Miodrag Pavlović

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Miodrag Pavlović

Miodrag Pavlovic.jpg
Miodrag Pavlović

Opšti podaci
Datum rođenja 28. novembar 1928.
Mesto rođenja Novi Sad (Kraljevina SHS)
Datum smrti 17. avgust 2014.
Mesto smrti Tutlingen (Nemačka)
Rad

Miodrag Pavlović (Novi Sad, 28. novembar 1928Tutlingen, 17. avgust 2014) je bio srpski književnik, pesnik i esejista, akademik SANU

Biografija[uredi]

Rođen je 1928. u Novom Sadu. Osnovnu i srednju školu je završio u Beogradu, kao i Medicinski fakultet koji je studirao u periodu 1947-1954. On je pesnik, pripovedač, esejista, dramski pisac, prevodilac i antologičar[1]. 1952. je objavio svoju prvu zbirku pesama pod nazivom „87 pesama“. Ova zbirka pesama se smatra prekretnicom u novijoj srpskoj poeziji i ona je u potpunosti opredelila dalji životni put Miodraga Pavlovića. Nakon njegove znamenite knjige „87 pesama“, koja je, nasuprot socrealizmu, proklamovala neonadrealistički protest, Pavlović je, onda kada je to bila ideološko-politička jeres, posegao za revalorizacijom naše nepravedno zapostavljene pesničke prošlosti. Miodrag Pavlović je u duhovnom sazvučju balkanske tradicije i živog preplitanja mitskih i istorijskih nanosa ustanovio nov tip srpskog pesništva.

Imao je vodeće mesto u modernoj srpskoj poeziji počev od već kultne knjige „87 pesma“ čije je objavljivanje 1952. označilo definitivni raskid njega i njegove generacije sa nametnutim dogmama, estetskim i ideološkim, u stvaralaštvu. Izvanredan znalac srpske i evropske poezije, sjajan esejista. Jedan od najuticajnijih pesnika poleratne srpske književnosti. Njegova poezija i eseji su objavljeni na svim evropskim jezicima i nekoliko orijentalnih jezika. Njegova dela su naročito prevođena na nemački jezik i vrlo visoko ocenjivana u najuglednijim nemačkim listovima. Zastupljen je u prvoj antologiji moderne srpske poezije na nemačkom jeziku koja je izašla 2004. godine. Ova antologija se zove „Pesma pomera brda“ prema jednom stihu Miodraga Pavlovića, antologija sadrži 260 pesama od 82 pesnika. 1960. je postao dramaturg u Narodnom pozorištu u Beogradu. Radio je 12 godina kao urednik u izdavačkom preduzeću „Prosveta“.

Bio je jedan od akademika koji su potpisali Apel protiv rata, ovaj apel je objavljen 18. novembra 1991. Bio je i jedan od izvršilaca poslednje volje Isidore Sekulić.

Umro je u Tutlingenu 17. avgusta 2014. godine, gde je živeo sa suprugom Marlenom, sa kojom je imao ćerke Kristinu i Jasminu. [2]

Najznačajnija dela[uredi]

Među najznačajnija njegova dela spadaju zbirke poezije „87 pesama“ (1952), „Stub sećanja“ (1953), „Hododarje“ (1971), „Ulazak u Kremonu“ (1989), „Kosmologija profanata“ (1990), „S Hristom netremice“ (2001), romani „Drugi dolazak“ (2000.), „Afroditina uvala“ itd. Napisao je više knjiga eseja. Sastavio je nekoliko antologija poezije, među njima se posebno ističe „Antologija srpskog pesništva od XIII do XX veka“ (1964, a potom veliki broj izdanja). Ova antologija je ponovo vratila na poetsku scenu neke zaboravljene pisce kao što je na primer Milica Stojadinović Srpkinja.

