Raška

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za drugo značenje, pogledajte članak Raška (višeznačna odrednica).
Velika župa Raška
Zastava Raške
Grb


Serbia 1183-1196.png
Raška za vreme Stefana Nemanje
Geografija
Kontinent Evropa
Regija Balkan
Zemlja Srbija
Glavni grad Stari Ras
Društvo
Službeni jezik Srpskoslovenski jezik
Religija Pravoslavlje
Politika
Oblik države Monarhija
 — Veliki župan Vukan
  Uroš I
  Uroš II Primislav
  Stefan Nemanja
Istorija
Postojanje  
 — Osnivanje 1083. (kao sastavni deo Duklje)
 — Raspad 1217. (proglašena kraljevinom)
 — Status Bivša država
Zemlje prethodnice i naslednice
Raške
Prethodnice: Naslednice:
Seal Vojislavljevici (Duklja).png Duklja Kraljevina Srbija COA Serbian Kingdom (1331-1345).png
Portal:Istorija


Raška je bila jedna od srpskih župa u srednjem veku, čiji su župani od početka 12. veka počeli da predvode srpske pohode protiv Vizantije umesto prve srpske kraljevine Zete, da bi njen veliki župan Stefan Nemanja u drugoj polovini 12. veka postao najmoćniji među srpskim vladarima stvorivši državu čija je prestonica bio Stari Ras, koji se nalazio nedaleko od današnjeg Novog Pazara. Iz njegove države razvila se potom pod njegovim potomcima Nemanjićima kraljevina Srbija, a u 14. veku i Srpsko carstvo.

Samo ime Rasija (Raška) prvi put se pominje 1189. godine. Od tada Mlečani, Nemci i Mađari do 18. veka Srbiju nazivaju Rascija, a Srbe Racima, Rascijanima, Raicenima i slično. Ime Raška je danas sačuvano u imenu Raškog okruga u Srbiji, a teritorija nekadašnje Raške je danas poznata pod geografskim imenima Raška oblast ili Sandžak.

Srbija i Raška[uredi]

Prema navodima iz dela De administrando imperio, Srbija je u 9. veku obuhvatala gradove:

i oblast Bosnu sa gradovima:

dok je utvrđeni Ras sa župom Raškom činio njenu istočnu granicu.

Raška je istorijski bila deo Srbije, ali zbog značaja koji su Nemanjići kao vladari ostavili u istoriji Srba termini Raška i Srbija odnosno Rašanin i Srbin tokom istorije postoje kao sinonimi jer je Raška kolevka Srpskog carstva i današnje Srbije.

Treba razlikovati tzv. prvobitnu Srbiju odnosno prvu srpsku državu koju su stvorili Vlastimirovići u 9. veku i koja je obuhvatala sve srpske oblasti na Balkanskom poluostrvu sa jedne strane i Rašku odnosno treću srpsku državu sa druge strane. Kolevka prve srpske države nalazila se na prostoru između reka Tare, Lima i Drine, za razliku od Raške koja se nalazi nešto istočnije. Grubu granicu ove dve oblasti čini vododelnica reka Lima i Raške.

Prema tome Raška je kolevka Srbije, ali i kolevka srpske državnosti odnosno Srba na Balkanskom poluostrvu.

Spisak velikih župana Raške[uredi]

Spisak velikih župana Raške obuhvata velike župane koji su vladali Raškom od doba njenog priključenja kraljevini Duklji pod kraljem Konstantinom Bodinom (10811101) do njene transformacije u kraljevinu Srbiju pod Stefanom Prvovenčanim (veliki župan 11961202. i 12041217, kralj 1217—1228). Svi su pripadali tzv. porodici Vukanović, ali se poslednji župani iz njenog bočnog niza po Nemanji (1166/1168—1196) nazivaju Nemanjići.

Vidi još[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]