Srpsko privredno društvo Privrednik

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Srpsko privredno društvo „Privrednik”
Privrednik.png
Logotip SPD „Privrednik”
Skraćenica SPD „Privrednik”
Moto Rad — Štednja — Čestitost
Osnivanje 1897
Tip Neprofirna organizacija
Pravni status Nevladina organizacija
Lokacija 45°48′33″N 15°58′43″E / 45.80917° SGŠ; 15.97861° IGD / 45.80917; 15.97861Koordinate: 45°48′33″N 15°58′43″E / 45.80917° SGŠ; 15.97861° IGD / 45.80917; 15.97861
Sedište Predsednikov dom
Hrvatska Zagreb, Hrvatska
Područje delovanja Hrvatska
Članovi 143
Službeni jezici srpski
Predsjednik Nikola Lunić
Broj zaposlenih oko 20
Veb-sajt www.privrednik.net

Srpsko privredno društvo „Privrednik“ (skraćeno: SPD „Privrednik“) je organizacija Srba u Hrvatskoj koja je usmerena ka stvaranju i povećanju privrednih mogućnosti ruralnih područja na kojima pretežno živi srpsko stanovništvo u Republici Hrvatskoj, kao i razvoju potencijala i stručnih sposobnosti pojedinaca.

Privrednik je nevladina, neprofitna i nestranačka organizacija upisana u odgovarajuće registre Republike Hrvatske.[1][2]

SPD Privrednik deluje po načelu: „Rad! Štednja! Čestitost!"

Organizacija[uredi]

Programski i organizacijski aktivnosti SPD „Privrednik“ se dele na:

  1. Fondovi za dodelu stipendija,
  2. Privredni centar,
  3. Privrednik Junior,
  4. Medija centar.

Privrednik ima dva fonda iz kojih dodeljuje stipendije: Fond Vladimir Matijević.[3] i Fond Ivana Vujnović[4] Fond „Vladimir Matijević“ stipendira nadarene učenike i studente iz porodica slabijeg imovinskog stanja. Fond „Ivana Vujnović“ stipendira izvrsne studente.

Privredni centar pruža podršku sektoru malih i srednjih poslovnih subjekata, pre svega informisanjem, promotivnim i savetodavnim uslugama, implementiranjem razvojnih projekata kako bi se uticalo na obnovu i razvoj slabije razvijenih područja na kojima pretežno živi srpsko stanovništvo u Hrvatskoj.[5]

Srpska privredna omladina „Privrednik Junior“ je organizacija Privrednikovih članova mlađih od 29 godina koja predstavlja platformu koja povezuje Privrednikove stipendiste i druge mlade Srbe kroz jedinstvenu organizaciju i omogućava upoznavanje s mladima iz drugih organizacija te podstaiče lični i profesionalni razvoj i stvaranje kapaciteta za mlade.[6][7]

Medija centar obuhvata medijsku prezentaciju Privrednik, njegovu misiju i njegove programske aktivnosti, ali i informisanje i povezivanje korisnika Privrednikovih aktivnosti.[8] Privrednik izdaje list Privrednik koji izlazi jednom mesečno, svakog prvog petka u mesecu. Najznačajniji realizovani projekti centra su zbornik radova Srpsko privredno društvo „Privrednik“ - kroz tri vijeka[9] i elektronski registar Privrednikovih pitomaca od 1897. do 1946. godine.[10]

Uprava[uredi]

Organi upravljanja u Privredniku su Skupština, predsednik, Upravni odbor, Patronat i Nadzorni odbor. Organi upravljanja Privrednika se biraju na mandat od dve godine.

Skupština je najviši organ upravljanja Privrednikom i čini je svi redovni članovi. Skupštinom predsedava tročlano radno predsedništvo. Aktuealni predsednik Društva je Nikola Lunić. Predsednik predstavlja i zastupa Društvo. Pored predsednika Društvo ima i dva potpredsednika. Upravni odbor ima 15 članova. Aktuelni predsednik Upravnog odbora je Dušan Cvetanović. U početku, po obnavljanju 1993. godine, Upravni odbor je imao 5 članova, kasnije je povećan broj na 9 članova, da bi konačnih 15 članova Upravnog odbora se počelo birati od 2006. godine. Nadzorni odbor ima 5 članova i od obnavljanja broj članova se nije menjao.

