Slavonski Brod

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Slavonski Brod
Brodsko korzo (ljeto 2008).jpg
Korzo u Slavonskom Brodu
Grb
Grb
Administrativni podaci
Država Hrvatska
ŽupanijaBrodsko-posavska
Stanovništvo
Stanovništvo
 — 2011.53.531
 — gustina1.064,87 st./km2
Aglomeracija (2011.)59.141
Geografske karakteristike
Koordinate45°09′42″ SGŠ; 18°00′50″ IGD / 45.1617205° SGŠ; 18.0139301° IGD / 45.1617205; 18.0139301Koordinate: 45°09′42″ SGŠ; 18°00′50″ IGD / 45.1617205° SGŠ; 18.0139301° IGD / 45.1617205; 18.0139301
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Površina50,27 km2
Slavonski Brod na mapi Hrvatske
Slavonski Brod
Slavonski Brod
Ostali podaci
GradonačelnikMirko Duspara ((HSP))
Poštanski broj35000
Pozivni broj(+385) 035
Veb-sajt
Službena prezentacija grada

Slavonski Brod je grad u Hrvatskoj i administrativno središte Brodsko-posavske županije. Prema rezultatima popisa iz 2011. u gradu je živelo 59.141 stanovnika, a u samom naselju je živelo 53.531 stanovnika.[1] Slavonski Brod je po veličini i značaju drugi najveći grad u Slavoniji.

Geografija[uredi]

Most na Savi koji spaja Slavonski Brod sa Brodom

Slavonski Brod se nalazi na severnoj obali reke Save, na granici s Bosnom i Hercegovinom, središte je Brodsko-posavske županije. Predstavlja čvorište glavnih saobraćajnih pravaca u smeru zapad-istok i sever-jug. Kroz Brod prolaze železnička pruga i auto-put koji povezuju zapadnu Evropu i Bliski istok, a na reci Savi je most koji spaja Hrvatsku i BiH (tu je i međunarodni granični prelaz). Grad je smešten na pola puta između Zagreba i Beograda, na južnom rubu Panonske ravnice, između Brodskog Brda na severu, i reke Save na jugu. Tragovi još iz rimskog doba pokazuju da je ovde oduvek bio prelaz preko reke, pa se zato Brod ponekad naziva „severnim vratima Bosne”. Na tu činjenicu upućuje i sam naziv grada, koji je nekada nosio ime Brood na Savi (Brood- iskvareno od reči „prohod” — prelaz). Plovni put rekom Savom koristi se još od doba Rimljana, a paralelno sa rekom Savom se kroz slavonsku ravnicu danas pruža i naftovod.

Slavonskom Brodu je susedni grad Bosanski Brod, koji se nalazi na drugoj, južnoj obali reke Save. Bosanski Brod je znatno manje gradsko naselje, nekada, pre ratnih zbivanja 90-ih godina prošloga stoleća, u dosta dobroj komunikaciji sa većim susedom, danas industrijski marginalizovan u odnosu na pre 90-e godine. Odnosi između dva grada polako se normalizuju.

Istorija[uredi]

Naselja su u ovom delu Slavonije postojala još u preistorijsko doba što je uslovljeno povoljnim geografskim položajem, ugodnom kontinentalnom klimom, plodnim tlom i blizinom reke. Grad je dobio ime „Brod” koje je isprva simbolizovao mesto na kojem se mogla pregaziti reka, a posle i sredstvo za ostvarivanje istog.

Na severoistočnom delu grada, na lokalitetu Galovo, relativno nedavno otkriveno je bogato nalazište starčevačke kulture iz ranoga kamenog doba. Osim činjenice da se radi o najvećem nalazištu iz kamenog doba na području Sjeverne Hrvatske, izuzetno je bitno naglasiti da pronađeni materijalni ostaci potvrđuju 8.000 godina staro naseljavanje Broda.

Naučnici procenjuju da je reč, ne samo o najstarijim dokazima naseljavanja grada, nego, uopšte, i o tragovima najstarijeg naselja u celokupnoj Hrvatskoj. Nalazište karakteriše više karakteristika, zbog kojih privlači pažnju stručnjaka. Jedna od njih je i prvi put u Evropi pronađena zemunica za sahranu, posebno sagrađena. Ona je ograđena drvenom ogradom s žrtvenikom i preko 20 kamenih sekira. Zanimljivi su i ostaci ovde pronađenih kostura, gde je jedan pokopan bez glave, dok kod drugog na lobanji nedostaje lice, što naučnike upućuje na postojanje „kulta lobanje” i žrtvene obrede. Prema nalazima s još nekih lokaliteta, stručnjaci smatraju da se na gradskom području verovatno nalazilo dosta veliko preistorijsko naselje.

