Makedonci

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Ovaj članak ili poglavlje ne citira izvore, tako da postoji verovatnoća da su neke informacije iznete u ovom članku netačne. Možete pomoći Vikipediji unoseći odgovarajuće reference.

Makedonci
Đorđija Pulevski[1]  • Dimitrija Čupovski Kočo Racin  • Metodija Antonov-Čento Goran Pandev  • Katarina Ivanovska Boris Trajkovski  • Milčo Mančevski
Ukupna populacija
oko 1, 7- 2 miliona
Populacija
Makedonija 1.297.981 2002  Albanija 4.697 1989  Austrija 81.899 2001  Australija 5.145 2001  Bosna i Hercegovina 2.278 2005 Bugarska 5.071 2001 Kanada 31.265 2001 Hrvatska 4.270 2001 Francuska 2.300* 2003 Nemačka 61.105* 2004 Grčka 962* 2001 Italija 58.460 2004 Srbija 25.847 2002 Slovenija 3,972 2002 Švajcarska 6.415 2000 SAD 42.812 2002
Jezici
Makedonski jezik
Religija
Dominira makedonska pravoslavna, ali ima i torbeša, rimokatolika i protestanata.
Etničke grupe
Indo-Evropska   Sloveni      Južni Sloveni        Istočna grupa južnih Slovena

Makedonci, južnoslovenski narod, koji pretežno živi u Republici Makedoniji, gde čini oko 64% stanovništva, ali ima ih i u Bugarskoj (po poslednjem popisu oko 5.000) i Grčkoj, gde je njihova nacionalna lojalnost podeljena između grčke ("Slavofoni Grci") i makedonske.

Makedonci su većinom pravoslavne veroispovesti, ali ima ih i muslimana (muslimanski Makedonci su poznati pod imenom Torbeši), kao i manji broj katolika i protestanata. Broj Makedonaca procenjuje se na oko 2.000.000, od toga u Republici Makedoniji oko 1.300.000. Makedonski jezik pripada slovenskoj grupi indoevropske porodice jezika.

Sadržaj 1 Antički Makedonci 2 Istorija 3 Etničko poreklo 4 Alternativne teorije o poreklu 5 Nacionalna kultura 6 Nesuglasice oko imena 7 Jezik 8 Galerija slika 9 Vidi još 10 Napomene 11 Reference

[uredi] Antički Makedonci

Za više informacija pogledajte Antički Makedonci

Antički Makedonci su bili stari balkanski narod, koji je originalno govorio jedan poseban indoevropski jezik, koji je bio sličan grčkom jeziku,i koji je živeo uglavnom na području današnje grčke provincije Makedonije a kasnije su ostvarili i političko jedinstvo sa drugim Grcima. Izuzev imena Antičku Makedoniju i današnju Republiku Makedoniju (kao i antičke Makedonce i današnje Makedonce) ništa ne povezuje.

[uredi] Istorija

Sloveni naseljavaju uglavnom područje južne geografske Makedonije u 6-tom i 7-mom veku.Na prostoru Makedonije zateklu su poromanjeni i grkogovoreći starosedeočki živalj, potomke Dardana, Ilira, Tračana, Pajonaca, antičkih Makedonaca.Među tim Slovenima nalazio se i jedan talas Srba, što je evidentno iz imena grada Servidže (Servija) u grčkoj Makedoniji i srednjovekovne kolonije Gordoservon, nastale od kolonizovanih Slovena iz Povardarja.Od 9 veka pa sve do 1282 godine Makedonija pada sporadično pod bugarsku i vizantijsku vlast, da bi do 1392 godine bila pod vlašću Srba. Prema zvaničnoj doktrini (koja važi u Republici Makedoniji) Makedonska država uspostavljena je u vreme cara Samuila u X veku, ali su je uništili Vizantinci 1018.

Republika Makedonija formirana je 2. avgusta 1944. godine na zasedanju ASNOM-a u manastiru sv. Prohor Pčinjski koji se danas nalazi u Srbiji, a nezavisnost je proglasila 1992. godine.

