Tanja Kragujević

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Tanja Kragujević
Tanja 3 mart 1969.JPG
Puno ime Tanja Kragujević
Datum rođenja 1946, Senta, FNRJ
Najvažnija dela
Vratio se Volođa
Nesan
Žena od pesme
Staklena trava
Svirač na vlati trave
Nagrade Brankova nagrada
Nagrada Đura Jakšić
Nagrada Isidora Sekulić
Nagrada Milan Bogdanović
Nagrada Milica Stojadinović Srpkinja
Nagrada Desanka Maksimović
Српска култура
Grb Nemanjica mini transparent.png
Живот и обичаји
Уметност
Споменици
Разно

Tanja Kragujević, pesnik, rođena je 1946. u Senti, na severu Vojvodine. Član je Srpskog književnog društva, od njegovog osnivanja, 2001. godine.[1] Odlukom Vlade Srbije, od 24. decembra 2009. godine, dobitnik je zvanja vrhunskog umetnika u oblasti književnosti. Živi u Zemunu.

Školovanje[uredi]

Prvi razred osnovne škole je završila u Senti, a dalje školovanje je nastavila u Beogradu, u osmogodišnjoj školi “Vuk Karadžić” i Drugoj beogradskoj gimnaziji. Diplomirala je 1970. godine, a magistrirala 1973. godine na Filološkom fakultetu u Beogradu, na grupi za Opštu književnost sa teorijom književnosti. Magistarski rad, posvećen jednom od najznačajnijih srpskih pesnika Momčilu Nastasijeviću objavila je u formi eseja u uglednoj ediciji Argus, beogradske izdavačke kuće "Vuk Karadžić", 1976. Zastupljena je u više antologija savremene srpske poezije u zemlji i inostranstvu.

Književni rad[uredi]

Prvu pesničku knjigu objavila je u dvadesetoj godini, u kolekciji "Prva knjiga", jednog od najstarijih i najznačajnijih izdavača u Srbiji ("Matica srpska", Novi Sad, 1966.), a od tada je publikovala sedamnaest pesničkih zbirki, od kojih je najnovija, Hleb od ruža, izašla u izdanju Književne opštine Vršac, (2012). Prva pesnička knjiga, “Vratio se Volođa”, ilustrovana je fotografijama Tanjinog oca, umetničkog fotografa i fotoreportera Politike, Stevana Kragujevića, dok je monografija “Kragujević, Senta koje više nema”, objavljena povodom 300. godine grada Sente, u izdanju Kulturno-obraznovnog centra “Turzo Lajoš iz Sente”, 1997. godine, urađena na temelju umetničkih fotosa Stevana Kragujevića, ilustrovana stihovima njegove kćeri Tanje, objavljenih u dopunjenoj verziji u posebnoj zbirci “Pejzaži nevidljivog”(Književna opština Vršac, 2001.). Prvi izbor iz njene celokupne poezije objavila je izdavačka kuća “Agora” iz Zrenjanina, (2009). Izabrane i nove pesme, pod nazivom Staklena trava priredio je i pogovor napisao pesnik i književni kritičar Nenad Šaponja. U okviru Edicije dobitnika književne nagrade Milica Stojadinović Srpkinja, i u izdanju Zavoda za kulturu Vojvodine, 2010. godine pojavio se novi izbor iz njene poezije, pod nazivom Ruža, odista, koji je priredila i pogovorom propratila književna kritičarka i esejistkinja Dragana Beleslijin.

O stvaralaštvu Tanje Kragujević su pisali: pesnici i esejisti Ivan V. Lalić, Milica Nikolić, prof. dr Slavko Gordić, Draško Ređep, dr Dragana Beleslijin, Dragan Jovanović Danilov i Nenad Šaponja, kao i književni kritičari Čedomir Mirković, Vasa Pavković, Bojana Stojanović Pantović, Dušica Potić, Aleksandar B. Laković, i drugi.

