Pavle Branović

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Pavle Branović
Seal Vlastimirovici (Principality of Serbia).png
Stilizovano znamenje sa pečata kneza Strojimira iz 9. veka
Datum rođenja9. vek
Datum smrtinakon 924.
DinastijaVlastimirovići
OtacBran
Period917/918921/924
PrethodnikPetar Gojniković
NaslednikZaharija Pribislavljević

Pavle Branović (grč. Παυλος) je bio srpski knez iz dinastije Vlastimirovića, koja je u Kneževini Srbiji vladala od 7. do 10. veka. Pravo na srpski prestol polagao je kao unuk kneza Mutimira. Na vlast je došao oko 917/918. godine, uz podršku bugarskog cara Simeona (893927). Potom je obnovio dobre odnose sa Vizantijom, usled čega je došao u sukob sa bugarskim carem. Vlast je uzgubio oko 921/924. godine, a nasledio ga je rođak Zaharija Pribislavljević.[1]

Poreklo i porodica[uredi]

Pavle je rođen tokom osme decenije IX veka,[2] najverovatnije između 870. i 874. godine, kada se uzima da su rođeni prvi srpski prinčevi, koji nose hrišćanska imena (Stefan, Pavle i Petar).[3] Njegov otac Bran, bio je srednji sin kneza Mutimira, najstarijeg sina kneza Vlastimira. U borbama oko vlasti, koji su zahvatili Srbiju posle Mutimirove smrti 891/892. godine, Pavlov otac Bran je 895/896. godine[1] pokušao da iz Hrvatske osvoji vlast. On je u sukobu sa Petrom Gojnikovićem poražen i zarobljen, nakon čega je oslepljen.[4]

Vladavina[uredi]

Srpske kneževine u 9. i 10. veku.

Konstantin Porfirogenit kao titulu kneza Pavla i drugih pripadnika dinastije Vlastimirovića koristi antičkogrčki termin arhont, za koji se smatra da u slučaju srpskih vladara odgovara tituli kneza.[1][5] Bugarsko-vizantijski sukobi početkom X veka, uticali su i na političke prilike u tadašnjoj Srbiji. Bugarski car Simeon Veliki je zbacio 917/918. godine svog kuma Petra Gojnikovića sa vlasti, zbog njegovih navodnih veza sa Vizantijom i na njegovo mesto postavio Pavla Branovića, u pokušaju da osigura svoj uticaj u Srbiji. Vizantijski car Roman Lakapin (919949) je poslao 921. godine vojsku predvođenu Zaharijom Pribislavljevićem, Pavlovim bratom od strica i sinom Mutimirovog najstarijeg sina i naslednika Pribislava da svrgnu Pavla sa vlasti. U borbama koja su usledile, Zaharijine trupe su poražene, a on sam je zarobljen i poslan u Bugarsku, kao zarobljenik.[1]

Romantičarska predstava kneza Pavla (19. vek)

Međutim, političke prilike na Balkanu, navele su Pavla da promeni svoju politiku i približi se Vizantiji. Ovaj njegov potez, primorao je Simeona da ponovo vojno interveniše u Srbiji i ponovo izvrši promenu na srpskom prestolu. Na čelu bugarske vojske, on je 921/924. godine[6] poslao nekadašnjeg vizantijskog štićenika Zahariju, koji se nalazio u bugarskoj tamnici. Nije poznato da li je do borbe uopšte došlo, ali je izvesno da je Zaharija uspeo da preuzeo vlast, dok dalja Pavlova sudbina nije poznata.

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Ferjančić 1959.
  2. ^ Živković 2006.
  3. ^ Veselinović & Ljušić 2008.
  4. ^ Ćirković 1981.
  5. ^ U „Letopisu Popa Dukljanina“ se navodi da su srpski vladari tog doba nosili titulu kralja, ali istoričari odbacuju taj podatak kao izmišljen.
  6. ^ Istoričari različito tumače značenje Porfirogenitovih reči, pošto on dva puta pominje da je prošlo tri godine, ne pojašnjavajući da li je u pitanju jedan isti period ili dva različita.

Izvori i literatura[uredi]

Izvori[uredi]

Literatura[uredi]

Vikizvornik[uredi]


Prethodnik:
Petar Gojniković
Knez Srbije
(917/918921/924)

Naslednik:
Zaharija Pribislavljević