Privrednikov Patronat je savetodavno i pokroviteljsko telo kojeg stalni članovi, dobrotvori i fundatori.[11] Nema oganičen broj članova. Trenutno ima 58 članova Patronata među kojima su i Nevenka Ljubić, Petar Matijević, Petar baron Rajačić brinjski, Milovan Kubat, Slobodan Uzelac, Milorad Pupovac, Svetozar Livada, Đorđe Popović, Dragan Crnogorac, Kostadin Milošević, Neda Ukraden i dr.

Fond Vladimir Matijević[uredi]

Vladimir Matijević

Fond „Vladimir Matijević" je utemeljen s ciljem pomoći svim onim učenicima, srednjoškolcima, i studentima koji su pokazali znanje, trud i talenat a čije je školovanje zbog slabe materijalne situacije otežano ili onemogućeno.

Fond je ustanovljen na redovnoj godišnjoj skupštini Srpskog privrednog društva Privrednik održanoj 23. septembra 2008. godine na 111. godišnjicu osnivanja. Prema usvojenom Pravilniku o radu Fonda Vladimir Matijević osniva se u cilju „pružanja pomoći u školovanju, obrazovanju i stručnom usavršavanju učenika, studenata i postdiplomanata." Fond ima zadatak, kako stoji u članu 9. Statuta SPD „Privrednik“, da podstiče i pomaže školovanje i usavršavanje siromašne dece radi sticanja teoretskog i praktičnog obrazovanja i osposobljavanja za rad u privredi, kulturi, prosveti, sportu i drugim delatnostima društvenog života. Kao prioritete kod dodjele pomoći u školovanju Fond će posebno voditi računa o školovanju nadarene i talentovane dece i omladine slabijeg imovinskog stanja.[12]

Fond je nazvan po Vladimiru Matijeviću, osnivaču i glavnoj pokretačkoj snazi SPD „Privrednik“. Vladimir Matijević je začetnik ideje i graditelj vizije koja je rezultovala školovanjem skoro 40.000 srpske dece i omladine u prvoj polovini 20. veka. Njemu na spomen iu čast, te očuvanjem vizije nazvan je program stipendiranje učenika i studenata današnjeg „Privrednika“.

Prva generacija „Privrednikovih“ stipendista putem Fonda je iz 2009. godine sa početnom školskom/akademskom godinom 2009/10. Od njih ukupno 35 - studenata je 19, a učenika 16. Dolaze ih iz svih krajeva Hrvatske. Oni studiraju u Zagrebu, Splitu, Osijeku, Rijeci i Novom Sadu. U srednju školu idu u Osijek, Zagreb, Obrovac, Vukovar, Karlovac i Glini. Među njima je i jedan od Matijevića iz Gornjeg Budačkog, iz istog sela u kome je rođen Vladimir Matijević 1854. godine.

Broj stipendista[uredi]

Generacija Godina Ukupno Studenti Učenici
Prva
2009/10
35
19
16
Druga
2010/11
47
26
21
Treća
2011/12
49
24
25
-
2012/13
0
0
0
Četvrta
2013/14
22
11
11

Fond Ivana Vujnović[uredi]

Fond „Ivana Vujnović" je jedan od fondova utemeljen s ciljem pomoći svim onim studentima koji su pokazali izvrsno znanje, trud i talenat. Fond novi ime Ivane Vujnović, nadarenoj učenici koja je rano preminula od bolesti.

Fond je utemeljen 13. aprila 2010. godine na sednici Upravnog odbora SPD Privrednik na inicijativu Nevenke Ljubić, majke Ivane Vujnović i predsednice Privrednikovog Patronata.[13] Dva meseca kasnije, 29. juna, Skupština SPD Privrednik jednoglasno je usvojila Pravilnik o radu Fonda Ivana Vujnović.

Studenti koji se prijave na konkurs za stipendiju iz ovog Fonda a prethodno ostvare odlične rezultate u školovanju i još dokažu da poznaju strane jezike kao i ako se aktiviraju u Privredniku dobit će stipendiju.

Privrednikovi stipendisti iz ovog Fonda i članovi Privrednik Juniora svake godine na godišnjicu Ivanine smrti, 15. jula, polažu cveće na njen grob na zagrebačkom groblju Mirogoj.[14][15]

Prva generacija Privrednikovih stipendista putem ovog Fonda promovisana je 4. decembra 2010. godine kada su dodeljene dve stipendije za akademsku godinu 2010/11.[16]

Broj stipendista[uredi]

Generacija Godina Ukupno
Prva
2010/11
2
Druga
2011/12
2
Treća
2012/13
2
Četvrta
2013/14
2

Delovanje[uredi]

Srpsko privredno društvo „Privrednik“ je osnovano na inicijativu Vladimira Matijevića 23. septembra 1897. godine u Zagrebu kao ekonomsko i prosvetno-humanitarno društvo sa ciljem da pomogne razvoj srpske privrede kroz pomaganje siromašnoj deci da nađu mesta za šegrtovanje kod dobrih majstora i trgovaca. SPD Privrednik je sistemski rešavao privredne, humanitarno-socijalne i obrazovno-profesionalne probleme najsiromašnijeg dela srpskog stanovništva iz svih područja Austrougarske.