Gostovanja na festivalima[uredi]

Gostovala na festivalima poezije: Struške večeri poezije (Makedonija), Puškinovi dani poezije (Rusija), Trg pesnika, Budva (Crna Gora). Učestvovala u radu Književne kolonije u Sićevu (1994), u Međunarodnoj književnoj koloniji u Čortanovcima (2008). Predstavljala Srbiju na Prvom transbalkanskom festiivalu poezije u Solunu (24-26. maj 2012). Učestvovаla na Četvrtom međunarodnom festivalu književnosti i filma u gradu Ordu (Turska) [2], 3-6. oktobar 2013.

Legat porodice Kragujević[uredi]

Povodom pet decenija od objavljivanja prve pesničke knjige Vratio se Volođa, Istorijski ariv u Beogradu priredio je (8 - 23. decembar) 2016. godine, istoimenu izložbu, kojom je autor postavke viši arhivista Isidora Stojanović predstavila autorske knjige, antologije, nagrade, artefakta i fotose, koji čine deo Legata porodice Kragujević, a obeležavaju život, urednički i stvaralački rad pesnikinje. Posebni segmenti postavke odnose na porodicu, prijatelje i saradnike, njihova pisma, fotose, knjige sa posvetama, poklone, raritetne knjige i predmete, koji čine sastavni deo ovog Legata.[3] [4]

Prevodi[uredi]

Njena poezija se u prevodu na više jezika može čitati u najvećoj svetskoj poetskoj antologiji u internet izdanju Lyrikline (www. lyrikline.org), kao i na njenom ličnom vebsajtu (www.tanjakragujevic.com). Pesme su joj prevođene na nemački, engleski, francuski, španski, mađarski, holandski, bugarski, makedonski, ruski, beloruski, italijanski, slovenački, poljski, japanski i grčki jezik. Posebno je zanimljivo izdanje Staklena trava, Sedam pesama na sedam jezika (francuski, nemački, grčki, mađarski, italijanski, japanski, španski), koju je objavila zrenjaninska Agora, 2012.

Zastupljena u tematskim i drugim zbornicima u zemlji i inostranstvu, te u najvažnijim antologijama koje predstavjaju srpsku poeziju danas, između ostalog: Poesia Serbia hoy, Debats (Institució Alfons el Magnànim, Valencia, n.109, 2010/4), Les Poètes de la Mediterannée (preface by Yves Bonnefoy,Gallimar & Culturesfrance, 2010); Hundert grams seele, Ten Decagrams of Soul, The Anthology of Serbian Poetry of the Second Part of Twentieth Century (edited by Robert Hodel, Leipziger Literaturverlag, 2011), The Anthology of Serbian Poetry of XX and XXI Century (Herg Benet Publishers, Bukurest, 2012), El Color de la Esencia (the Monography of New Serbian poetry (Silvia Monros Stojakovic, Anfora Nova, Spain, 2013).

Priređivanje[uredi]

Priredila je knjigu za decu Desanke Maksimović Patuljak Kukuruzović i Bajka o putevima (Slike Janeza Smolea; Zavod za udžbenike i nastavna sredstva i Narodna knjige, Beograd, 1979), kao i testamentarnu knjigu stihova modernog klasika Srbe Mitrovića (1931—2007) Magline, sazvežđa (Rad, Beograd, 2007), za koju je napisala pogovor.

Izdavački rad[uredi]

Više od petnaest godina bavila se izdavačkim radom. Kao urednik (“Narodna knjiga” u Beogradu) kreirala je nekoliko kolekcija knjiga savremene književnosti, sabrana i izabrana dela značajnih svetskih autora (Dela Marine Cvetajeve, 1990); ediciju Alpha Lyrae posvećenu najznačajnijim imenima moderne svetske poezije (H. L. Borhes, Filip Larkin, Silvija Plat, Česlav Miloš, Janis Ricos, H. M. Encensberger, Tadeuš Ruževič, Josif Brodski, Vislava Šiimborska, Adam Zagajevski, Čarls Simić i drugi). Urednik je biblioteke “Arijel” izdavačke kuće “Agora”, koja objavljuje najznačajnija pesnička imena savremene svetske poezije(Lucija Stupica, Stanislav Baranjčak, Tasos Livaditis i drugi).

