Petrovaradin

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Petrovaradin

Petrovaradinska tvrđava
Petrovaradinska tvrđava

Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Srbije Srbija
Pokrajina Zastava Vojvodine Vojvodina
Upravni okrug Južnobački
Grad Novi Sad
Gradska opština Petrovaradin
Stanovništvo
Stanovništvo (2011) 13973
Gustina stanovništva 514 st/km²
Položaj
Koordinate 45°14′29″N 19°52′28″E / 45.241333, 19.874333
Vremenska zona srednjoevropska:
UTC+1
Nadmorska visina 85 m
Površina 27,2 km²
Petrovaradin na mapi Srbije
{{{alt}}}
Petrovaradin
Petrovaradin na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj 21131
21132
21133
Pozivni broj 021
Registarska oznaka NS


Koordinate: 45° 14′ 29" SGŠ, 19° 52′ 28" IGD

Petrovaradin (mađ. Pétervárad, nem. Peterwardein), je gradsko naselje i sedište gradske opštine Petrovaradin, grada Novog Sada u Južnobačkom okrugu i nekadašnji utvrđeni grad pored Dunava. Danas je deo užeg gradskog područja Novog Sada. Prema popisu iz 2002. bilo je 13973 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 11285 stanovnika)

Geografija[uredi]

Nalazi se na desnoj obali Dunava, nastalo uz istoimenu tvrđavu, koje sa Majurom, kao i Sremskom Kamenicom, Ledincima i Bukovcem čini jednu gradsku opštinu u sastavu Novog Sada. Kroz naselje prolaze međunarodni put i železnička pruga, koji povezuju srednju sa jugoistočnom Evropom, a tuda idu i putevi od tranzitnog značaja Novi Sad - Ruma i Novi Sad - Beočin - Ilok.

Prirodne karakteristike[uredi]

Glavna ulica u Petrovaradinu

Atar naselja zauzima površinu od 2.591 hektar. U reljefu se izdvajaju tri morfološke celine: Fruška gora, lesna zaravan i aluvijalna ravan Dunava. Ogranak fruškogorske planine završava se Petrovaradinskom stenom na kojoj se nalazi Tvrđava. Prema Sremskoj Kamenici je klizna zona zvana Trandžament, a prema Sremskim Karlovcima Puckaroš.

Lesna zaravan ima najveću širinu, preko dva kilometra, južno od grada na području Mišeluka i Alibegovca, dok se prema Karlovcima sasvim sužava i već kod Tekija pruža u vidu usle trake. Aluvijalna ravan javlja se pored Dunava u vidu fragmenata. Kroz Petrovaradin prolaze dva potoka, Rokov i Bukovički, pored nekoliko manjih, a postoje i bare i močvaer.

Dunav ovde pravi veliki meandar oko tvrđavske stene i tu se njegova širina smanjuje na 300 metara, što je i najmanja na južnom delu Panonije.

Demografija[uredi]

Hram svete Petke

U naselju Petrovaradin živi 11267 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,5 godina (37,6 kod muškaraca i 39,2 kod žena). U naselju ima 4832 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,89.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Broj žitelja Petrovaradina stalno raste u novijoj istoriji, što je posledica doseljavanja, jedno vreme i prirodnog priraštaja, jačanja privrede, a pre svega blizine velikog grada. Većina žitelja Petrovaradina radi u Novom Sadu. Broj dnevnih migranata 1991. godine iznosio je 2.270 koliko je ljudi svakodnevno odlazilo na posao u Novi Sad. Osim toga, u Novi Sad svakodnevno odlaze učenici srednjih škola i studenti.

Po popisu iz 1991. godine, Petrovaradin kao grad imao je 11.285 stanovnika, taj broj se kasnije povećao zahvaljujući najviše doseljenicima iz zapadnih krajeva bivše Jugoslavije. 2005 Petrovaradin je imao 15.266 stanovnika, od kojih su većinu činili Srbi sa brojnim nacionalnim manjinama.[traži se izvor od 09. 2009.]

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina Stanovnika
1948. 5719 [1]
1953. 6428
1961. 8408
1971. 10477
1981. 10338
1991. 11285 11004
2002. 14318 13973
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2]
Srbi
  
9.708 69,47%
Hrvati
  
1.364 9,76%
Jugosloveni
  
779 5,57%
Mađari
  
396 2,83%
Crnogorci
  
228 1,63%
Rusini
  
141 1,00%
Slovaci
  
92 0,65%
Makedonci
  
47 0,33%
Ukrajinci
  
41 0,29%
Muslimani
  
39 0,27%
Goranci
  
35 0,25%
Romi
  
34 0,24%
Rumuni
  
30 0,21%
Albanci
  
30 0,21%
Slovenci
  
27 0,19%
Bunjevci
  
22 0,15%
Nemci
  
21 0,15%
Rusi
  
18 0,12%
Česi
  
6 0,04%
Bugari
  
6 0,04%
Bošnjaci
  
2 0,01%
Vlasi
  
1 0,00%
nepoznato
  
113 0,80%


Istorija[uredi]

Petrovaradinska tvrđava
Vista-xmag.png Za više informacija videti Petrovaradinska tvrđava i Istorija Novog Sada

Petrovaradin danas[uredi]

Delovi Petrovaradina[uredi]

Vista-xmag.png Za više informacija pogledajte članak Gradske četvrti Novog Sada

Škole u Petrovaradinu[uredi]

U Petrovaradinu se nalazi Osnovna škola „Jovan Dučić“ u Preradovićevoj ulici i odeljenje te škole koje se nalazi u ulici Franje Malina.

Pijaca u Petrovaradinu[uredi]

Petrovaradinska pijaca se nalazi između Preradovićeve ulice i ulice Račkog. Pijaca je potpuno uređena i nalazi se u sistemu preduzeća „Tržnica“ Novi Sad.

Sakralni objekti u Petrovaradinu[uredi]

Groblja u Petrovaradinu[uredi]

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  2. ^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
  3. ^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7

Literatura[uredi]

  • Zvonimir Vuković, Igor Novaković, Petrovaradin juče, danas, sutra, Novi Sad, 2005.
  • Marko Kljajić, Sveti Juraj u Petrovaradinu, Petrovaradin, 2004.
  • Velimir Vukmanović, Novi Sad na Dunavu: Skele i pontonski mostovi: 294-2001, Novi Sad, 2001.
  • Petrovaradin, Enciklopedija Novog Sada, br. 20 PET-POK, Novi Sad, 2000.
  • Stari Novi Sad I, Književna zajednica Novog Sada, Novi Sad, 1991.
  • Živko Marković, Novi Sad i Petrovaradin, Novi Sad, 1984.
  • "Kulturno-privredni pregled Dunavske banovine" br. 5 i 6, Novi Sad, 1939.
  • Miloš Lukić, Petrovaradin u prošlosti, Istorijski muzej Vojvodine i institut za istoriju, Novi Sad, 1992.

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :