Istorija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga

Istorija ili povest / povjest je društvena i humanistička nauka koja se bavi proučavanjem ljudske prošlosti.

Čovek koji istražuje ljudsku istoriju je istoričar. Istorija je dobila ime po grčkoj reči istoria (ἱστορία) što je značilo znanje stečeno raspitivanjem i slušanjem. Pojam istoria kasnije su proširili na poznavanje prošlih događaja i, na kraju, na izlaganje zbivanja iz prošlosti. U ovom značenju reč istoria prvi put srećemo kod Herodota iz Halikarnasa, koji se smatra „ocem istorije“. Zadatak istorije kao nauke jeste da na osnovu pouzdanih dokaza, do kojih se dolazi proučavanjem istorijskih izvora, tačno opiše i objasni razvoj ljudskog društva u prošlosti. Istorija treba da odgovori na pitanja: šta, gde, kada, kako i zašto.

Praistorija[uredi]

Vista-xmag.png Za više informacija pogledajte članak Praistorija

Praistorija ili preistorija nije predmet proučavanja istoričara, već se njome bavi arheologija. Praistorija je period do pojave pisma. Datum koji označava kraj praistorije, dan kada su pisani izvori postali korisni akademski izvori, varira od regiona do regiona. U Egiptu je uglavnom prihvaćeno da se praistorija završava oko 3200. p. n. e. dok je kraj praistorije na Novoj Gvineji oko 1900. p. n. e.

Periodizacija istorije[uredi]

Postoji više periodizacija istorije, zavisno od istoričara ili istorijske škole. Nijedna od nije egzaktna, te se periodizacja koristi zavisno od date porebe ili predmeta proučavanja. Najuobičanija je:

Veliki istoričari[uredi]

Grčkog istoričara Herodota, koji je živeo u 5. veku p. n. e., nazivaju „ocem istorije“. On je prvi koji je težio prikupljanju svih relevantnih podatka o određenim prošlim događajima (takođe i podatke o stranim zemljama i narodima) do kojih je mogao doći, iz svih pristupačnih izvora. Upoređivao je razne izvore, kritički ih ocenjivao i nastojao dati što objektivniju sliku, suzdržavajući se od vrednosnih sudova („Ja ne sudim, samo izveštavam“). Ocem moderne istorije kao nauke smataju Leopolda Rankea.

Istorijski izvori[uredi]

Istorijski izvori mogu biti:

  • materijalni (svi materijalni ostaci: hramovi, crkve, spomenici...)
  • pisani (knjige, razni dokumenti, pisma (sve što je pisano na treskama)...)
  • usmeni (priče s kolena na koleno - najmanje verodostojan)
  • audio-vizuelni (tonski zapis i film - pojavljuje se krajem 19. veka)

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :

Istorija na Projektu otvorenog direktorijuma


Osnovne podoblasti društvenih nauka
Antropologija | Demografija | Ekonomija | Obrazovanje | Istorija | Lingvistika |
Rukovođenje | Političke nauke | Psihologija | Sociologija