Tanja Kragujević pisanje neposredno poistovećuje sa traganjem za "spojenim sudovima života i poezije", ne samo kroz pesnički izraz, već i u posebnoj formi mikroeseja, čija se struktura i intonacija usredsređuju na pesnička otkrovenja (pa i poetsku odbranu) fenomena svakidašnjeg življenja i maksimalno redukovan prozni izaraz, iz čega je nastala autorki najsvojstvenija forma lirskog eseja.

Knjiga Kutija za mesečinu, objavljena je 2003, u Književnoj opštini Vršac.

Objavljene knjige[uredi]

Poezija[uredi]

  • Vratio se Volođa, Sa fotografijama Stevana Kragujevića. Edicija "Prva knjiga". Matica srpska, Novi Sad, 1966.
  • Nesan, Sa grafičkim prilozima Lazara Vujaklije. Bagdala, Kruševac,1973.
  • Stud, Prosveta, Beograd, 1978.
  • Samica, Nolit, Beograd, 1986.
  • Osmejak omčice, Književna opština Vršac KOV, Vršac, 1993.
  • Divlji bulevar, Rad, Beograd, 1993.
  • Muška srma, Srpska književna zadruga, Beograd, l993.
  • Duša trna, Sa crtežima Mihaila Đokovića Tikala. Prosveta, Niš,1995.
  • Osmejak pod stražom, KOV, Vršac, 1995.
  • Autoportret, sa krilom, Prosveta, Beograd,1996.
  • Slovočuvar i slovočuvarka, Prosveta, Beograd, 1998.
  • Pejzaži nevidljivog, KOV, Vršac, 2001.
  • Godine, pesme, Edicija "Povelja". Biblioteka Stefan Prvovenčani, Kraljevo, 2002.
  • Pismo na koži, Rad, Beograd, 2002.
  • Njutnov dremež, Književno društvo Sveti Sava, Beograd, 2004.
  • Žena od pesme, KOV, Vršac, 2006.
  • Plavi sneg, KOV, Vršac, 2008. [5]
  • Staklena trava, Izabrane pesme. Priredio i pogovor napisao Nenad Šaponja. Biblioteka "Arijel", knjiga 1. Agora, Zrenjanin, 2009. Fotografija na koricama: Stevan Kragujević, Put kroz ravnicu.
  • Ruža, odista, Zavod za kulturu Vojvodine. 2010. Izabrane pesme. Izbor i pogovor Dragana Beleslijin.
  • Motel za zbogom, Biblioteka "Stefan Prvovenčani", Kraljevo, 2010.
  • Hleb od ruža, KOV, Vršac, 2012.[6]
  • Od svetlosti, od prašine, Književna akademija Istok, Knjaževac, 2014.
  • Efekat leptira, Kulturni centar Novog Sada, 2016.
  • Korona, male pesme. Pogovor Jovica Aćin. Na korici:Alan Bećiri, Tiski cvet. Ilustracije Maja Simić, Čigoja, Beograd, 2017.

Izabrane pesme[uredi]

  • Staklena trava. Izabrane i nove pesme. Biblioteka “Arijel”, knj. 1. Priredio i pogovor napisao Nenad Šaponja. Agora, Zrenjanin, 2009.
  • Ruža, odista. Izabrane pesme. Edicija dobitnika književne nagrade Milica Stojadinović Srpkinja. Izbor i pogovor Dragana Beleslijin. Zavod za kulturu Vojvodine, Novi Sad, 2010.
  • Trn o svili, izbor autora. Edicija „Nagrada Desanke Maksimović”, knjiga 21, Zadužbina „Desanka Maksimović” i Narodna biblioteka Srbije, Beograd, 2016.

Posebna monografska publikacija[uredi]

  • Stevan Kragujević i Tanja Kragujević: Senta koje više nema, KOC “Turzo Lajoš”, Senta, 1997. Izdanje povodom 300. godišnjice grada Sente. Fotografije; Stevan Kragujević. Stihovi: Tanja Kragujević.