Nagrade[uredi]

Dobio je Evropsku nagradu za poeziju[3] nemačkog grada Minstera, 2003. godine, za zbirku poezije „Ulazak u Kremonu“ (na nemački je preveo Peter Urban). Nagradu „Kruna despota Stefana Lazarevića“ dobio je 2001., a nagradu “Ramonda Serbica“ 1995. godine.. 1992. godine mu je uručena Nagrada Todor Manojlović za moderni umetnički senzibilitet koju dodeljuje Fond „Todor Manojlović“. Nagrada „Desanka Maksimović“ za 1996. godinu. Disova nagrada 1996. (u okviru manifestacije „Disovo proleće“). Nagrada „Odzivi Filipu Višnjiću“ za rodoljubivo pesništvo. Priznanje „Stefan Prvovenčani“ koje dodeljuju Raške duhovne svečanosti, 2003. Dobitnik je Evropske nagrade za poeziju Književne opštine Vršac (KOV). Vukova nagrada 1998. Pesničko priznanje „Žička hrisovulja“ 1994. Nagrada Branko Miljković 1978. godine za knjigu „Vidovnica“. Zmajeva nagrada 1969. za delo „Velika Skitija“ I veliki broj drugih nagrada i priznanja koje ovde nisu nabrojane. 2008. godine dobio je nagradu Izviiskra Njegoševa za roman Besovski vrtlozi i pesničke knjige Život u jaruzi i Rajske izreke ali i za celokupno književno delo. 2008 dobija Orden Svetog Save od Mitropolita crnogorsko-primorski G. Amfilohija, u ime Njegove Svetosti Patrijarha Srpskog G. Pavla.[1]

Miodrag Pavlović je redovni član Evropske akademije za poeziju. Dopisni član Srpske akademije nauka i umetnosti postao je 1978, a redovni član 1985. godine. Živi u Beogradu.

Povremeno boravi u Nemačkoj, gde je 2012. godine dobio međunarodnu „Petrarkinu nagradu“.[4]

Bibliografija Miodraga Pavlovića[uredi]

Poezija[uredi]

  • 87 pesama, Novo pokolenje, Beograd, 1952.
  • Stub sećanja, Novo pokolenje, Beograd, 1953.
  • Oktave, Nolit, Beograd, 1957.
  • Mleko iskoni, Prosveta, Beograd, 1963.
  • 87 pesama (izbor poezije), Nolit, Beograd, 1963.
  • Velika Skitija, Svjetlost, Sarajevo, 1969.
  • Nova Skitija, izd. časopisa "Književnost", Beograd, 1970.
  • Hododarje, Nolit, Beograd, 1971.
  • Svetli i tamni praznici, Matica srpska, Novi Sad, 1971.
  • Velika Skitija i druge pesme (izabrane i nove pesme), SKZ, Beograd, 1972.
  • Zavetine, Rad, Beograd, 1976.
  • Karike, Svetlost, Kragujevac, 1977.
  • Pevanja na Viru, Slovo ljubve, Beograd, 1977.
  • Bekstva po Srbiji, Slovo ljubve, Beograd, 1979.
  • 87 pesama, Dečje novine, Gornji Milanovac, 1979 (treće izdanje).
  • Izabrane pesme, Rad, Beograd, 1979.
  • Vidovnica, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Poezija I i Poezija II, u okviru Izabranih dela Miodraga Pavlovića, "Vuk Karadžić", Beograd, 1981.
  • Divno čudo, Nolit, Beograd, 1982.
  • Zlatna zavada, Gradina, Niš, 1982.
  • Sledstvo, SKZ, Beograd, 1985.
  • Poezija, Prosveta, Beograd, 1986.
  • Svetogorski dani i noći, Jedinstvo, Priština, 1987.
  • Odbrana našeg grada, Smederevska pesnička jesen, Naš glas, Smederevo, 1989.
  • Ulazak u Kremonu, Nolit, Beograd, 1989.
  • Knjiga staroslovna, SKZ, Beograd, 1989; 1991 (drugo izdanje).
  • Bezazlenstva, Milić Rakić, Valjevo, 1989.
  • On, Bratstvo-jedinstvo, Novi Sad, 1989.
  • Divno čudo, NIRO "Književne novine" , Beograd, 1989 (drugo izdanje).
  • Cosmologia profanata, Grafos, Beograd, 1990.
  • Esej o čoveku, KOV, Vršac, 1992.
  • Pesme o detinjstvu i ratovima, SKZ, Beograd, 1992.
  • Knjiga horizonta, Prosveta, Beograd, 1993.
  • Nebo u pećini, Krajinski književni krug, Negotin, 1993.
  • Međustepenik, KOV, Vršac, 1994.
  • Ulazak u Kremonu, GNB "Žarko Zrenjanin" i Zenit", Zrenjanin, 1995 (drugo izdanje).
  • Bekstva po Srbiji i Sledstva, "Valjevska štamparija", Valjevo, 1995.
  • Nebo u pećini, Disovo proleće, Čačak, 1996 (drugo izdanje).
  • Izabrane i nove pesme, Prosveta, Beograd, 1996.
  • Novo ime kletve, SKC, Beograd, 1996.
  • Posvećenje pesme (izbor iz poezije), Prosveta, Niš, 1996.
  • Izabrane pesme, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 1996.
  • Velika Skitija i druge pesme (izabrane i nove pesme), SKZ, Beograd, 1996 (drugo izdanje).
  • Srbija do kraja veka (izabrane pesme), Zadužbina Desanke Maksimović, Narodna biblioteka Srbije i SKZ, Beograd, 1996.