Kroz istoriju je lokacija grada Slavonskog Broda bila dobro nastanjena, a prva istorijska naseobina na tom meestu datira iz rimskih vremena, o čemu svedoče arheološki nalazi iz tog doba, po imenu Marsonija. Do danas nije utvrđeno da li je Marsonija bila samo poštanska stanica i prenoćište, ili i čitava naseobina.

Na poznatoj Pojtingerovoj tabli Marsonija je označena kao Marsonie, a u delu Notitia dignitatum zapisana je kao Auxilia Ascaria Tauruno sive Marsonia.

Problematikom ubikacije Marsonije bavili su se već izdavači Ptolemejeve Geografije u 16. veku. U tom pogledu bilo je različitih mišljenja. Prvi geograf iz 16. veka koji je odredio položaj Marsonije na lokalitetu Broda bio je Abraham Ortelius, koji je u svom atlasu „Theatrum orbis terrarum” (Antverpen 1590) objavio kartu na kojoj je pokušao da rekonstruiše i ubicira sve antičke nazive panonskih i ilirskih naselja. On je Marsoniju smestio na Savi upravo tamo gde se danas nalazi Brod.

Na već spomenutoj Pojtingerovoj tabli, najbolje se vidi da je Marsonija ležala neposredno uz reku Savu, na mestu gde je rimski put prelazio preko reke. Od naših stručnjaka, prvi koji je utvrdio da je Marsonija (originalno MARSVNNIA) bila na lokaciji Broda, je M. P. Katančić. Nakon toga, ova je činjenica opšte prihvaćena u nauci.

Nakon Marsonije, na današnjoj lokaciji grada su se nastanili Sloveni u 6. veku. Samo ime grada se prvi puta spominje u povelji ugarsko-hrvatskog kralja Bele IV 1224. godine. Kroz kasni srednji vek i većinu Novog veka Slavonski Brod je bio važna tvrđava u Vojnoj krajini, seriji utvrđenja na granici Austrije sa Osmanskim carstvom. Ivaniš Berislavić (Ivaniš Berislav; 1504—1514) je bio srpski despot, istakao se u borbama protiv Turaka u Bosni. Pored Kupinika, despot je imao sedište i u gradu Brodu na Savi, iz koga je nadgledao despotske gradove po Sremu i Slavoniji, kao i Jajačku banovinu. Uticaj Turaka na ovom prostoru je dominantan sve do kraja 17. veka, kada se situacija menja osvajanjem teritorija od strane Austrougarske monarhije. Osim odbrambene uloge, u gradu se u to vreme razvijaju i sitni zanati i trgovina, a od najranijeg doba duhovnu službu vrše Franjevci pod čijim uticajem se razvijaju prosveta i kultura.

Brod je bio sedište Brodske regimente. U njemu je 1847. godine bilo 434 Srbina pravoslavna, a dve decenije potom 1867. ima ih manje — 376 duša.[2] Godine 1885. mesto „Brod” se nalazilo u sastavu Novogradiškog izbornog sreza za srpski crkveno-narodni sabor u Karlovcima. U njemu je tada zapisano 376 pravoslavnih Srba.[3]

U 20. veku Slavonski Brod je iskusio nekoliko perioda brzog rasta, kao saobraćajni i industrijski centar. Zbog naglog privrednog razvitka 20.-e godine prošlog stoleća se nazivaju „zlatnim dobom Broda”. Za vreme Kraljevine Jugoslavije grad menja ime iz Brod na Savi u Slavonski Brod. Za vreme Drugog svetskog rata grad je teško stradao, a ista ga je sudbina zadesila za vreme rata u Hrvatskoj. U Drugom svetskom ratu širio se nesnosan smrad gradom kada su u Savi plutali leševi koji su stizali iz pravca Jasenovca.