Eseji[uredi]

  • Mitsko u Nastasijevićevom delu. Biblioteka "Argus". Vuk Karadžić, Beograd, 1976.
  • Dodir paunovog pera. Knjiga čitanja. Rad, Beograd, 1994.
  • Trepet i čvor. Druga knjiga čitanja. Rad, Beograd, 1997.
  • Orfej iz teretane. Treća knjiga čitanja. Prosveta, Beograd, 2001.
  • Božanstvo pesme. Eseji o poeziji Miodraga Pavlovića, Ivana V. Lalića, Aleksandra Ristovića, Srbe Mitrovića, Dušana Vukajlovića i Nenada Šaponje. Prosveta, Beograd, 1999.
  • Kutija za mesečinu. Mali eseji. KOV, Vršac, 2003.
  • Svirač na vlati trave. Eseji. AGORA, Zrenjanin, 2006.
  • Izgovoriti zvezdu. Mali eseji. AGORA, Zrenjanin, 2010.
  • Talog nedovršenog. Minuete. Književna opština Vršac, 2010.
  • Telegrami i molitve, AGORA, Zrenjanin 2015.
  • Svetlost za druge oči, Povelja, Kraljevo, 2016.

Knjigu eseja o savremenim srpskim pesnicima Božanstvo pesme (o poeziji značajnih savremenih srpskih pesnika (Miodraga Pavlovića, Ivana V. Lalića, Aleksandra Ristovića, Srbe Mitrovića, Dušana Vukajlovića i Nenada Šaponje) objavila je beogradska "Prosveta" 1999. Knjiga Svirač na vlati trave (“Agora”, 2006) bavi se poezijom Desimira Blagojevića, Miloša Crnjanskog, Vaska Pope, Srbe Mitrovića, Miroljuba Todorovića i Nikole Vujčića. Njeni eseji o domaćoj i svetskoj literaturi, emitovani na talasima Radio Beorada (Drugi program) sakupljeni su u tri "Knjige čitanja", objavljene u Beogradu l994, 1997, 2001. Zbirku malih eseja o knjigama poezije savremene svetske i domaće književnosti Izgovoriti zvezdu objavila je izdavačka kuća “Agora” (edicija Ogledalo), 2010, a iste godine vršački KOV publikovao je novu knjigu njenih lirskih zapisa i mikroeseja Talog nedovršenog.

Priređivanje[uredi]

  • Patuljak Kukuruzović i Bajka o putevima (Slike Janeza Smolea; Zavod za udžbenike i nastavna sredstva i Narodna knjige, Beograd, 1979.
  • Srba Mitrović: Magline, sazvežđa, pesme. Priređivanje i pogovor: Tanja Kragujević. Biblioteka "Rad". Rad, Beograd, 2007.

Prevedena poezija[uredi]

  • Staklena trava, sedam pesama na sedam jezika ((francuski, nemački, grčki, mađarski, italijanski, japanski, španski). Agora, Zrenjanin, 2012. Fotografija na koricama: Stevan Kragujević, put kroz ravnicu. [7]
  • Sećanje svile, Izbor iz zbirke Hleb od ruža. Na srpskom i u prevodu na engleski (Marija Knežević), francuski (Marilyne Bertoncini) i španski (Silvija Monros Stojaković). O Hlebu od ruža (pogovor) Vasa Pavković. Prevod teksta pogovora na engleski Nikola Krznarić. Na korici: Katarina Alempijević, Linea alba III, objekat od papira. Fotografija pesnikinje: Živko Nikolić. Kniževno društvo „Sveti Sava“, edicija „Druga obala“, Beograd, 2015.

Prepevi[uredi]

  • Kajetan Kovič. Pesme. Izbor i pogovor Jože Snoj. Prevod Tatjana Detiček. Prepev Tanja Kragujević. Narodna knjiga, Beograd, 1974.
  • Tone Pavček, Pesme. Izbor i pogovor Tode Čolak. Prevod Tatjana Detiček-Vujasinović. Prepev Tanja Kragujević. Narodna knjiga, Beograd, 1977.
  • Svetlana Makarovič: Pesme. Izbor, prevod i pogovor Marija Mitrović. Prepev Tanja Kragjević. Narodna knjiga,Beograd, 1977.
  • Marina Cvetajeva, Dela, Narodna knjiga 1990, priredila Milica Nikolić. Knjiga I, Pesme i poeme.
  • Marina Cvetajeva: Pohvala vremenu. Izabrane pesme. Priredila Milica Nikolić. Preveli: Olga Vlatković, Mirjana Vukmirović, Jelica Drenovac, Danilo Kiš, Zlata Kocić, Tanja Kragujević, Ljudmila Lisina. Biblioteka “Atlas vetrova”, Književna opština Vršac, 1997.