Privrednik je u prvih 50 godina iškolovao i izučio skoro 40.000 dece i omladine koji su činili kičmu privrede između dva svetska rata. Privrednikovi pitomci su smatrani elitnim preduzetnicima jer su se držali čuvenih načela Privrednika "Rad, štednja, čestitost".

Dana 21. oktobra 1946. Ministarstvo rada Narodne Republike Srbije donelo je rešenje o ukidanju Privrednika.

Obnova rada[uredi]

Obnova rada Privrednika u Zagrebu počela je društvenim promenama početkom 1990ih. Zbog manjka hrabrosti i nedostatka snage bilo je potrebno dve godine da porđu od pokretanja inicijative dok Privrednik nije obnovio rad 18. decembra 1993. godine, što je Ministarstvo uprave Republike Hrvatske kasnije i potvrdilo.[17] „Privrednik“ je registrovan sa sedištem u Privrednikovom domu.

Na obnoviteljskoj Skupštini bili su prisutni samo hrabri, odvažni i odlučni: Rade Peleš, Stevan Pjevac, Branko Jaić, Veljko Ognjenović, Ranko Rosić, Miroslav Mihajlović, Milan Radmanović, Nedjeljko Vukadinović, Dušan Kukić, Grozdana Dević, Đuro Zoroja, Kostadin Milošević, Milan Relić, Nenad Mitrašinović, Milutin Mraović i Bosiljka Pavković. Prema svedočenjima predsednika se biralo po hrabrosti. Izbor je pao na Radu Peleša koji je potpisao osnivačke akte jer se drugi nisu usudili. Za prvog predsednika obnovljenog Privrednika tako je izabran Rade Peleš a za potpredsednike: Stevan Pjevac i Veljko Ognjenović.[18]

Obnavljanje Privrednika u Zagrebu bilo je u najmanju ruku dramatično. Najpre početkom 1990. godine obnovljen je rad Srpskog kulturnog društva „Prosvjeta“ u Zagrebu. Prema svedočenjima obnovitelja Privrednika u sklopu „Prosvjete“ osnovana je Privredna sekcija 8. maja 1990. godine. Članovi sekcije svakog utorka održavali su sastanke u prostorijama u Preradovićevoj 18. Posećenost tih sastanaka bila je izuzetno dobra. Na tim sastancima pričalo se o istoriji, o doprinosima Srba gradu Zagrebu i svojoj domovini Hrvatskoj. To je neke od njih ponukalo da istražuju što su Srbi u Hrvatskoj stvorili i imali pre nastanka prve i druge Jugoslavije. Vrlo brzo rodila se ideja da se osnuje Štedno-kreditna zadruga Privrednik i preduzeće Privrednik Invest što se i ostvaruje početkom 1991. godine kada im se izdaje rešenje o registraciji. Posle ovoga razmišlja se o obnavljanju rada Društva Privrednika.

Decenija i po preživljavanja (1994—2007)[uredi]

Sredinom 1990-ih dolazi do nesuglasica sa rukovodstvom Srpskog kulturnog društva Prosvjeta oko sedišta i prostorija koje je u to vreme Privrednik koristio.

Vrlo brzo broj članova Privrednika popeo se na 45. U tom vremenu posebna pažnja je poklanjana prikupljanju relevantne dokumentacije o Srpskoj privrednom društvu Privrednik. Tada su se mnogi članovi upoznali sa značajem i ulogom Privrednika za srpski narod. Po prvi put se otkrila velika imovina koja je nekada bila u Privrednikovom vlasništvu. Najznačajniji posao prikupljanja informacija i dokumentacije o oduzetoj Privrednikovoj imovini obavio je Đuro Zoraja.

Odmah po donošenju Zakona o naknadi za imovinu oduzetu za vreme jugoslovenske komunističke vladavine krajem 1996. godine u Hrvatskom saboru članovi i aktivisti Privrednika prikupljaju podatke o oduzetoj imovini i pravovremeno podnose zahtev za njen povrat. Privrednik pravovremeno podnosi zahtev za povrat imovine na području Republike Hrvatske. Usledili su procesi kojima nema kraja. Traži se dokaz da je Privrednik na teritoriji Hrvatske od dana oduzimanja imovine do dana donošenja Zakona održao neprekidno pravno sljedništvo, obavljao delatnost i imao sedište.