Grad se postepeno oporavlja i obnavlja te nastoji da se poveže privredno i saobraćajno s ostalim delovima Hrvatske, a i radi se na obnavljanju industrijskih pogona, koji su svojevremeno zapošljavali većinu stanovnika.

Danas je Slavonski Brod saobraćajni grad na auto-putu koja povezuje srednju Evropu s Malom Azijom. Kao administrativni centar Županije i industrijski centar, Slavonski Brod i dalje raste i razvija se, pogotovo u poslednjih desetak godina.

Rušenje muslimanskih, pravoslavnih i jevrejskih verskih objekata[uredi]

Svedočanstva o postojanju džamije i pravoslavne crkve nam je ostavio Ignjat Alojzije Brlić, koji je o džamiji zapisao: …a džamija im je stojala na uglu trga pokraj Save… temelji te džamije izkopani su god. 1834. Brlić je o pravoslavnoj crkvi zapisao: Oko iste godine, 1780. sagrađena je crkva i posvećena sv. Georgiju. Prvi paroh bijaše Vasilije Kosić…[4]

Slavonski Brod je verski netolerantna sredina u kojoj su verski objekti nekatolika, rušeni kroz istoriju. Po oslobođenju Slavonije od turskih okupatora prvo je stradala džamija, a u Drugom svetskom ratu su stradali srpski pravoslavni hramovi u Brodu i okolini,[5] kao i jevrejska sinagoga. U ratu devedesetih godina 20. veka, opet su rušeni srpski pravoslavni hramovi. Pravoslavna crkva (u kojoj je kršten Branko Radičević i pored koje su bila dva groba dvojice sveštenika rođenih u Moskopolju)[6] je srušena u Drugom svetskom ratu[7], a isto je prošla i novoizgrađena crkva na drugoj lokaciji, 1991. [8] Pored ove crkve srušene su još dve pravoslavne kapele u samom gradu, a u okolini su gotovo sve pravoslavne crkve takođe srušene (osim crkve Svetog Ilije u Novom Topolju). Jevrejska sinagoga je spaljena od nacista 1941. godine. Danas je u centru grada spomen ploča o istoriji i rušenju te sinagoge. [9] [10]

Stanovništvo[uredi]

Do stvaranja savremenih nacija, u Slavoniji je bila strana hrvatska nacionalna svest. Srpska svest, među malobrojnom inteligencijom Slavonije je prethodila, iako je u ranijim vekovima ona zamirala zbog verskih razlika, pa katolici imaju druga imena Šokci, Bunjevci, Iliri… Andrija Torkvat Brlić, Srbin katoličke vere iz Broda na Savi (kasnijeg Slavonskog Broda) piše da je: Slavonija skoro izključivo napučena Serbstvom rimske i gerčke crkve.[11]

I drugi Brođanin, istaknuti ilirac Mato Topalović, katolički sveštenik, u svom delu Odziv rodoljubnog serdca je zapisao: Hej! vi visokomudri Horvati, koji nećete ništa da čujete o imenu ilirskom! Kojim pravom možete vi i pomisliti samo, da se naš narod južni, naš jezik, naša literatura imenom horvatskim ovjenča? Kažite mi molim vas, odkad vam se računa glavni vaš grad Zagreb da spada na Horvatsku? Ja u starini samo slavonsko ime tamo nalazim. Bani totius Slavoniae, imadiahu oblast od mora jadranskog tia do Dunava. Gdi je tad Horvatska bila?…[12]

Grad Slavonski Brod[uredi]

Broj stanovnika po popisima[uredi]

Nacionalnost[13] 2001. 1991. 1981. 1971. 1961. 1953. 1948. 1931. 1921. 1910. 1900. 1890. 1880. 1869. 1857.
br. stanovnika 64.612 57.229 49.153 40.043 30.093 23.116 20.196 19.203 13.729 13.193 9.627 6.940 5.872 4.775 4.015
  • napomene:

Nastao iz stare opštine Slavonski Brod.

Slavonski Brod (naseljeno mesto)[uredi]

Broj stanovnika po popisima[uredi]

Nacionalnost[13] 2001. 1991. 1981. 1971. 1961. 1953. 1948. 1931. 1921. 1910. 1900. 1890. 1880. 1869. 1857.
br. stanovnika 58.642 55.683 47.583 38.705 28.810 21.858 16.681 15.827 11.199 10.651 7.532 4.968 4.433 3.362 2.736
  • napomene:

Do 1921. iskazivano pod imenom Brod. Sadrži podatke za bivše naselje Budainka od 1900. do 1948. i Podvinje od 1953. do 1991. U 2001. smanjeno je za područje naselja Podvinje.

