Nemanjići

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Nemanjići
COA Serbian Empire (1346-1371).png
Država Raška
Flag of Serbia 1281.svg Kraljevina Srbija
Zastava Srbije Srpsko carstvo
Srpsko carstvo Carstvo Simeona-Siniše
Vladarska titula Veliki župan, Kralj, Car
Prvi vladar Stefan Nemanja I
Posljednji vladar Uroš Nejaki
Vladavina 1166-1371
Vjera Pravoslavlje
Grb Nemanjića

Nemanjići su srednjovekovna srpska dinastija koja je vladala Srbijom više od dva veka i ostvarila najveće proširenje srednjovekovne Srbije. Dinastija je nazvana po Stefanu Nemanji I, osnivaču dinastije koji je povezan sa Vukanovićima po muškoj liniji i sa Vojislavljevićima po ženskoj liniji. U dinastiji ima jedanaest vladara, s tim što se dinastija možda nastavila, ženskom linijom u dinastiju Lazarevića. Kako su Lazarevići rodbinski povezani sa dinastijom Brankovića, koji su vladali delom Srba do prve polovine šesnaestog veka postoji mogućnost da su po ženskoj liniji i ti Brankovići bili potomci Nemanjića.

Grb[uredi]

Glavni članak: Grb Nemanjića

Predstavljen je dvoglavim belim orlom na crvenom polju, koji je preuzet od vizantijskog grba dinastije Paleologa. Dvoglavi orao je usvojen iz vizantijske kulture i ubrzo je postao simbol srpskih kraljeva kao i srpske države. Može se videti na katalonskoj mapi iz 1339. gde je prestonica cara Dušana označena dvoglavim orlom, a taj isti simbol se nalazi i u manastiru Ljeviška. Čelenka je bila omiljeni deo grba srpske vlastele i vrlo je prisutna na novcu iz tog perioda, upotrebljavala se kao grb, bez štita.

Zadužbine Nemanjića[uredi]

Glavni članak: Zadužbine Nemanjića

Svi srpski vladari kraljevske porodice Nemanjića za sobom su ostavljali zadužbine, svoje crkve i manastire, da iskupe svoje duše i pokažu svoju veličinu. Među mnogobrojnim manastirima koji su njihova zadužbina, ističu se: Žiča, Studenica, Mileševa, Sopoćani, Hilandar, Gračanica, Sveti Arhangeli, Banjska, Visoki Dečani i drugi.

Stefan zajedničko vladarsko ime Nemanjića[uredi]

Osnivač dinastije javlja se u pisanim izvorima kao Stefan Nemanja. Ime Nemanja bilo je njegovo lično ime, a ime Stefan, koje je nastalo od grčkog Stefanos (Στεφανοσ), tj. „onaj koji je krunisan, koji je ovenčan”, je izgleda je upotrebljeno upravo u tom značenju. Svi njegovi naslednici koji su vladali ili su bili određeni za naslednike prestola takođe se javljaju i sa imenom Stefan, tj. ovenčani vladar. Pored vladarskog imena Stefan oni su imali i lično ime. Zato se svi naslednici Stefana Nemanje I u jednakoj meri mogu nazvati Stefan Nemanjić. Nemanjići se u pisanim izvorima (poveljama) u pravilu javljaju potpisani samo sa zajedničkim vladarski imenom Stefan, a njihova lična imena koja su dobili po rođenju ređe su zapisivana. Prema pisanju Svetog Save u Studeničkom tipiku, njegov srednji brat koji je, verovatno 1196. godine, nasledio oca na velikožupanskom prestolu zvao se kao i njihov otac Stefan Nemanja.[1] Savin srednji brat kod svih istoričara danas javlja samo pod zajedničkim imenom Stefan Nemanjić, ili kao Stefan Prvovenčani, ali niko ga ne naziva njegovim ličnim imenom Stefan Nemanja II.

Vladarska loza Nemanjića[uredi]

Dinastija je dala jedanaest vladara, koji su većinom od Srpske pravoslavne crkve kanonizovani i zato se cela dinastija naziva i Svetorodnom. Vladari iz porodice Nemanjić vladali su Srbijom od 1166. do 1371. godine: Vladari:

Ostali vladari:

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  1. Antologija srpske književnosti, Sveti Sava, Sabrana dela, str. 69, 70, 75, 76. Pristupljeno 21. 5. 2016.
  2. Новаковић, Реља. Када се родио и када је почео да влада Стеван Немања, Историјски гласник бр. 3-4 (1958).  str. 179, 186-187.
  3. 3,0 3,1 3,2 Logos (2016). str. 125-131.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]