Na podneseni zahtev Privredniku se osporava postojanje zakonskih pretpostavki za povrat imovine iako prena pomenutom Zakonu postoji izuzetak kada Vlada Republike Hrvatske može donijeti odluku kojom se pravnim osobama, odnosno njihovim pravnim sljednicima, koji na teritoriji Hrvatske nisu mogli održati neprekidno pravno sljedništvo, obavljati delatnost i imati sedište jer su iz političkih razloga zabranjene i raspuštene.[19] U skladu s ovim mogućnostima Vlada Republike Hrvatske premijera Ivice Račana još je 2003. godine doniela odluku da se Hrvatskom kulturnom društvu „Napredak“ iz Sarajeva, BiH vrati nekretnina u Zagrebu.[20] S druge strane, ista Vlada je 2002. godine prema preporuci tadašnje ministarke pravde Ingrid Antičević Marinović donela odluku da se Privredniku ne priznaje pravo na naknadu za oduzetu imovinu.[21]

Period od 2007. do 2011. godine[uredi]

Prirednik je dostojanstveo obeležio svoju 110. godišnjicu od osnivanja izložbom dokumenata „Srpsko privredno društvo Privrednik, 1897—2007“ koja je otvorena 18. septembra 2007. godine u Privrednikovom domu uz prisustvo brojnih uglednih gostiju iz javnog i kulturnog života grada Zagreba. Izložbu je otvorio Mitropolit zagrebačko-ljubljanski Jovan, a o Privredniku je govorio njegov pitomac Mitropolit dabrobosanski Nikolaj. Izložba sadržava 198 eksponata i obuhvata vremenski period od 1897. do 2007. godine i ima karakter stalne postave u Privrednikovm domu u Zagrebu.[17]

Na izbornoj skupštini Privrednika 21. septembra 2007. godine ključnim za povratak Privrednika izvornim aktivnostima, što kasniji događaju to potvrđuju, pokazao se izbor Nikole Lunića, dotadašnjeg predsednika Upravnog odbora, za predsednika Društva Privrednik.

Privrednik je krajem 2007. godine odlučilo obnoviti list "Privrednik" koji je prestao izlazuti 1941. godine. Prvi broj je izašao 28. decembra 2007. u okviru samostalnog srpskog nedeljnika Novosti. Posle toga je nastavio izlaziti kao podlistak „Novosti“ na osam stranica.

Na Glavnoj skupštini Privrednikovih članova održanoj 23. septembra 2008. godine donosi se odluka o formiranju Fonda Vladimir Matijević preko kojeg će se stipendirati nadareni učenici i studenti slabijeg imovinskog stanja. Fond je nazvan po Vladimiru Matijeviću, osnivaču i glavnoj pokretačkoj snazi Privrednika.[17]

Privrednik zajedno sa Srpskim narodnim vijećem, Hrvatskim poljoprivrednim zadružnim savezom pod pokroviteljstvom Ministarstva poljoprivrede Vlade Republike Hrvatske 17. decembra 2008. godine organizova konferenciju "Zadrugarstvo i zadružni proizvod s područja posebne državne skrbi" na kojoj sudjeluje preko 50 zadrugara, preko 30 predstavnika lokalne samouprave kao i Saborski zastupnici, predstavnici Vlade Republike Hrvatske i Ambasada Srbije i BiH u Zagrebu.[17]

Prvi konkurs za stipendiranje učenika i stipendista putem Fonda Vladimir Matijević bio je otvoren u leto 2009. godine putem kojeg je podeljeno ukupno 35 stipendija. Studenti su dobili 19 a učenici 16 stipendija na svečanosti održanoj u Privrednikovom domu 26. novembra 2009. godine.[22] Stipendisti su ih iz svih krajeva Hrvatske, a najviše ih je s područja koja su bila pogođena ratom u Hrvatskoj i drugih slabije razvijenih područja. Oni studiraju u Zagrebu, Splitu, Osijeku, Rijeci i Novom Sadu. U srednju školu idu u Osijek, Zagreb, Obrovac, Vukovar, Karlovac i Glinu. Među njima je i jedan od Matijevića iz Gornjeg Budačkog, iz istog sela u kome je rođen Vladimir Matijević 1854. godine.

