Grad Trebinje

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Grad Trebinje
Trebinje, pohled na mesto z vrcholu Leotar (1229 m).jpg
Panorama Trebinja
Grb Trebinja
Grb
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet  Republika Srpska
Sjedište Trebinje
Stanovništvo
Stanovništvo (2013.) Pad 29.198
Geografske karakteristike
Površina 889,6 km2

Trebinje municipality.svg

Ostali podaci
Vremenska zona UTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)
Gradonačelnik Mirko Ćurić (SNSD)
Poštanski broj 89101
Pozivni broj 59
Krsna slava Preobraženje Gospodnje
Veb-sajt www.trebinje.rs.ba
Hercegovačka Gračanica

Grad Trebinje je grad u jugoistočnoj Hercegovini, u Republici Srpskoj, BiH. Sjedište grada nalazi se u naseljenom mjestu Trebinje. Prema podacima Agencije za statistiku Bosne i Hercegovine na popisu stanovništva 2013. godine, u Gradu je popisano 29.198 lica.[1]

Bivša opština Trebinje je dobila status Grada 18. 7. 2012. odlukom Narodne skupštine Republike Srpske kada je usvojen „Zakon o Gradu Trebinje“, odnosno „Zakon o lokalnoj samoupravi Republike Srpske“.[2] Zakon o Gradu Trebinje zvanično je stupio na snagu 26. 7. 2012. godine kada je objavljen u Službenom glasniku Republike Srpske (Službeni glasnik Republike Srpske 70/2012).[3] Ovim zakonom grad Trebinje, postao je pravni naslednik opštine, a područje grada obuhvata sva naseljena mjesta koja su ranije činila područje opštine Trebinje.[4]

Geografija[uredi]

Rijeka Trebišnjica u Trebinju

Nalazi se na samom jugu Hercegovine. Smješteno je ispod planine Leotar, na obodu Trebinjskog polja. Kroz grad protiče rijeka Trebišnjica. Od mora je udaljeno oko 27 km putem do Dubrovnika, ili oko 38 km putem do Herceg Novog. Za Trebinje se kaže da je grad sunca i platana, a jedan je od najljepših crpskih gradova. Ekonomski je i kulturni centar regije Istočne Hercegovine. Trebinje se nalazi na 42° 42‘ 32“ sjeverne geografske širine, a na 18° 19‘ 18“ istočne geografske dužine i na 275 m nadmorske visine. Od Jadranskog mora je udaljeno oko 19 km. Drumovima je spojen sa Dubrovnikom (27 km), Ljubinjem (55 km), Mostarom (110 km), Bilećom (30 km), te Nikšićem (70 km) i Herceg Novim (38 km).

Reljef[uredi]

Reljefom dominiraju planina Leotar, rijeka Trebišnjica, te kraška polja Trebinjsko i Popovo. Trebinje je okruženo je brdima i planinama: Ilijino brdo, Obodine, Vlaštica, Leotar (sa 1228 m, najviši vrh u okolini), Kravice, Petrina, Golo brdo, Strać, Hum i Vesac.

Među poljima gornje Hercegovine nejveće je i najpoznatije Trebinjsko i Popovo polje. Uvale Trebinjskog i Popova polja su po svojem tektonskom postanku jedna cjelina, ali na okolnim brdima i na njoj nije jednak rad erozije i denudacije. Ta razlika je očigledna. Pored toga dva polja su razdvojena Trebinjskom šumom.

Zapadno od grada prostire se Trebinjsko polje. Polje se pruža od istoka prema zapadu, u pravcu toka Trebišnjice i zauzima površinu od 18 km². Polje je pokriveno vrlo plodnim aluvijalnim zemljištem pa se zbog bujne vegetacije naziva i Vrtom Hercegovine. Čuven je trebinjski, naročito šumski, duvan iz ovog polja.

Odmah do Trebinjskog je smješteno Popovo polje. Ima usjeva koji na ovom polju daju i dva roda godišnje pa se ono naziva i hercegovačkim Misirom, po poređenju sa dolinom Nila, odnosno Egiptom ili Misirom.