Demografske karakteristike[uredi]

Do 1991., broj stanovnika se povećavao zahvaljujući snažnom rastu privrede (velike fabrike „Đuro Đaković”, „Jasinje”, „Slavonija” industrija drveta… i sl.)

Podaci 1991.: 57.796 stanovnika, a 2001.: 64.612 stanovnika (od toga 33.727 žena i 30.885 muškaraca), to se smatra malim porastom broja stanovnika naročito ako se uzme u obzir veliki broj izbeglica iz Bosanske Posavine za vreme rata, te sada, prema procenama, grad sa širom prigradskom zonom doseže maksimalno 80-ak hiljada stanovnika (2005 god.). Gradu Brodu gravitira i šire područje županije sa oko 100.000 stanovnika. Taj ubrzani trend zahvaljuje ponajprije snažnom razvoju (naročito do 1990.), te prilivu bosanskih Hrvata u ratnim i poratnim razdobljima. U razdoblju od 1992. godine, koje se poklapa s početkom ratnih zbivanja na prostoru grada, do 2001. godine, kad je izvršen poslednji popis stanovništva, primećuje se zabrinjavajuće opadanje prirodnog priraštaja. Broj živorođenih je u značajnom padu, dok je broj umrlih manje-više konstantan. Razlozi ovoj pojavi mogu biti različiti i mogu se generalno vezati uz menjanje stila života, modernizaciju i slično, ali činjenica je da ova pojava ima negativne posledice na brojne društvene elemente. Ipak, neka skorašnja istraživanja, sprovedena u Hrvatskoj, uz Split, predviđaju visok demografski rast još jedino Slavonskom Brodu.

Popis 1991[uredi]

Na popisu stanovništva 1991. godine, naseljeno mesto Slavonski Brod je imalo 55.683 stanovnika, sledećeg nacionalnog sastava:

Popis 1991.‍
Hrvati
  
44.541 79,99 %
Srbi
  
4.685 8,41 %
Jugosloveni
  
2.417 4,34 %
Muslimani
  
402 0,72 %
Romi
  
207 0,37 %
Ukrajinci
  
194 0,34 %
Slovenci
  
149 0,26 %
Crnogorci
  
99 0,17 %
Albanci
  
81 0,14 %
Mađari
  
63 0,11 %
Makedonci
  
61 0,10 %
Česi
  
47 0,08 %
Nemci
  
43 0,07 %
Rumuni
  
38 0,06 %
Slovaci
  
24 0,04 %
Turci
  
23 0,04 %
Italijani
  
17 0,03 %
Rusini
  
14 0,02 %
Poljaci
  
10 0,01 %
Bugari
  
3 0,00 %
Grci
  
3 0,00 %
Jevreji
  
2 0,00 %
Rusi
  
2 0,00 %
ostali
  
21 0,03 %
neopredeljeni
  
1.022 1,83 %
region. opr.
  
107 0,19 %
nepoznato
  
1.408 2,52 %
ukupno: 55.683

Uprava[uredi]

Nakon lokalnih izbora (2007) za gradonačelnika je izabran Mirko Duspara, dr. med. (HSP), a za zamenike Vladimir Jerković i Olivera Maglić.

Privreda[uredi]

Slavonski Brod ima dosta razvijenu industriju, iako ona zbog rata i dosta lošeg prelaza s komunizma u kapitalizam, opada zadnjih 10 — 12 godina. No se polako uzdiže na noge, pa tako i brodski div „Đuro Đaković” koji je i dobro poznat preko granica Hrvatske po izrazito širokom i kvalitetnom proizvodnom programu. Proizvodne potencijele ove firme nije potrebno posebno objašnjavati ali izdvojimo samo neke: mostovi (Maslenički most…), železnička vozila, industrijska postrojenja, poljoprivredne mašine, auto-delovi, borbena vozila i oprema (tenk Degman) itd. Osim toga, ovo je preduzeće i deo hrvatskog konzorcija „CROTRAM”, koji je proizveo prvi hrvatski niskopodni tramvaj.