U leto 2009. godine je Privrednik je odlučio formirati omladinsku organizaciju u svom sastavu tako je 2. jula donesena odluka o formirnju omladinskog pododbora Privrednik Junior koji je osnovan na temeljima Srpske privredne omladine koja je delovala u Zagrebu do uspostavljanja Nezavisne Države Hrvatske.[23] Takođe, u tom periodu, objavljen je i zbornik radova "Srpsko privredno druševo Privrednik kroz tri vijeka" u kojem su svoje radove objavili autori iz Zagreba, Beograda i Novog Sada.

U Novom Sadu je 27. aprila 2010. godine potpisan protokol o saradnji s Humanitarnim fondom Privrednik iz Novog Sada. Ovom protokolom dve organizacije su se suglasile da novosadski Privrednik preuzima sva prava i obaveze Srpskog privrednog društva Privrednik osnovanog 1897. godine u Zagrebu na teritorijama Republike Srbije i Republike Srpske dok zagrebački Privrednik preuzima sva ista prava i obaveze na teritoriji Republike Hrvatske.[24]

U avgustu 2010. godine realizovan je projekat finansiran od Ministarstva za dijasporu Vlade Republike Srbije kroz koji su Privrednikovi stipendisti u sedam dana obišli i upoznali Novi Sad, Sremske Karlovce i Beograd. Stipendisti su upoznavali s radom i delovanjem Humanitarnog fonda „Privrednik“ iz Novog Sada kao i Matice srpske, razgledali su Petrovaradinsku tvrđavu. Posetili su manastir Kovilj, kao i Sremske Karlovce, malo mesto velikog kulturno-istorijskog značaja. U Beogradu su poseti Narodnu skupštinu Republike Srbije, Ministarstvo za dijasporu, Hram Svetog Save, Kraljevske dvorove na Dedinju te su obišli Kalemegdan i uži centar grada.[25]

Prijem Privrednikovih stipendista

Na inicijativu Nevenke Ljubić, Privrednik je utemeljilo fond za dodelu stipendije u čast i večno sećanje na njenu ćerku jedinicu, Ivanu Vujnović. Fond Ivana Vujnović je utemeljen na Glavnoj skupštini Privrednika 29. juna 2010. godine.[26] Prva generacija Privrednikovih stipendista putem ovog Fonda promovisana je 4. decembra 2010. godine zajedno sa drugom generaijom Privrednikovih stipendista preko Fonda Vladimir Matijević. U drugoj godini preko Matijevićevog fonda dodeljeno je 47 stipendija.[27]

Krajem 2010. godine pod pokroviteljstvom potpredsednika Vlade Republike Hrvatske Slobodana Uzelca Privrednik je u Zagrebu organizovao zapaženu donatorsku večeru pod nazivom "Za mladost, za našu budućnost" a čiji je ukupni prihod namenjen školovanju nadarenih učenika i studenata slabijih materijalnih mogućnosti.[28] Na večeri je prisustvovalo preko 500 gostiju a u programu su učestvovali Rade Šerbedžija, predstavnici Hrvatske na Pesmi Evrovizije 2008. godine Kraljevi ulice i drugi glumci i pevači iz Zagreba. Svojim prisustvom na donatorskoj večeri podršku ovoj akciji dali su Predsednik Republike Hrvatske Ivo Josipović, ministar nauke i obrazovanja Radovan Fuks kao izaslanik predsednice Vlade Republike Hrvatske, potpredsednik Republike Srpske Emil Vlajki, predstavnici iz Kabineta Predsednika Republike Srbije, Ministarstva dijaspore Republike Srbije i Ambasade Republike Srbije u Zagrebu, zatim rektor Univerziteta u Zagrebu Aleksa Bjeliš kao i mnogi drugi javni i kulturni radnici iz Hrvatske, BiH, Srbije i Slovenije.[29] U sklopu ove večere 17. decembra 2010. godine održana je konstituciona sednica obnovljenog Privrednikovog Patronata na kojoj je Dr. Nevenka Ljubić izabrana za predsednika Patronata.

Posle 2011. godine[uredi]

Početkom 2011. godine Privrednik je zajedno s Filozofskim fakultetom u Zagrebu objavio "Kompjutersku bazu podataka o Privrednikovim poduzetnicima, povjerenicima i pitomcima" koja predstavlja registar preko 47.000 Privrednikovih pitomaca sa njihovim poverenicima i poslodavcima od 1897. do 1946. godine. Bazu podataka je priredio autorski tim na čelu s istoričarom Dragom Roksandićem.[30]

Mitropolija zagrebačko-ljubljanska, Srpsko kulturno društvo Prosvjeta i Privrednik potpisali su 29. marta 2011. godine trilateralni sporazum u kojem Mitropolija i Prosvjeta priznaju obnovljenom Privredniku 1993. godine sljedništo Privrednika ukinutog 1946. godine.