Proza[uredi]

  • Most bez obala, Matica srpska, Novi Sad, 1956., 1982.
  • Bitni ljudi, Prosveta, Beograd, 1995.

Eseji[uredi]

  • Rokovi poezije, SKZ, Beograd, 1958.
  • Osam pesnika, Prosveta, Beograd, 1964.
  • Dnevnik pene, Slovo ljubve, Beograd, 1972.
  • Poezija i kultura, Nolit, Beograd, 1974.
  • Poetika modernog, Grafos, Beograd, 1978. (nagrada "Đorđe Jovanović")
  • Ništitelji i svadbari, BIGZ, Beograd, 1979.
  • Nove slikarske godine Miće Popovića, "Merkur", Apatin, 1979.
  • Eseji o srpskim pesnicima i Poetika modernog, u okviru Izabranih dela Miodraga Pavlovića, "Vuk Karadžić", Beograd, 1981. (pogovor Nikole Miloševića).
  • Prirodni oblik i lik, Nolit, Beograd, 1984.
  • Slikarstvo Mladena Srbinovića, SANU, Beograd, 1985.
  • Obredno i govorno delo, Prosveta, Beograd, 1986.
  • Poetika žrtvenog obreda, Nolit, Beograd, 1987. (Nolitova nagrada)
  • Govor o ničem, Gradina, Niš, 1987.
  • Hram i preobraženje, Sfairos, Beograd, 1989.
  • Čitanje zamišljenog, Bratstvo-jedinstvo, Novi Sad, 1990.
  • Eseji o srpskim pesnicima, SKZ, Beograd, 1992.
  • Ogledi o narodnoj i staroj srpskoj poeziji, SKZ, Beograd, 1993.
  • Poetika žrtvenog obreda, SKC, Beograd, 1996 (drugo izdanje).

Drame[uredi]

  • Igre bezimenih, Prosveta, Beograd, 1963.
  • Koraci u podzemlju, Matica srpska, Novi Sad, 1991.

Putopisi[uredi]

  • Kina — oko na putu, izd. časopisa "Gradina", Niš, 1982, SKC, Beograd, 1995 (drugo izdanje).
  • Putevi do hrama, Prosveta, Niš, 1991.
  • Otvaraju se hilandarske dveri, Prosveta, Beograd, 1997.

Antologije[uredi]

  • Antologija moderne engleske poezije (sa Sv. Brkićem), Nolit, Beograd, 1957. i 1975.
  • Antologija srpskog pesništva od XIII do XX veka, SKZ, Beograd, 1964., 1984. (sa novim predgovorom), 1994 (sedmo izdanje).
  • Pesništvo evropskog romantizma, Prosveta, Beograd, 1969., 1979.
  • Antologija lirske narodne poezije, Vuk Karadžić, Beograd, 1982.; drugo izdanje "Književne novine", Beograd, 1989.
  • Boj na Kosovu, Narodne pesme, Prosveta, Niš, 1989.