Važna je i poljopriveda i uzgoj voća, a dobro se razvija i prehrambena industrija, upravo idealna za ovo područje. Brodski kraj poznat je po proizvodnji izuzetno kvalitetnih vrsta vina, a jedan je od najpoznatijih proizvođača vinarija „Zdjelarević”, koja svoje proizvode i izvozi.

Saobraćaj je uvek bio važna stavka brodske privrede od rimskih vremena, pa i danas. Kroz Brod prolazi važan hrvatski auto-put Zagreb-Slavonski Brod-Beograd (A3). Brod je i druga najvažnija rečna luka u državi (u izgradnji je savremena lučka infrastruktura s predviđenim godišnjim kapacitetom od 1.500.000 tona). Saobraćajni značaj grada sve više raste i s početkom izgradnje novog auto-puta na međunarodnom tranzitnom pravcu C5, koji će povezivati srednju Evropu i Slavoniju sa BiH i obalom Jadranskog mora. Trasa buduće saobraćajnice nalazi se na nešto više od 15 km istočno od centra Broda, pa je njenim dovršavanjem 2008. godine, šira prigradska zona postala jedno od najvećih saobraćajnih čvorišta u Hrvatskoj, s obzirom na već postojeći auto-put. Zbog izvrsne saobraćajne povezanosti, na raskrsnici važnih međunarodnih pravaca, ovaj infrastrukturni projekt se vrlo pozitivno odražava na dalji privredni razvoj koliko samoga grada, toliko i čitave županije.

Uslužne delatnosti postaju vrlo važne, naročito turizam. U Slavonskom Brodu se nalazi spomenik nulte kategorije „Brodska tvrđa”, koja je inače među najvećim, i jedan od najvažniji spomenika kontinentalne Hrvatske, osim toga u Brodu postoje još mnoge građevine i manifestacije koje u zadnje vreme privlače posetioce.

Jedna od tih zanimljivosti je i površinom najveći gradski trg u Hrvatskoj (što je malo poznato), Trg Ivane Brlić-Mažuranić, takođe jedan od najlepših u državi, s pogledom na reku Savu.

Tu se nalazi i kuća Ivane Brlić-Mažuranić, svetski proslavljene književnice za decu, kojoj trg i duguje svoje ime. Na njemu se tokom godine održavaju mnogobrojne kulturne manifestacije, koje privlače pažnju, a obiluje i mnoštvom različitih sadržaja, kao što su galerije, knjižare, kafane, noćni klubovi, različite trgovine. Zbog svega navedenoga predstavlja centar društvenih događanja u gradu i odlično mesto za dobar provod.

U neposrednoj blizini trga nalazi se i najveće i najuređenije gradsko šetalište uz reku u državi, popularni brodski „Kej”.

Slavni ljudi[uredi]

Spomenici i znamenitosti[uredi]

Tvrđava Brod, spomenik nulte kategorije[uredi]

U Brodu, jednom od važnih strateških i saobraćajnih mesta koje je kontrolisalo granični prelaz prema Turskoj i povezivalo glavne trgovačke puteve, Austrija u vremenu 1715—1780. godine gradi veliku Carsku i kraljevsku slavonsku pograničnu tvrđavu Brod na rijeci Savi.

Po svojim dimenzijama, ova tvrđava spada među najveće takve objekte u Hrvatskoj (i u Evropi), pa se upoređuje i s Dioklecijanovom palatom, čiji je severni pandan. Prisilnim radom gradili su je seljaci graničari. Tvrđava pravilnog zvezdolikog oblika koji je diktirao ravničarski teren zidana je zemljanim nabojem, opekom, drvetom i delimično kamenom. Za potrebe velikog tvrđavskog kompleksa predviđenog za smeštaj 4.000 vojnika i 150 topova posečene su bogate šume u širokoj okolini grada. Neposredna blizina ovog fortifikacijskog objekta čiji je erar obuhvatao površinu od 141 jutra i 586 hvati, sve do kraja 19. veka uticala je na razvoj samog naselja (drvena arhitektura, širenje naselja na istok) čija je urbana osnova formirana još u tursko doba. Godine 1860. tvrđava je ukinuta kao vojnički beznačajna, ali tek početkom 20. veka dopuštena je gradnja u užem esplanadnom prostoru. Jedinstveni i monumentalni primer vojne fortifikacijske arhitekture 18. veka u Slavoniji — tvrđava Brod — proglašena je spomenikom kulture. Postupna obnova postojećih, delom danas razgrađenih prostora i pojedinačnih građevina velike barokne Tvrđave Brod u njenim izvornim opkopima ispunjenim vodom, projekt je jedinstvenog budućeg središta grada Slavonskog Broda. Unutar zidina tvrđave već se nalazi Galerija Ružić, čiji se stalna postavka sastoji iz mnoštva reprezentativnih radova hrvatske savremene umetnosti, a česte su i gostujuće izložbe. Brodski „festung” još udomljuje i Klasičnu Gimnaziju, kao i Gradsku upravu. U budućnosti je u planu, kako bude tekla obnova, i uređenje „Muzeja Granice”, koji bi posetiocima trebalo da prenosi ugođaj posavskih krajeva iz razdoblja protivturskih ratova. Uz ove, predviđen je i niz drugih kulturnih i društvenih sadržaja unutar jezgra tvrđave.