U okviru „Internacionalne konferencije mladih lidera iz dijaspore“, 16. jula 2011. godine su u Beogradu svečano dodeljene nagrade "30 ispod 30" najuspešnijim srpskim preduzetnicima mlađim od 30 godina. Jedan od dobitnika nagrade je i Marko Ignjatić, sekretar Privrednika.[31]

U zagrebačkom hotelu Šeraton 26. novembra 2011. održana je druga Privrednikova donatorska večera pod nazivom "Za mladost, za našu budućnost". Pokrovitelj je ponovo bio potpredsednik Vlade Republike Hrvatske Slobodan Uzelac. Više od 400 gostiju iz svih krajeva Hrvatske kao i iz Slovenije, Srbije, BiH i Austrije okupili su se samo s jednim ciljem - da pomognu u školovanju nadarenim učenicima i studentima slabijih materijalnih mogućnosti. Donatorskoj večeri prisustvovali su između ostalih i predsednik Hrvatske Ivo Josipović, zagrebački gradonačelnik Milan Bandić, predsednik Srpskog narodnog vijeća Milorad Pupovac, ambasador Srbije u Zagrebu Stanimir Vukićević, potpredsednik Privredne komore Srbije Saša Vlaisavljević, predsednik hrvatskog Saveta za nacionalne manjine Aleksandar Tolnauer, predstavnici Srpske pravoslavne crkvene opštine u Zagrebu, delegacija zagrebačke zanatske komore, predstavnici kako manjinske tako i lokalne i regionalne samouprave, protojerej Slobodan Lalić - direktor Srpske gimnazije u Zagrebu, predsednik uprave Tesla banke Zvonko Agičić, kao i mnogi univerzitetski profesori, ugledi lekari i preduzetnici. U programu je učestvovala Neda Ukraden.[32][33][34]

Prvi kongres Privrednikovih stipendista i srpske omladine
Hrvatski predsednik Ivo Josipović govori na Prvom Kongresu

Dan posle Svetog Save, 28. januara 2012. godine dodeljene su Privrednikove stipendije iz Fonda Vladimir Matijević (treća generacija) i Fonda Ivana Vujnović (druga generacija). Na dodeli 51 stipendije učenicima i studentima u Privrednikovom domu bili su i ambasador Republike Srbije u Zagrebu Stanimir Vukićević, pomoćnica ministarke socijalne politike i mladih Vlade RH Iva Prpić, zamenik sisačko-moslavačke županice i jedan od Privrednikovih donatora Milan Oblaković, direktor Muzičke škole "Vatroslav Lisinski" iz Zagreba Vladimir Obradović, kao i mnogi Srbi grada Zagreba koji su svojim prisustvom dali podršku ovoj značajnoj humanitarnoj aktivnosti. Program dodele stipendija vodila je glumica Milica Gutović, a svečani dio upotpunili su učenici Muzičke škole „Vatroslav Lisinski“ i folklorna sekcija zagrebačkog Pododbora SKD „Prosvjeta“.[35]

Povodom 115. godišnjice osnivanja Privrednika održan je Prvi kongres Privrednikovih stipendista i srpske omladine pod naslovom „Položaj i perspektive mladih u Republici Hrvatskoj“ u Srpskoj gimnaziji u Zagrebu 22. septembra 2012. godine. Na kongresu je učestvovalo blizu 200 mladih Srba između 16 i 30 godina iz svih krajeva Hrvatske. Pozdravnim govorom učesnicima su se obratili predsednik Privrednika Nikola Lunić, mitropolit zagrebačko-ljubljanski Gospodin Jovan i hrvatski predsednik Ivo Josipović. Na Kongresu je održano šest predavanja. Kao direktor Srpske gimnazije, Kongresu se s izlaganjem na temu „Identitet i mladi“ obratio protojerej-stavrofor Slobodan Lalić. O rastu i razvoju Privrednika, o zloj sudbini četrdesetih godina prošlog veka kada je Privredniku oduzeta imovina, o njenom vraćanju kao pretpostavci razvoja srpskih institucija i uključivanja mladih u njihov rad govorio je Slobodan Uzelac, bivši potpredsednik hrvatske Vlade i jedan od aktera u procesu povraćaja imovine. O mladima u izbeglištvu i perspektivama povratka u Hrvatsku govorio je Miodrag Linta, narodni poslanik u Skupštini Republike Srbije i predsednik Koalicije udruženja izbeglica iz Hrvatske. O perspektivama mladih u Evropskoj uniji govorio je profesor Dr Dejan Jović s Fakulteta političkih nauka u Zagrebu. Jako dobro poznati problemi zapošljavanja i sprovođenja Ustavnog zakona o pravima nacionalnih manjina ilustrovala je u svom predavanju Dr Snježana Vasiljević s Pravnog fakulteta u Zagrebu. O značaju obrazovanja u društvenom životu i životu pojedinca govorio je profesor sa Zadarskog univerziteta i predsednik Upravnog odbora Privrednika Igor Radeka. Na kraju Prvog kongresa učesnici su usvojili zaključke.[36] U hrvatskim medijima Kongres je ostao upamćen po tome što se predsednik Josipović, mitropolit Jovan, ambasador Srbije, predsednik Privrednika i saradnici zaglavili u liftu.[37]