Klima[uredi]

Klima u Trebinju je mediteranska (sredozemna) sa kratkim blagim zimama i dugim žarkim ljetima. Jeseni su mnogo toplije od proljeća, a snijeg je veoma rijetka pojava. Trebinje je danas najtopliji grad u Republici Srpskoj, odnosno Bosni i Hercegovini (uz Mostar i Neum). Prosječna godišnja temperatura vazduha u gradu je 16.6 °C (1981—2012), prosječna januarska temperatura je 8,3 °C, a dok je julska 26,5 °C. Ljeti se temperature često penju iznad 35 °C, a zimi se se ponekad spuste i ispod 0 °C. Najviša zabilježena temperatura iznosila je 42.5 °C, 22. jula 2007. A najniža zabilježena temperatura iznosila je -9 °C, 9. januara 2017. Godišnje padne prosječno 1624 mm padavina. Dana 08. 08. 2012. tačno u ponoć, u Trebinju je izmjerena temperatura od 32,2 °C, a prema podacima RHMZ RS to je jedna od najviših ponoćnih temperatura ikada zabilježenih na prostorima BIH. Grad ima oko 260 sunčanih dana u godini. Trebinje spada u najsunčanije gradove na Balkanu. Snijeg u Trebinju je prava rijetkost, a i kada padne zadrži se po nekoliko časova. Karakteristični vjetrovi u Trebinju su bura i jugo. Bura duva sa sjeveroistoka, donosi hladno i vedro vrijeme. Dok jugo duva iz pravca jugoistoka, donosi toplo i kišovito vrijeme. Jugo duva obično u zimskom periodu. Klima je pogodna za uzgoj velikog broja palmi i južnog voća (smokva, nar, mandarina, limun, narandža, grejpfrut, maslina, vinova loza).

Klima Trebinja
Pokazatelj \ Mjesec .Jan. .Feb. .Mar. .Apr. .Maj. .Jun. .Jul. .Avg. .Sep. .Okt. .Nov. .Dec. .God.
Apsolutni maksimum, °C (°F) 22,5
(72,5)
23,0
(73,4)
26,5
(79,7)
32,5
(90,5)
36,0
(96,8)
41,5
(106,7)
42,5
(108,5)
42,0
(107,6)
40,5
(104,9)
35,0
(95)
26,0
(78,8)
23,0
(73,4)
42,5
(108,5)
Prosjek, °C (°F) 8,3
(46,9)
8,5
(47,3)
11,4
(52,5)
14,9
(58,8)
18,7
(65,7)
22,5
(72,5)
26,5
(79,7)
26,5
(79,7)
22,0
(71,6)
17,3
(63,1)
13,5
(56,3)
9,5
(49,1)
16,6
(61,9)
Apsolutni minimum, °C (°F) −9,0
(15,8)
−7,5
(18,5)
−2,5
(27,5)
2,5
(36,5)
9,5
(49,1)
10,5
(50,9)
14,5
(58,1)
14,5
(58,1)
10,0
(50)
4,5
(40,1)
−1,5
(29,3)
−6
(21)
−9
(16)
[traži se izvor]

Političko uređenje[uredi]

Sastav Skupštine Grada Trebinja prema rezultatima izbora 2016.
11
4
4
2
2
1
1
11 
Od ukupno 25 mandata na pojedine partije otpada:
      SNSD: 11
      PDP: 4
      SDS: 4
      DNS: 2
      SP: 2
      PUP: 1
      Manjine-nezavisni: 1

Opštinska administracija[uredi]

Gradonačelnik grada predstavlja i zastupa grad i vrši izvršnu funkciju u Trebinju. Izbor gradonačelnika se vrši u skladu sa izbornim Zakonom Republike Srpske i izbornim Zakonom BiH. Gradsku administraciju, pored gradonačelnika, čini i skupština grada. Institucionalni centar grada Trebinja je naselje Trebinje, gdje su smješteni svi gradski organi.

Gradonačelnik Grada Trebinja je Luka Petrović ispred Saveza nezavisnih socijaldemokrata, koji je na tu funkciju stupio nakon lokalnih izbora u Bosni i Hercegovini 2016. godine. Sastav skupštine grada Trebinje je prikazan u tabeli.[5]

Naseljena mjesta[uredi]

Mapa naseljenih mesta Grada Trebinja

Područje grada Trebinja čine naseljena mjesta:

