Ugljenik

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Ugljenik (6C)
BorUgljenikAzot
 
C
Si  
 
 
C-TableImage.png

{{{opis_slike}}}

Opšti podaci
Pripadnost skupu Nemetali
grupa, perioda IVA, 2
gustina, tvrdoća 2267 kg/m3, 0.5 (grafit)
10.0 (dijamant)
boja crna; bezbojna(dijamant)
Osobine atoma
atomska masa 12.0107 u
atomski radijus 70 (67)pm
kovalentni radijus 77 pm
van der Valsov radijus 170 pm
elektronska konfiguracija [He]2s22p2
e- na energetskim nivoima 2, 4
oksidacioni broj 4, 2 (blago kiseo)
Osobine oksida slabo kiseli
Kristalna struktura Heksagonalna
Fizičke osobine
agregatno stanje čvrsto
temperatura topljenja 3773 K
temperatura ključanja 5100 K
molska zapremina 5.29 ×10-6 m³/mol
toplota isparavanja 355.8 kJ/mol
toplota topljenja bez podataka
pritisak zasićene pare 0 Pa
brzina zvuka 18350 m/s
Ostale osobine
Elektronegativnost 2.55 (Pauling)
specifična toplota 710 J/(kg*K)
specifična provodljivost 0.061 × 106/(m·ohm)
toplotna provodljivost 129 W/(m*K)
I energija jonizacije 1.086,5 kJ/mol
II energija jonizacije 2352.6 kJ/mol
III energija jonizacije 4620.5 kJ/mol
IV energija jonizacije 6222.7 kJ/mol
V energija jonizacije 37831 kJ/mol
VI energija jonizacije 47.277,0 kJ/mol
Najstabilniji izotopi

Ugljenik ili karbon (C, lat. carboneum) je nemetal, IVA grupe.[1] Stabilni izotopi su mu: 12C i13C. Bitan nestabilan izotop je 14C (nastaje od 14N u gornjim slojevima atmosfere).[2] Ovaj četvorovalentni nemetal ima nekoliko alotropskih modifikacija:

  • dijamant (najtvrđi poznati prirodni mineral). Hemijska formula C. Vezivna struktura: 4 elektrona u 3-dimenzionim sp3-orbitalama
  • grafit (jedna od najmekših supstanci). Iste hemijske formule kao dijamant C. Vezivna struktura: 3 elektrona u 2-dimenzionalnim sp2-orbitalama i 1 elektron u p-orbitali.
  • fuleren Hemijska formula C60, danas ima široku primenu u poljoprivredi.

Ugljenik je zastupljen u zemljinoj kori u količini od 0,018%.

Ugljenik je bio poznat još u praistoriji. Da je hemijski element prvi je utvrdio Antoan Lavoazije. Međunarodni naziv je izveden od latinske reči carbo, ugalj.

Ugljenik je veoma rasprostranjen u prirodi. Broj poznatih jedinjenja ugljenika je preko 10 puta veći od poznatih jedinjenja svih ostalih elemenata.

Cela jedna grana hemije, organska hemija, se bazira na jedinjenjima koja u sebi sadrže ugljenik. Sem organskih jedinjenja veliki značaj imaju ugljen(II)oksid, ugljenik(IV)oksid, ugljena kiselina, karbidi i karbonati.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Housecroft C. E., Sharpe A. G. (2008). Inorganic Chemistry (3rd ed.). Prentice Hall. ISBN 978-0131755536. 
  2. ^ Parkes, G.D. & Phil, D. (1973). Melorova moderna neorganska hemija. Beograd: Naučna knjiga. 

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Ugljenik