Franjevački samostan i crkva Presvetog Trojstva, spomenik prve kategorije[uredi]

Franjevački samostan, severna fasada

Godine 1694. sagrađen je drveni franjevački samostan koji je služio potrebama zajedničkog redovničkog života. Kamen temeljac za novi zidani samostan, na zemljištu van dometa tvrđavskih topova položio je 1727. godine baron Trenk, zapovednik Broda a do kraja godine završen je zapadni trakt samostana i ozidan vrt. Do 1732. godine sagrađen je južni trakt, potom istočni (1768—1770). Iznad krova samostanskog severnog hodnika postavljen je sat koji je kao i sunčani ocrtani sat izradio Aleksa Šoc. Brodski franjevci ne samo da su vršili duhovnu službu negu su imali i značajnu prosvetiteljsku ulogu i otvaranjem škole 1709. godine postaju njeni prvi učitelji, a 1720. godine otvaraju filozofski fakultet. Do naših dana franjevci su zadržali kontinuitet rada u Brodskom Posavlju, o čemu svedoči i njihova izuzetno bogata biblioteka, u kojoj se čuvaju neke od najvrednijih i najstarijih knjiga u Hrvatskoj. Franjevački samostan, i danas dobro očuvan, jedna je od najmarkantnijih baroknih građevina u Slavoniji s najreprezantivnijim klaustrom samostanske arhitekture severne Hrvatske.

Obrazovanje[uredi]

Danas u Slavonskom Brodu postoji Mašinski fakultet, Visoka učiteljska škola, osam srednjih škola, deset osnovnih škola i jedna osnovna muzička škola. Od ustanova predškolskog vaspitanja, u gradu postoji 7 dečjih vrtića, centar za rehabilitaciju i vaspitanje dece s teškoćama u razvoju i jedna muzičko-jezična radionica. Ctopa nepismenih niska u odnosu na celokupno stanovništvo. Najveći je broj nepismenih u starijim dobnim grupama što se može povezati s drugačijim uslovima života i obrazovanja u ranijim vremenima.

Obrazovani deo stanovništva najviše čini ono koje završava osnovne i srednje škole, a manjim delom više škole i fakultete. Ali se i taj trend u zadnje vreme počinje menjati, zbog sve viših zahteva, koje postavlja tržište rada po pitanju odgovarajućeg obrazovanja pojedinaca. U direktonoj vezi s ovom problematikom je i planirano proširivanje mogućnosti visokoškolskog obrazovanja na području samoga grada Slavonskog Broda. Već par godina postoje vrlo ozbiljni planovi oko pokretanja nekih novih studija u gradu, koji su se odužili usled nedostatka finansijskih sredstava, ali je njihova realizacija u bližoj budućnosti ipak sve izglednija. S obzirom da je stopa nataliteta u opadanju, sve manji broj dece se upisuje u osnovne škole. Ipak, po polnoj strukturi jednak se broj dječaka i djevojčica upisuje u osnovnu školu, dok pri upisu u srednju školu broj devojčica koje upisuju gimnaziju je gotovo dvostruko veći od dečaka, dok je odnos isti, ali u korist dečaka pri upisu u zanatske škole. Pri upisu u više i visoke škole razlike nisu značajne. Možda bi još bilo zanimljivo spomenuti da dvostuko više muškaraca stičče doktorsku titulu po završetku poslediplomskih studija.

