prajezik te jezičke porodice. Većina svetskih jezika se uvrštava u jezičke porodice. Oni koji ne pripadaju nijednoj porodici (ili oni čija srodnost nije pouzdano utvrđena) nazivaju se izolovani jezici. Koncept jezičkih porodica se zasniva na pretpostavci da se jezici tokom vremena dele na dijalekte, od kojih nastaju novi jezici. Za razliku od bioloških vrsta, kod jezika se često događa mešanje nesrodnih jezika čiji govornici dolaze u kontakt. U slučaju kreolskih jezika, i drugih mešanih jezika, jezik nasleđuje osobine iz više jezika.[1] Neki jezici gluvih i slepih su se razvili izolovano i nemaju rođake. Ipak, ovakvi slučajevi su izuzeci.

Prema referentnoj publikaciji Ethnologue postoji 7.111 govornih ljudskih jezika koji su raspoređeni u 141 jezičku porodicu.[2] „Živući jezici” su jednostavno oni koji se koriste kao primarna forma komunikacije među ljudima. Isto tako postoji mnoštvo mrtvih i izumrlih jezika, kao i oni koji još uvek nisu dovoljno izučeni da bu se mogli klasifikovati, ili koji su nepoznati izvan njihove respektivne govorne zajednice.

Struktura[uredi]

Potpodela[uredi]

Jezičke porodice se dele u manje jezičko-rođačke grane. Jezičke porodice se često predstavljaju grafički u obliku stabla i grana, pa otuda potiče ovaj naziv. Moguće je grane posmatrati i kao nove jezičke porodice. Recimo, grupa slovenskih jezika može da se posmatra kao posebna jezička porodica, ili kao grana indo-evropskih jezika.

Prajezici[uredi]

Zajednički predak jezičke porodice je retko unapred poznat zbog kratke istorije pismenosti. Mnoge karakteristike prajezika je moguće rekonstruisati korišćenjem komparativne metode. Nju je u 19. veku predložio lingvist August Šlajher. Ovom metodom je moguće demonstrirati srodnost jezika pripadnika neke jezičke porodice. Najpoznatiji primer prajezika je praindoevropski jezik, koji je predak jezika kojima se danas služi većina čovečanstva.

Nekada se prajezik može utvrditi direktno. Na primer, dijalekti starog nordijskog jezika su prajezik današnjeg norveškog, švedskog, danskog, farskog i islandskog jezika.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Rowe, Bruce M.; Levine, Diane P. (2015). A Concise Introduction to Linguistics. Routledge. str. 340—341. ISBN 9781317349280. Pristupljeno 26. 1. 2017. 
  2. ^ „Summary by language family”. Ethnologue. 

Literatura[uredi]

  • Boas, Franz (1911). Handbook of American Indian languages. Bureau of American Ethnology, Bulletin 40. Volume 1. Washington: Smithsonian Institution, Bureau of American Ethnology. ISBN 978-0-8032-5017-8. 
  • Boas, Franz. (1922). Handbook of American Indian languages (Vol. 2). Bureau of American Ethnology, Bulletin 40. Washington, D.C.: Government Print Office (Smithsonian Institution, Bureau of American Ethnology).
  • Boas, Franz. (1933). Handbook of American Indian languages (Vol. 3). Native American legal materials collection, title 1227. Glückstadt: J.J. Augustin.
  • Campbell, Lyle. . American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York: Oxford University Press.1997. ISBN 978-0-19-509427-5..
  • Campbell, Lyle; & Mithun, Marianne (Eds.). (1979). The languages of native America: Historical and comparative assessment. Austin: University of Texas Press.
  • Goddard, Ives (Ed.). Languages. Handbook of North American Indians (W. C. Sturtevant, General Ed.) (Vol. 17). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. 1996. ISBN 978-0-16-048774-3..
  • Goddard, Ives. Native languages and language families of North America (rev. and enlarged ed. with additions and corrections). [Map]. Lincoln, NE: University of Nebraska Press (Smithsonian Institution). (Updated version of the map in Goddard 1996). 1999. ISBN 978-0-8032-9271-0..
  • Gordon, Raymond G., Jr. (Ed.). . Ethnologue: Languages of the world (15th ed.). Dallas, TX: SIL International.2005. ISBN 978-1-55671-159-6.. (Online version: http://www.ethnologue.com).
  • Greenberg, Joseph H. (1966). The Languages of Africa (2nd ed.). Bloomington: Indiana University.
  • Harrison, K. David. (2007) When Languages Die: The Extinction of the World's Languages and the Erosion of Human Knowledge. New York and London: Oxford University Press.
  • Mithun, Marianne. . The languages of Native North America. Cambridge: Cambridge University Press.1999. ISBN 978-0-521-23228-9. (hbk). ISBN 978-0-521-29875-9..
  • Ross, Malcolm. (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages". In: Andrew Pawley, Robert Attenborough, Robin Hide and Jack Golson, eds, Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples (PDF)
  • Ruhlen, Merritt. (1987). A guide to the world's languages. Stanford: Stanford University Press.
  • Sturtevant, William C. (Ed.). (1978–present). Handbook of North American Indians (Vol. 1–20). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. (Vols. 1–3, 16, 18–20 not yet published).
  • Voegelin, C. F. & Voegelin, F. M. (1977). Classification and index of the world's languages. New York: Elsevier.

Spoljašnje veze[uredi]