Nemanjići

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Nemanjići
COA Serbian Empire (1346-1371).png
Država Raška (1166–1217)
Flag of Serbia 1281.svg Kraljevina Srbija (1217–1345)
 Srpsko carstvo (1345–1371)
Srpsko carstvo Carstvo Simeona-Siniše (1359–1372)
Vladarska titula Veliki župan, Kralj, Car
Prvi vladar Stefan Nemanja I
Posljednji vladar Car Stefan Uroš V (Uroš Nejaki)
Vladavina 1166–1371.
Izumiranje Jovan Uroš (1422–1423)
Nacionalnost srpska
Vjera pravoslavna
Grb Nemanjića

Nemanjići su srednjovekovna srpska dinastija koja je vladala Srbijom više od dva veka i ostvarila najveće proširenje srednjovekovne Srbije. Dinastija je nazvana po Stefanu Nemanji I, osnivaču dinastije koji je povezan sa Vukanovićima po muškoj liniji i sa Vojislavljevićima po ženskoj liniji. U dinastiji ima jedanaest vladara, s tim što se dinastija možda nastavila, ženskom linijom u dinastiju Lazarevića. Kako su Lazarevići rodbinski povezani sa dinastijom Brankovića, koji su vladali delom Srba do prve polovine šesnaestog veka postoji mogućnost da su po ženskoj liniji i ti Brankovići bili potomci Nemanjića.

Grb[uredi]

Glavni članak: Grb Nemanjića

Predstavljen je dvoglavim belim orlom na crvenom polju, koji je preuzet od vizantijskog grba dinastije Paleologa. Dvoglavi orao je usvojen iz vizantijske kulture i ubrzo je postao simbol srpskih kraljeva kao i srpske države. Može se videti na katalonskoj mapi iz 1339. gde je prestonica cara Dušana označena dvoglavim orlom, a taj isti simbol se nalazi i u manastiru Ljeviška. Čelenka je bila omiljeni deo grba srpske vlastele i vrlo je prisutna na novcu iz tog perioda, upotrebljavala se kao grb, bez štita.

Zadužbine Nemanjića[uredi]

Glavni članak: Zadužbine Nemanjića

Svi srpski vladari kraljevske porodice Nemanjića za sobom su ostavljali zadužbine, svoje crkve i manastire, da iskupe svoje duše i pokažu svoju veličinu. Među mnogobrojnim manastirima koji su njihova zadužbina, ističu se: Žiča, Studenica, Mileševa, Sopoćani, Hilandar, Gračanica, Sveti Arhangeli, Banjska, Visoki Dečani i drugi.

Stefan zajedničko vladarsko ime Nemanjića[uredi]

Osnivač dinastije javlja se u pisanim izvorima kao Stefan Nemanja. Ime Nemanja bilo je njegovo lično ime, a ime Stefan, koje je nastalo od grčkog Stefanos (Στεφανοσ), tj. „onaj koji je krunisan, koji je ovenčan”, izgleda je upotrebljeno upravo u tom značenju. Svi njegovi naslednici koji su vladali ili su bili određeni za naslednike prestola takođe se javljaju i sa imenom Stefan, tj. ovenčani vladar. Pored vladarskog imena Stefan oni su imali i lično ime. Zato se svi naslednici Stefana Nemanje I u jednakoj meri mogu nazvati Stefan Nemanjić. Nemanjići se u pisanim izvorima (poveljama) u pravilu javljaju potpisani samo sa zajedničkim vladarski imenom Stefan, a njihova lična imena koja su dobili po rođenju ređe su zapisivana. Prema pisanju Svetog Save u Studeničkom tipiku, njegov srednji brat koji je, verovatno 1196. godine, nasledio oca na velikožupanskom prestolu zvao se kao i njihov otac Stefan Nemanja.[1] Savin srednji brat kod svih istoričara danas javlja samo pod zajedničkim imenom Stefan Nemanjić, ili kao Stefan Prvovenčani, ali niko ga ne naziva njegovim ličnim imenom Nemanja II.[2]

Vladarska loza Nemanjića[uredi]

Dinastija je dala jedanaest vladara, koji su većinom od Srpske pravoslavne crkve kanonizovani i zato se cela dinastija naziva i Svetorodnom. Vladari iz porodice Nemanjić vladali su Srbijom od 1166. do 1371. godine: Vladari:

Ostali vladari:

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  1. Antologija srpske književnosti, Sveti Sava, Sabrana dela, str. 69, 70, 75, 76. Pristupljeno 21. 5. 2016.
  2. Logos (2016). str. 107-111.
  3. Novaković, Relja. Kada se rodio i kada je počeo da vlada Stevan Nemanja, Istorijski glasnik br. 3-4 (1958).  str. 179, 186-187.
  4. Logos (2016). str. 140-142.
  5. Logos (2016). str. 142-144.
  6. Logos (2016). str. 147-151.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]