Radila je, u saradnji sa prevodiocima, na više knjiga prepeva, a njeno sudelovanje u prevodima stihova Marine Cvetajeve uvrščeno je Antologiju prevoda Miodraga Sibinovića: Antologija ruske lirike X-XXI vek, knjiga II (Prva četvrtina - sredina XX veka; Marina Cvetajeva, "Duša", prevod Ljudmina Lisina, prepev Tanja Kragujević, pp. 132). Paideja, Beograd, 2007.

Internet antologija[uredi]

Od 10. aprila 2009. godine, stihovi Tanje Kragujević na više jezika mogu se čitati u stalnoj prezentaciji najveće svetske internet antologije Lyrikline.org. [8]

Antologije (izbor)[uredi]

Poezija Tanje Kragujević zastupljlena je u više desetina antologija u zemlji i inostranstvu,u zbornicima i antologijskim presecima koji su predstavljali književnost Jugoslavije, kao i u reprezentativnim izborima iz srpske poezije novijeg doba, kao i u različitim njenim tematskim selekcijama - od memorijalnih zbornika Druge Beogradske gimnazije ili Filološkog fakuteta u Beogradu, do posebnih antologijskih izbora (ljubavne poezije, poezije o Beogradu, najlepših pesama o vodi) - a isto tako i u opsežnim hronološkim pregledima i najaktuelnijim izborima iz srpskog pesništva 20. i početka 21. veka.

Između ostalih, tu spadaju i ove knjige:

  • Radoslav Vojvodić, Srpske pesnikinje od Jefimije do danas, Slovo ljubve, Beograd,1972.
  • Jovica Aćin,Ključevi.Iz novijeg pesništva u Jugoslaviji, 1968-1984, Kov, Vršac, 1984.
  • Ajsa Zahirovic,Yugoslav women`s poetry, India,1986.
  • Zlatno zrno vremena,Pesnici Druge beogradske gimanziije, Beograd, 1991.
  • Pesnici Vasku Popi, Matica srpska, SANU - ogranak u Novom Sadu i Dokumentacioni centar Vasko Popa, Novi Sad, Beogad, 2003.
  • Bojana Stojanović-Pantović, Panorama srpskog pesništva kraja XX veka, Hrvatsko društvo pisaca i Durieux, Zagreb, 2006.
  • Zlatko Krasni,Srpska poezija. Poseban broj časopisa Podium, Beč, 2009.
  • Pesnici Mediterana, Galimar 2010.
  • Robert Hodel, Deset deka duše.Srpska poezija druge polovine XX veka, Lajpcig, 2011.
  • Miodrag Sibinović, Vetar u grivi. Konj u poeziji slovenskih naroda. Beogad, 2011.
  • Nenad Grujičić, Antologija srpske poezije (1847—2000), Sremski Karlovci, 2012.
  • Antologija srpske poezije XX i početka XXI veka, Bukurest, 2012.
  • Miloš Janković, 365 ljubavnih,Beograd, 2013.
  • Silvija Monros Stojaković, Boja suštine, savremena srpska poezija, Rute,Španija, 2013.

O poeziji Tanje Kragujević[uredi]

  • Poezija Tanje Kragujević. Zbornik radova. Edicija „Desankini majski razgovori”, knjiga 34. Zadužbina „Desanka Maksimović“ i Narodna biblioteka Srbije, Beograd, 2017. Priredila Mirjana Stanišić. Autori: profesor emeritus dr Slavko Gordić, Milica Nikolić, Vasa Pavković, prof. dr Bojan Đorđević, Darija Žilić, dr Mila Medigović Stefanović, Tamara Krstić, Sonja Milovanović i prof. dr Vladislava Gordić.

Nagrade[uredi]

Dodela nagrade Desanka Maksimović u Brankovini

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]