Predgovori[uredi]

  • Radomir Prodanović: Glas, SKZ, Beograd, 1962. (sa Svetozarom Brkićem)
  • Velimir Živojinović Massuka: Pesme. Izbor i predgovor. Prosveta, Beograd, 1965.
  • Poezija od Vojislava do Bojića, Nolit, Beograd, 1966.
  • Isidora Sekulić: Eseji I, Prosveta, Svjetlost, Naprijed, Beograd, Sarajevo, Zagreb, 1967.
  • Vladislav Petković-Dis: Utopljene duše, Prosveta, Beograd, 1968.
  • Jovan Jovanović-Zmaj: Pevanija, Prosveta, Beograd, 1968.
  • Stanislav Vinaver: Evropska noć i druge pesme, SKZ, Beograd, 1973.
  • Sima Pandurović: Pesme, Rad, Beograd, 1975.
  • Jovan Sterija Popović: Pesme, Rad, Beograd, 1976.
  • Petre Andreevski: Pesme, Narodna knjiga, Beograd, 1977.
  • Despot Stefan Lazarević: Slova i natpisi, Slovo ljubve, Beograd, 1979.
  • Rober Marto: Na Kirkinom ostrvu, Gradina, Niš, 1984.
  • Šarl Bodler: Odabrana proza, Nolit, Beograd, 1957.
  • Aleksandar Blok: Ni snovi ni java, SKZ, Beograd, 1959.
  • Moris Blanšo: Eseji, Nolit, Beograd, 1960.
  • Vilijem Fokner: Rekvijem za iskušenicu, SKZ, Beograd, 1960.
  • Petrus Borel, esej. Predgovor knjizi Petrus Borel: Šampaver, Prosveta, Beograd, 1962.
  • Horhe Luis Borhes: Maštarije, Nolit, Beograd, 1963.
  • Sen-Džon Pers, predgovor knjizi Morekazi od Sen-Džon Persa, Prosveta, Beograd, 1963.
  • Od kamena do sveta, predgovor knjizi Vaska Pope Nepočin polje. Prosveta, Beograd, 1963.
  • Vlada Urošević: Usnuli grad, Slovo ljubve, Beograd, 1977.
  • Jovan Jovanović Zmaj: Đulići Đulići uveoci, Dečje novine, Gornji Milanovac, 1979.
  • Petar Petrović Njegoš: Luča mikrokozma, Rad, Beograd, 1979.
  • Ljubomir Simović: Hleb i so, SKZ, Beograd, 1987.
  • Matija Bećković: Kaža, SKZ, Beograd, 1988.
  • Đorđe Sp. Radojičić: Staro srpsko pesništvo, Bagdala, Kruševac, 1988.
  • T. S. Eliot: Pusta zemlja, Prosveta, Niš, 1988.


Knjige o poeziji Miodraga Pavlovića[uredi]

  • Radoman Kordić: Govor s dna, Vuk Karadžić, Beograd, 1976.
  • Časlav Đorđević: Miodrag Pavlović pesnik humanističke etike, Svetlost, Kragujevac, 1974.
  • Bogdan A. Popović: Epski rasponi Miodraga Pavlovića, Grafos, Beograd, 1985.
  • Zlata Kocić: Rtanjska svetila, Prosveta, Niš, 1996.
  • Časlav Đorđević: Pesnikovo svevideće oko, Prosveta, Beograd, 1997.

Temati u časopisima posvećeni kritičko-teorijskom radu Miodraga Pavlovića[uredi]

  • Savremenik, br. 6, 1981. sa prilozima Ljiljane Šop, Nenada Ljubinkovića, Slavka Gordića, Predraga Protića i Mirka Magaraševića.
  • Gradina, br. 5, 1988. Antropološka mislenica Miodraga Pavlovića sa prilozima Sretena Petrovića, Vladete Jerotića, Bojana Jovanovića, Dejana Ajdačića, Novaka Kilibarde i Časlava Đorđevića.
  • Raskovnik, jesen-zima 1988. Uz 60-godišnjicu Miodraga Pavlovića, Narodno stvaralaštvo — tema i nadahnuće, sa prilozima Dragana Kočiševića, Ljubomira Simovića, Časlava Đorđevića, Zorana Gluščevića, Bogdana A. Popovića, Nenada Ljubinkovića, Snežane Samardžije, Ljubinka Radenkovića i Žarka Trebješanina.
  • Braničevo, br. 1-2, 1990. Mitotvorstvo i mitorušilaštvo sa prilozima Radomana Kordića, Miroslava Lukića i Aleksandra M. Petrovića.
  • Književnost, 5-6-7, 1992. sa prilozima Draška Ređepa, Pavla Zorića i Vojina Matića.[1]

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]