Narodna skupština Republike Srbije

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Narodna skupština Republike Srbije
Deveti saziv Narodne skupštine Republike Srbije
Grb ili logo
Vrsta
Vreme osnivanja 1990.
Vrsta Jednodomni sistem
Početak novog saziva 16. april 2014. godine
Predvodništvo
Struktura
Broj poslanika 250
Raspodela mandata 2014.png
Političke grupe

     Aleksandar Vučić — Budućnost u koju verujemo (158)
     SPS, PUPS & JS (44)
     Sa Demokratskom strankom za demokratsku Srbiju (19)
██ Boris Tadić - NDS, LSV, ZZS, VMDK, ZZV, DLR  (18)
██ SVM  (6)
██ SDA Sandžaka  (3)

██ Partija za demokratsko delovanje  (2)
Izbori
Poslednji izbori 16. mart 2014.
Mesto održavanja sednica
Belgrad2006parlament.jpg
Dom Narodne skupštine
Veb sajt
www.parlament.rs
Republika Srbija
Coat of arms of Serbia.svg

Ovaj članak je deo serije o
Politici Srbije

pogledaj  razgovor  uredi

Narodna skupština Republike Srbije je najviše predstavničko telo i nosilac ustavotvorne i zakonodavne vlasti u Republici Srbiji.

Jednodomna je i sastoji se od 250 narodnih poslanika, koji se po Ustavu biraju na slobodnim i tajnim izborima na mandat od četiri godine.

Istorija[uredi]

Od Knjaževine Srbije do Kraljevine Jugoslavije[uredi]

Prvi zakon o Narodnoj skupštini Srbije donet je 28. oktobra 1858. godine. Na osnovu njega sazvana je Svetoandrejska skupština, održana od 30. novembra 1858. do 31. januara 1859. godine u Beogradu. Time je uspostavljena ustanova narodne skupštine i udaren temelj demokratije u Srbiji.

Aktom ujedinjenja, 1. decembra 1918. i stvaranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, prestala je zakonodavna funkcija svih narodnih predstavništava na teritoriji ujedinjene države. Srpska narodna skupština sastala se poslednji put 14. decembra 1918. godine.

Komunistička vlast i jednopartijski sistem[uredi]

Posle 1944. godine, Jugoslavijom i Srbijom zavladala je Komunistička partija Jugoslavije na čelu sa Josipom Brozom Titom. Srbija je postala jedna od šest republika nove socijalističke, federalne jugoslovenske države. Na velikoj Antifašističkoj narodno-oslobodilačkoj Skupštini Srbije, održanoj od 9. do 12. novembra 1944. godine u Beogradu učestvovalo je 989 poslanika. Oni nisu bili birani od strane naroda, već delegirani iz redova narodno-oslobodilačkih odbora, formiranih od strane KPJ Josipa Broza. Tada je doneta odluka o formiranju Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Srbije (ASNOS).

U toku 45 godina jednopartijske vladavine SKJ, Skupština Srbije je imala sledeće nazive:

  • Narodna Skupština Srbije (19451946)
  • Skupština Narodne Republike Srbije (19461963)
  • Skupština Socijalističke Republike Srbije (19631990)
  • Narodna Skupština Republike Srbije (1990)

Višepartijski sistem[uredi]

Ustavom Srbije od septembra 1990. godine, srpski parlament je ustanovljen kao jednodoman koji broji 250 poslanika. Predviđeno je da se oni biraju svake četvrte godine na slobodnim i tajnim izborima.

Prvi višepartijski izbori za Skupštinu Srbije održani su decembra te 1990. Najviše poslaničkih mesta osvojila je Socijalistička partija Srbije - 194. Za predsednika parlamenta izabran je Slobodan Unković, a za predsednika srpske Vlade Dragutin Zelenović.

1992.[uredi]

Vanredni skupštinski izbori održani su decembra 1992. godine. Ponovo je najviše poslanika osvojio SPS, ovog puta 101. Za predsednika Skupštine izabran je Zoran Lilić, a republički premijer postao je Nikola Šainović.

1993.[uredi]

Na novim vanrednim izborima, decembra 1993. godine, socijalisti ponovo osvajaju najviše, 123 poslanička mesta. Predsednik parlamenta postaje Dragan Tomić, a premijer Srbije Mirko Marjanović.

1997.[uredi]

Prvi redovni izbori za parlament održani su septembra 1997. godine. Koalicija SPS - JUL - Nova demokratija osvaja 110 mandata. Tomić i Marjanović ostaju i dalje na svojim funkcijama.

Period posle 5. oktobra 2000.[uredi]

Vanredni izbori za parlament održani su decembra 2000. godine, dva meseca posle kraja desetogodišnje vlasti socijalista.

Demokratska opozicija Srbije osvaja 176 poslaničkih mesta. Predsednik Skupštine postaje Dragan Maršićanin, a premijer Srbije Zoran Đinđić.

Novi vanredni izbori za Skupštinu Srbije održani su decembra 2003. godine. Najviše poslaničkih mesta osvaja Srpska radikalna stranka - 82. Predsednik parlamenta postaje ponovo Dragan Maršićanin (kasnije ga je zamenio Predrag Marković), a za predsednika Vlade Srbije izabran je Vojislav Koštunica.