Aranđelovo, Arbanaška, Arslanagića Most, Baonine, Begović Kula, Bijelač, Bijograd, Bioci, Bihovo, Bogojević Selo, Bodiroge, Borilovići, Brani Do, Brova, Budoši, Bugovina, Veličani, Velja Gora, Vladušići, Vlasače, Vlaška, Volujac, Vrpolje Zagora, Vrpolje Ljubomir, Vučija, Glavinići, Gojšina, Gola Glavica, Gomiljani, Gornja Kočela, Gornje Vrbno, Gornje Grančarevo, Gornje Čičevo, Gornji Orahovac, Grab, Grbeši, Grbići, Grkavci, Grmljani, Desin Selo, Diklići, Do, Dobromani, Dodanovići, Dolovi, Domaševo, Donja Kočela, Donje Vrbno, Donje Grančarevo, Donje Čičevo, Donji Orahovac, Dračevo, Dražin Do, Drijenjani, Dubljani, Dubočani, Duži, Đedići, Žakovo, Ždrijelovići, Željevo, Župa, Zagora, Zgonjevo, Jazina, Janjač, Jasen, Jasenica Lug, Jušići, Klikovići, Klobuk, Kovačina, Konjsko, Korlati, Kotezi, Kraj, Krajkovići, Kremeni Do, Krnjevići, Kučići, Kunja Glavica, Lapja, Lastva, Lokvice, Lomači, Lug, Lušnica, Ljekova, Ljubovo, Marić Međine, Mesari, Mionići, Morče, Mosko, Mrkonjići, Mrnjići, Necvijeće, Nikontovići, Ograde, Orašje Zubci, Orašje Popovo, Orašje Površ, Parojska Njiva, Petrovići, Pijavice, Podvori, Podosoje, Podstrašivica, Podštirovnik, Poljice Popovo, Poljice Čičevo, Prhinje, Pridvorci, Rapti Bobani, Rapti Zupci, Rasovac, Sedlari, Skočigrm, Slivnica Površ, Staro Slano, Strujići, Taleža, Todorići, Trebijovi, Trebinje, Tuli, Tulje, Turani, Turica, Turmenti, Tvrdoš, Ubla, Uvjeća, Ugarci, Ukšići, Hum, Cerovac, Cicina, Čvarići, Šarani i Šćenica Ljubomir.

Na prostoru grada postoji 18 mjesnih zajednica:

Veličani, Gornje Police, Gorica, Donje Police, Zasad, Zubci, Lastva, Ložiona, Ljubomir, Mosko, Petrovo Polje, Pridvorci, Podbrđe, Poljice Popovo, Tini, Hrupjela, Centar, Šuma i Površ.

Naseljena mjesta 1991.[uredi]

Područje bivše opštine Trebinje su do raspada Jugoslavije činila naseljena mjesta (ukupno 178):

Aranđelovo, Arbanaška, Arslanagića Most, Baljivac, Baonine, Begović Kula, Belenići, Bihovo, Bijelač, Bijograd, Bioci, Bobovišta, Bodiroge, Bogojević Selo, Borilovići Brani Do, Brova, Budoši, Bugovina, Cerovac, Cicina, Cicrina, Čavaš, Čopice, Čvaljina, Čvarići, Desin Selo, Diklići, Do, Dobromani, Dodanovići, Dolovi, Domaševo, Donja Kočela, Donje Čičevo, Donje Grančarevo, Donje Vrbno, Donji Orahovac, Dračevo, Dražin Do, Drijenjani, Dubljani, Dubočani, Duži, Dvrsnica, Đedići, Glavinići, Glavska, Gojšina, Gola Glavica, Golubinac, Gomiljani, Gornja Kočela, Gornje Čičevo, Gornje Grančarevo, Gornje Vrbno, Gornji Orahovac, Gorogaše, Grab, Grbeši, Grbići, Grebci, Grkavci, Grmljani, Hum, Ivanica, Janjač, Jasen, Jasenica — Lug, Jazina, Jušići, Kalađurđevići, Kijev Do, Klikovići, Klobuk, Konjsko, Korlati, Kotezi, Kovačina, Kraj, Krajkovići, Kremeni Do, Krnjevići, Kučići, Kunja Glavica, Kutina, Lapja, Lastva, Lokvice, Lomači, Lug, Lušnica, Ljekova, Ljubovo, Marić Međine, Mesari, Mionići, Morče, Mosko, Mrkonjići, Mrnjići, Necvijeće, Nenovići, Nevada, Nikontovići, Ograde, Orah, Orahov Do, Orašje Popovo, Orašje Površ, Orašje Zubci, Parojska Njiva, Petrovići, Pijavice, Podosoje, Podstrašivica, Podštirovnik, Podvori, Poljice Čičevo, Poljice Popovo, Prhinje, Pridvorci, Prosjek, Rapti Bobani, Rapti Zupci, Rasovac, Ravno, Rupni Do, Sedlari, Skočigrm, Slavogostići, Slivnica Bobani, Slivnica Površ, Sparožići, Staro Slano, Strujići, Šarani, Šćenica Bobani, Šćenica Ljubomir, Taleža, Todorići, Trebijovi, Trebimlja, Trebinje, Trnčina, Tuli, Tulje, Turani, Turica, Turmenti, Tvrdoš, Ubla, Ugarci, Ukšići, Uskoplje, Uvjeća, Veličani, Velja Gora, Velja Međa, Vladušići, Vlaka, Vlasače, Vlaška, Volujac, Vrpolje Ljubomir, Vrpolje Zagora, Vučija, Vukovići, Začula, Zagora, Zagradinje, Zaplanik, Zavala, Zgonjevo, Žakovo, Ždrijelovići, Željevo, Župa.