Prijem povodom Treće Privrednikove donatorske večere

Treća Privrednikova donatorska večera održana je 14. decembra 2012. godine u Srpskoj gimnaziji u Zagrebu pod visokim pokroviteljstvom predsednika Republike Hrvatske Ive Josipovića. Donatorskoj večeri pored hrvatskog predsednika prisustvovali su među drugima uglednicima i zvanicama i mitropolit zagrebačko-ljubljanski Gospodin Jovan sa sveštenicima Srpske pravoslavne crkvene opštine zagrebačke, pomoćnica ministra nauke, obrazovanja i sporta Ankica Nježić kao izaslanica ministra Željka Jovanovića, gradonačelnik Grada Zagreba Milan Bandić, ambasador Republike Srbije u Zagrebu Stanimir Vukićević, župan Primorsko-goranske županije Vidoje Vujić, potpedsednik Privredne komore Srbije Saša Vlaisavljević, kao i mnogi drugi gosti iz javnog i kulturnog života Zagreba, mnogi preduzetnici i poslovni ljudi. Večeri je prisustvovalo preko 120 gostiju koji su kupovinom karte donirali u Fond «Vladimir Matijević» 250 kuna za stipendiranje nadarenih učenika i studenata slabijih materijalnih mogućnosti.[38]

Krajem 2012. godine dolazi do sukoba između Privrednika i Milorada Pupovca, predsednika Srpskog narodnog vijeća, po pitanju povratka Privrednikove imovine u Zagrebu, tačnije dve zgrade čija se vrednost porcenjuje na 20 miliona kuna. Agencija za upravljanje državnom imovinom u vreme Vlade Jadranke Kosor donela je zaključak o tome da se dve zgrade u Zagrebu vrate Privredniku putem darovnice. Do realizacije zaključka, kako navodi Slobodan Uzelac, tadašnji potpredsednik Vlade, nije došlo jer je Pupovac blokirao tu odluku.[39][40][41]

Predsednici Privrednika posle 1993.[uredi]

# Predsednik Od Do Napomena Potpredsednici Predsednik
Upravnog odbora
Mandat
1 Rade Peleš Privrednik.png 18. decembar
1993.
18. decembar
1995.
Stevan Pjevac
Veljko Ognjenović
Dušan Kukić 1
2 Kostadin Milošević Privrednik.png 18. decembar
1995.
3. mart
1997.
Prvi mandat. Stevan Pjevac
Đuro Zoraja
Nedeljko Višnjić 2
3 Željko Crnojević Privrednik.png 3. mart
1997.
21. septembar
1998.
Podneo ostavku. Đuro Zoraja
Miroslav Mihajlović
3
4 Stevan Pjevac Privrednik.png 21. septembar
1998.
20. decembar
1999.
Preuzeo funkciju nakon
ostavke Željka
Crnojevića.
5 Milan Vasiljević Privrednik.png 20. decembar
1999.
28. januar
2002.
Miroslav Mihajlović
Miroslav Veličković
Milan Vasiljević 4
6 Kostadin Milošević Privrednik.png 28. januar
2002.
17. decembar
2003.
Drugi mandat. Bosiljka Radmilović
Đuro Kuga
Miroslav Mihajlović 5
7 Marko Popović Privrednik.png 17. decembar
2003.
2. novembar
2005.
Milan Vasiljević
Simo Lončar
Jovan Vejnović 6
8 Miroslav Mihajlović Privrednik.png 2. novembar
2005.
17. decembar
2005.
Smenjen s funkcije. Milan Vasiljević
Nikola Vrcelj
Nikola Lunić 7
9 Nikola Vrcelj Privrednik.png 17. decembar
2005.
21. decembar
2007.
Obnovljen list
Privrednik.
Milan Vasiljević
Dragan Savić (do jula 2006)
Slađana Čanković (od jula 2006)
10 Nikola Lunić Lunic.jpg 21. decembar
2007.
Trenutno Utemeljena dva fonda za
stipendiranje. Najduže
na funkciji predsednika
Društva od obnavljanja.
Marko Popović
Kostadin Milošević
Mile Miljuš 8
Marko Popović
Gojko Maričić
9
Milan Vasiljević
Milica Medvedović
Igor Radeka 10
Milenko Cunjak
Olivera Radović
11