Osnovnoškolske ustanove u Slavonskom Brodu

Mašinski fakultet
  • OŠ Ivana Gorana Kovačića Slavonski Brod [3]
  • OŠ Antuna Mihanovića Slavonski Brod
  • OŠ Huge Badalića Slavonski Brod
  • OŠ Đure Pilara Slavonski Brod
  • OŠ Blaža Tadijanovića Slavonski Brod
  • OŠ Bogoslava Šuleka Slavonski Brod
  • OŠ Vladimira Nazora Slavonski Brod
  • OŠ Ivane Brlić Mažuranić Slavonski Brod
  • OŠ Milana Amruša Slavonski Brod
  • OŠ Ivana Zajca (osnovna muzička škola) Slavonski Brod
  • OŠ 11. Osnovna škola Slavonski Brod
  • OŠ I. B. Mažuranić- Područno razredno odeljenje u Brodskom Varošu
  • OŠ Bogoslav Šulek- Područno razredno odeljenje u Vranovcima

Srednjoškolske ustanove u Slavonskom Brodu:

Visokoškolske ustanove u Slavonskom Brodu:

Studentski smještaj

Kultura[uredi]

Pozorišta

Bioskopi

  • Hrvatski dom
  • Kino „Brod”

Biblioteke

Muzeji

  • Muzej brodskog Posavlja
  • Kuća Ivane Brlić-Mažuranić

Galerije

  • Galerija umjetnina grada Slavonskog Broda
  • Galerija „Ružić i suvremenici”
  • Atelje — Unikat
  • Atelje — Aurel
  • Galerija i antikvarijat Balen
  • Galerija Kutuzović
  • Likovni salon «Vladimir Becić»

Manifestacije „Brodsko kolo”, smotra folklora Brodsko-posavske županije

  • Organizator: Folklorni ansambl Broda

„Brodsko glazbeno ljeto”

  • Organizator: Kazališno-koncertna dvorana „I. B-Mažuranić”

Likovna kolonija „Sava”

  • Organizator: Galerija umjetnina grada Broda

„U svijetu bajki Ivane Brlić-Mažuranić”

  • Organizator: Grad Slav. Brod i KKD „I. B-Mažuranić”

Mediji[uredi]

Novine

  • Posavska Hrvatska

Radio

TV stanice

Internet

Sport[uredi]

Najpopularniji sportovi su fudbal i košarka.

Brođani su ostvarili zavidne rezultate u tim sportovima kao i u mnogim drugima, posebno boks, tenis, karate, rukomet

Partnerski gradovi[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ „Popis stanovništva 2011.”. Državni zavod za statistiku RH. Pristupljeno 27. 3. 2016. 
  2. ^ „Glasnik društva srpske slovesnosti”, Beograd 1872. godine
  3. ^ „Zastava”, Novi Sad 1885. godine
  4. ^ Brlić, Ignjat (1885). Uspomene na stari Brod, knjiga 3., pp. 9., 23. 
  5. ^ Arhijerejska namjesništva. 
  6. ^ Brlić, Ignjat (1885). Uspomene na stari Brod, knjiga 2., str. 24. 
  7. ^ Gugl mape, Parking na mestu pravoslavne crkve iz 18. veka, koja je srušena u 2. Svetskom ratu, ograđena su 2 groba dvojice pravoslavnih sveštenika iz 18. veka koji su rođeni u Moskopolju. 
  8. ^ Gugl mape, temelji srušene srpske pravoslavne crkve u Slavonskom Brodu. 
  9. ^ Gugl mape, spomen ploča na mjestu nekadašnje sinagoge u Slavonskom brodu. 
  10. ^ Židovske općine, Slavonski Brod. 
  11. ^ Švoger, Vlasta (2012). deali, strast i politika, Život i djelo Andrije Torkvata Brlića, pp. 52. Hrvatski institut za povijest. 
  12. ^ Topalović, Mato (1842). Odziv rodoljubnog serca. pp. 128-130. Osijek. 
  13. 13,0 13,1 Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.

Udruženja i klubovi[uredi]

Izvori[uredi]

Literatura[uredi]

  • Gelo, Jakov (1998). Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima. Zagreb: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske. ISBN 978-953-6667-07-9. 

Spoljašnje veze[uredi]