Novi Zeland
Iz projekta Википедија
Koordinate: 34°-47° JG Š, 166°-178° IGD Novi Zeland je ostrvska država u jugozapadnom Pacifičkom okeanu. Država se sastoji od dva velika ostrva i podosta manjih ostrva. Popularno maorsko ime za Novi Zeland je Aotearoa, što se često prevodi kao Zemlja Dugog Belog Oblaka. Novi Zeland je parlamentarna demokratija i zemlja članica Komonvelta. Novi Zeland je odgovoran za samoupravne države Ostrva Kuk i Niue i upravlja Tokelauom i Rosovom zemljom.
| Himna: God Defend New Zealand | |
 |
|
| Glavni grad | Velington |
| Najveći grad | Okland |
| Službeni jezik | engleski (de fakto), maorski i Novozelandski znakovni jezik(de jure) |
| Vlada | Konstitucionalna monarhija |
| - Kraljica | Elizabeta II |
| - Guverner | Anand Satjanand |
| - Premijer | Helen Klark |
| Nezavisnost | |
| - Od UK-a | 26. februara 1907. |
| Površina | |
| - Ukupno | 268.680 km² (75.) |
| - Voda (%) | 2,1 |
| Stanovništvo | |
| - 2007.. | 4.252.000 (124.) |
| - 2006. popis | 4.143.279 |
| - Gustina | 15/km² (193.) |
| BDP (PPP) | 2005. približno |
| - Ukupno | $97.59 milijardi (58.) |
| - Po glavi stanovnika | 24.769 (27.) |
| IHR (2003.) | 0,933 (19.) – visok |
| Valuta | Dolar (NZD) |
| Vremenska zona | UTC +12 do +13 |
| Internet domen | .nz |
| Pozivni broj | +64 |
Novi Zeland je geografski najizolovanija svetska država. Njegov najbliži sused, Australija, je udaljena 2.000 kilometara severozapadno od glavnih ostrva, preko Tasmanovog mora. Jedina značajnija kopnena masa ka jugu je Antarktik, ka severu su Nova Kaledonija, Fidži i Tonga.
[uredi] Istorija
 |
Za više informacija pogledajte Istorija Novog Zelanda. |
Istorija Novog Zelanda relativno je kratka: on je poslednje naseljeno kopno na Zemlji. Prvi ljudi koji su se doselili na Novi Zeland bili su sa prostora istočne Polinezije u 13. veku. Polinežani su zemlju otkrili na svojim istraživačkim plovidbama, a kasnije su u malim grupama počeli dolaziti na ostrva. Danas poznati kao Maori, u početku su bili podeljeni u brojna plemena, sve do dolaska Evropljana kada su im dali ime Maori što znači „obični“.
Holandski istraživač Abel Tasman otkrio je Novi Zeland 1642. godine. Tek posle 127 godina, tačnije 1769., Džejms Kuk je, stigavši do Novog Zelanda na svom prvom putovanju, napravio mapu oba ostrva i vratio se u Veliku Britaniju s izveštajima o stanovnicima i o bogatstvima Novog Zelanda. Prve evropske baze na Novom Zelandu bili su ogranci kitolovnih kompanija. Od 1839. do 1841. godine Novi Zeland bio je deo australijske kolonije Novi Južni Vels. 1840. godine Maori su ustupili suverenitet Novog Zelanda Britancima u zamenu za zaštitu njihove zemlje od Francuske koja ih je želela kolonizovati. Povremene borbe između plemena Maora i doseljenika oko prava na zemlju i trgovinu trajale su skoro 20 godina, sve do 1860. kada su britanske snage uspele suzbiti sav otpor Maora kolonijalnoj administraciji. Zlato je otkriveno sredinom 19. veka na Južnom ostrvu i privuklo je veliki broj evropskih doseljenika.
Novi Zeland je prva parlamentarna demokratija koja je omogućila glasanje ženama i to 1893. godine. Punu nezavisnost dobio je Vestminsterskim statutom koji je donesen 1931, a službeno prihvaćen 1947.
[uredi] Vidi još
 |
Australija | Australija · Ostrvo Norfok |
 |
Melanezija | Istočni Timor · Fidži · Molučka ostrva i Zapadna Nova Gvineja (deo Indonezije) · Nova Kaledonija · Papua Nova Gvineja · Solomonska ostrva · Vanuatu |
 |
Mikronezija | Guam · Kiribati · Maršalska ostrva · Severna Marijanska ostrva · Federalne Države Mikronezije · Nauru · Palau |
 |
Polinezija | Američka Samoa · Kukova ostrva · Francuska Polinezija · Havaji · Novi Zeland · Niue · Ostrva Pitkern · Samoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Valis i Futuna |