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. Registar udruga RH, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  2. Registar neprofitnih organizacija RH, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  3. O Fondu na službenoj internet stranici, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  4. O Fondu na službenoj internet stranici, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  5. O Centru na službenoj internet stranici, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  6. O omladini na službenoj internet stranici, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  7. Službena internet stranica Privrednik Juniora, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  8. O Centru na službenoj internet stranici, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  9. Prikaz knjige Srpsko privredno društvo 'Privrednik' - kroz tri vijeka
  10. Digitalna baza podataka o Privredniku, Novosti, 14. februar 2011., Pristupljeno 25. 4. 2013.
  11. Spisak svih članova uprave na službenoj internet stranici, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  12. http://www.privrednikjunior.hr/spd-fvm.html
  13. Srpsko Narodno Vijeće
  14. Imala je snove, Privrednik Junior
  15. Stipendisti odali počast, Privrednik Junior
  16. Srpsko Narodno Vijeće
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 Srpsko privredno društvo „Privrednik“ - Kroz tri vijeka, Zagreb. 2009. ISBN 978-953-55755-0-4.
  18. Srpsko privredno društvo „Privrednik“, Zagreb 2001
  19. Zakon o naknadi za imovinu oduzetu za vreme jugoslovenske komunističke vladavine, Narodne novine, Zagreb br. 92/96 i dr.
  20. Odluka Vlade Republike Hrvatske o priznavanju statusa ovlaštenika naknade za imovinu oduzetu, Zagreb, 2003
  21. Preporuka Ministarstva pravosuđa, uprave i lokalne samouprave Vladi Republike Hrvatske, Zagreb. 10. januar 2002.
  22. SPD Privrednik stipendira 35 učenika i studenata, RT Bojvodina, 25. novembar 2009. godine
  23. Spremni na izazove, Novosti, 3. novembar 2009.
    Privrednik Junior je osnovan odlukom Upravnog odbora SPD Privrednika od 2. jula 2009. godina a konstituisan je na Prvom omladinskom kongresu u Zagrebu 31. oktobra iste godine.
  24. Saradnja novosadskog i zagrebačkog Privrednika, RT Vojvodine, 27. april 2010.
  25. Od Novog Sada do Beograda, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  26. Ivana Vujnović za najboljeg studenta, Novosti, 20. april 2010.
    Ugovor o osnivanju potpisan je na sednicu Upravnog odbora Privrednika 13. aprila 2010. godine. Skupština Privrednika je usvojila Pravilnik od radu Fonda Ivana Vujnović 29. juna iste godine.
  27. Privrednik drugu godinu stipendira, Novosti, 7. decembar 2010.
  28. Donatorska večera „Privrednika", RT Vojvodine, 17. decembar 2010.
  29. Uspjela donatorska večera Privrednika, Novosti, 20. decembar 2010.
  30. Baza podataka o Privredniku, Pristupljeno 25. 4. 2013.
  31. Blic Online | Dodeljene nagrade najuspešnijim mladim preduzetnicima
  32. Blic Online | Donatorsko veče u Zagrebu za stipendiranje srpskih đaka
  33. Srpsko Narodno Vijeće
  34. Srbi u Zagrebu: Donatorska večera za đake | Dijaspora | Novosti.rs
  35. VIJEST: Privrednikova porodica svake godine sve veća i jača
  36. VIJEST: održan Prvi kongres «Privrednikovih» stipendista i srpske omladine
  37. Predsjednik Josipović zaglavio u liftu Pravoslavne gimnazije - Večernji.hr
  38. VIJEST: «Privrednik» organizirao svoju Treću donatorsku večeru u Zagrebu
  39. Srpski lideri u ratu za zgrade u centru Zagreba vrijedne 20 milijuna kuna, Jutarnji list
  40. Od 20 milijuna, Pupovac ne nadzire samo 715.000 kuna, Večernji list
  41. Nije mi žao Što sam bio u HDZ-ovoj vladi. Ali, mogli smo bolje, Jutarnji list

Spoljašnje veze[uredi]