[uredi] Etničko poreklo

Antropološki, Makedonci predstavljaju prelazni oblik od, većinskog na lokalnom nivou, mediteranskog antropološkog tipa ka dinarskom, od kojih je poslednji uglavnom koncentrisan u zapadnim, brdskim krajevima Makedonije.^{[traži se izvor]}

Makedonci dugo vremena nisu imali jasno izgrađenu nacionalnu svest, imajući pri tom na umu da su preci današnjih Makedonaca u etničkom smislu vekovima sebe određivali kao pripadnici lokalnih plemena, takođe i kao Bugari, Grci i Srbi i bili su smatrani kao takvi od strane suseda, putopisaca i hroničara.^{[traži se izvor]}

[uredi] Alternativne teorije o poreklu

Prema nekim teorijama antički Makedonci i antički Grci predstavljaju dva zasebna naroda. Sekundarni izvori navode citat iz knjige Origins, Ethnicity, and Institutions, In Before Alexander: Constructing Early Macedonia istoričara po imenu Judžin N. Borza (engl. Eugene N. Borza) gde se navodi ovakvo viđenje.^{[2][Напомена]} Ovakve teorije pokušavaju da dokažu kako današnji Makedonci vode poreklo od tog naroda, jer se pominju i pre nastanka SFRJ.^{[Напомена 2]}

[uredi] Nacionalna kultura

Makedonce odlikuje bogat folklor, koloritne narodne nošnje,jak uticaj orijenta donet preko Otomanske Imperije kultura okrenuta Pravoslavlju sa slovenskim paganskim elementima i usmeno predanje, koje seže do najranijeg doba slovenskog života srednjevekovnog Balkana.Na severu Makedonije postoji običaj krsne slave, dok većina stanovništva slavi imendane. Tribalitet je bio izražen sve do novijeg doba (plemena i regionalne subkulture: Brsjaci, Mijaci, Keckari, Polivani, Šopovi, itd.).

[uredi] Nesuglasice oko imena

Za više informacija pogledajte Makedonsko pitanje

U Grčkoj i Bugarskoj ovaj etnonim se koristi mahom u regionalnom značenju. Postoje mišljenja u Bugarskoj i Srbiji, ali i vlasti u Grčkoj koje negiraju postojanje slovenskog makedonskog etniciteta i nacije.

Dok je u Grčkoj zvaničan stav da se pojam Makedonci isključivo odnosi na helenski ili helenizovani narod regije Makedonija, u Bugarskoj pojam Makedonac se razmatra kao znak regionalne pripadnosti.

[uredi] Jezik

Za više informacija pogledajte Makedonski jezik

Makedonski jezik spada u istočnu grupu južnoslovenskih jezika. Ljudi zapadnomakedonskog varijeteta govore dijalekte koji čine prelaz od srpskog ka bugarskom i veoma brzo nauče srpski ili bugarski književni jezik. Vuk Stefanović Karadžić navodi kako su mu dvojica Makedonaca govorila o svom jeziku, koji je kao neka mješavina srpskog i bugarskog, ali opet bliži srpskom nego pravome bugarskome.

Za vreme Kraljevine SHS - Jugoslavije jezik makedonskih Slovena je smatran južnim srpskim dijalektom. Bugari međutim smatraju njihov jezik dijalektom ili drugom varijantom bugarskog.

Bez obzira na ove tvrdnje, savremena lingvistička nauka liberalnog tipa stoji na stanovištu da je makedonski poseban jezik, koji ima najviše sličnosti sa srpskim i bugarskim, ali se u izvesnim osobinama i razlikuje od oba jezika, tako da ispunjava uslove da bude smatran posebnim jezikom.Postoje i lingvističke škole koje ga smatraju bugarskim dijalektom, dok je pojava srpskog prisvajanja makedonskog jezika ređa, mada se u ovom slučaju potencira sličnost nekih severnih dijalekata sa srpskim jezikom.

[uredi] Galerija slika

Makedonsko žensko kolo.

Makedonsko muško kolo Teškoto.

Makedonske muške narodne nošnje.

[uredi] Vidi još

• Republika Makedonija
• Makedonski vladari
• Makedonsko pitanje
• Makedonski pisci
• Južni Sloveni
• Sloveni
• Spisak naroda sveta

[uredi] Napomene

[uredi] Reference