Poslije potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma, najveći dio bivše opštine Trebinje, sa gradom Trebinjem, ostao je u sastavu Republike Srpske. U sastav Federacije BiH ušla su sljedeća naseljena mjesta: Baljivac, Belenići, Bobovišta, Cicrina, Čavaš, Čopice, Čvaljina, Dvrsnica, Glavska, Golubinac, Gorogaše, Grebci, Ivanica, Kalađurđevići, Kijev Do, Kutina, Nenovići, Nevada, Orah, Orahov Do, Podosoje, Prosjek, Ravno, Rupni Do, Slavogostići, Slivnica Bobani, Slivnica Površ, Sparožići, Šćenica Bobani, Trebimlja, Trnčina, Uskoplje, Velja Međa, Vlaka, Vukovići, Začula, Zagradinje i Zaplanik, Zavala, te dijelovi naseljenih mjesta: Baonine, Orašje Popovo i Rapti Bobani. Od ovog područja formirana je opština Ravno.

Stanovništvo[uredi]

Po poslednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, bivša opština Trebinje imala je 30.996 stanovnika, raspoređenih u 178 naseljenih mesta.

Nacionalnost[6] 1991. 1981. 1971.
Srbi 21.349 (68,87%) 18.123 (59,67%) 19.362 (66,71%)
Muslimani [a] 5.571 (17,97%) 4.405 (14,50%) 4.846 (16,69%)
Hrvati 1.246 (4,01%) 2.309 (7,60%) 3.350 (11,54%)
Jugosloveni 1.642 (5,29%) 4.154 (13,67%) 424 (1,46%)
ostali i nepoznato 1.188 (3,83%) 1.381 (4,54%) 1.042 (3,59%)
Ukupno 30.996 30.372 29.024

Nacionalni sastav 2013. (konačni rezultati BHAS)[uredi]

Etnički sastav prema popisu iz 2013.‍
Srbi
  
27.287 93,46 %
Bošnjaci
  
995 3,41 %
Hrvati
  
295 1,01 %
Ostali
  
409 1,40 %
Neizjašnjeni
  
212 0,72 %
ukupno: 29.198

Znamenite ličnosti[uredi]

Vidi još[uredi]

Napomene[uredi]

  1. ^ Za sadašnji status Muslimana vidi članak Muslimani.

Reference[uredi]

  1. ^ Popis stanovništva u BiH 2013.
  2. ^ „Narodna skupština Republike Srpske: Okončano proljećno zasjedanje Narodne skupštine Republike Srpske, 18. 7.2012.”. Arhivirano iz originala na datum 7. 8. 2012. Pristupljeno 5. 8. 2012. 
  3. ^ Službeni glasnik Republike Srpske: Službeni glasnik Republike Srpske broj 70, 26. 7. 2012.
  4. ^ Narodna skupština RS: „Zakon o Gradu Trebinje“ Arhivirano na sajtu Wayback Machine (januar 4, 2013) (na jeziku: engleski), Pristupljeno 9. 3. 2013.
  5. ^ „Trebinje”. izbori.ba. Pristupljeno 8. 11. 2016. 
  6. ^ Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.

Spoljašnje veze[uredi]