Skupština je tokom 2005. godine usvojila najviše zakona u istoriji srpskog parlamentarizma - preko 200. Pored toga, usvojeno je nekoliko državnih dokumenata o stanju na Kosovu i Metohiji. U februaru 2006. godine, sednici parlamenta na kojoj se raspravljalo o izveštaju beogradskog pregovaračkog tima za Kosmet, prisustvovali su predsednik Srbije Boris Tadić, premijer Koštunica, i članovi Vlade.

2007.[uredi]

Na vanrednim izborima u januaru 2007, najviše mandata osvojila je Srpska radikalna stranka, potom Demokratska stranka i Demokratska stranka Srbije. Poslaničke mandate dobile su i G17+, koalicija LDPGSSSDULSV, kao i pet izbornih lista nacionalnih manjina. Novi saziv konstituisan je 14. februara, verifikacijom poslaničkih mandata, a sednica je nastavljena 7. maja i 8. maja biranjem Tomislava Nikolića za predsednika Skupštine. Za njega su glasali poslanici SRS, DSS-NS i SPS. Međutim, posle formiranja nove skupštinske većine (DS-DSS-G 17 plus) i zahteva za njegovo razrešenje, Nikolić je 13. maja podneo ostavku na svoju funkciju. 15. maja, nova Vlada je stupila na dužnost imenovanjem Vojislava Koštunice za premijera.

2008.[uredi]

Nakon konstituisanja skupštine, 25. juna 2008. poslanici liste Za evropsku Srbiju-Boris Tadić, odnosno koalicija DS-G17+-SDP-SPO-LSV-Srpska lista za Kosovo i Metohiju (102 osvojena mandata), koalicije SPS-JS (23 mandata) i poslanici manjina izabrali su Slavicu Đukić Dejanović za predsednicu Narodne skupštine.

2012.[uredi]

Nakon konstituisanja skupštine, 23. jula 2012. godine poslanici lista Pokrenimo Srbiju (73 mandata), SPS-PUPS-JS (44 mandata), Ujedinjeni regioni Srbije (13 mandata), Socijaldemokratska partija Srbije (9 mandata) i Stranka demokratske akcije Sandžaka (2 mandata) izglasali su Nebojšu Stefanovića za novog predsednika Narodne skupštine. Protiv njegovog izbora je bilo 48 poslanika, dok je 15 bilo uzdržano od glasanja.

Saziv 2014-2018.[uredi]

Vista-xmag.png Za više informacija pogledajte članak Deseti saziv Narodne skupštine Republike Srbije
Izborna lista mesta Partije mesta
Aleksandar Vučić — Budućnost u koju verujemo 158 Srpska napredna stranka 134
Socijaldemokratska partija Srbije 10
Nova Srbija 6
Srpski pokret obnove - Demohrišćanska stranka Srbije 5
Pokret socijalista 3
Ivica Dačić — SPS, PUPS, JS 44 Socijalistička partija Srbije 25
Partija ujedinjenih penzionera Srbije 12
Jedinstvena Srbija 7
Sa Demokratskom strankom za demokratsku Srbiju 19 Demokratska stranka 17
Nova stranka 2
Boris Tadić - NDS, LSV, ZZS, VMDK, ZZV, DLR 18 Nova demokratska stranka — Zeleni 10
Liga socijaldemokrata Vojvodine 6
Zajedno za Srbiju 2
Savez vojvođanskih Mađara 6
Stranka demokratske akcije Sandžaka 3
Partija za demokratsko delovanje 2

Rukovodstvo[uredi]

Standarta predsednika Narodne skupštine

Skupštinsko zdanje[uredi]

Bivša zgrada Narodne skupštine Republike Srbije u Ulici kralja Milana 14

Zgrade u kojima su se održavale sednice skupštine Srbije tokom istorije su:

  • „Velika pivara“ (u njoj je održana Svetoandrejska skupština),
  • Narodno pozorište
  • Kapetan Mišino zdanje (Velika škola)
  • privremena zgrada Narodne skupštine kod današnjeg bioskopa „Odeon“ (od 1882);
  • zgrada konjičke kasarne u Ulici kneza Miloša (1918—1928);
  • zgrada škole jahanja „Manjež“ (danas Jugoslovensko dramsko pozorište) (1931—1936);
  • u Kragujevcu, u zgradi Narodne skupštine koja je sazidana po nalogu kneza Miloša 1859;
  • u Nišu, Osnovna škola „Sveti Sava“ kod Saborne crkve i zgrada Oficirskog doma.
  • U zgradi u ulici Kralja Milana br. 14 u Beogradu je do razdvajanja Srbije i Crne Gore zasedao republički Parlament.

Danas se skupštinske sednice održavaju u Domu Narodne skupštine, u kojem je, do razdvajanja Srbije i Crne Gore, zasedala Savezna skupština.


 
Sazivi Narodne skupštine Srbije
Dom Narodne skupštine Republike Srbije

Prvi (1991) | Drugi (1993) | Treći (1994) | Četvrti (1997) | Peti (2001) | Šesti (2004) | Sedmi (2007) | Osmi (2008) | Deveti (2012) | Deseti (2014) 

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Narodna skupština Republike Srbije