Jaša Prodanović

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Jakov Jaša Prodanović

Jasa Prodanovic.jpg

Biografija
Datum rođenja 23. april 1867.
Mesto rođenja Čačak (Kneževina Srbija)
Datum smrti 1. jun 1948. (81 god)
Mesto smrti Beograd (Jugoslavija)

Jakov M. Prodanović – Jaša (Čačak, 23. april 1867Beograd, 1. jun 1948) je bio srpski političar, publicista i književnik.

Biografija[uredi]

Rođen je 23. aprila 1867. godine. Maturirao je u Prvoj beogradskoj gimnaziji, u generaciji sa Jovanom Cvijićem, Mihailom Petrovićem Alasom i drugim velikanima, o čemu je napisan roman i snimljen TV-film „Šešir profesora Koste Vujića“.

Bio je ministar prosvete u Vladi Kraljevine Srbije, kao član Samostalne stranke. Godine 1910. kao ministar narodne privrede sproveo kroz Narodnu skupštinu Zakon o radnjama, kojim su stvorene radničke i druge komore, i uvedeno zaštitno radničko zakonodavstvo. Godine 1919. bio je jedan od osnivača Demokratske stranke, a već iste godine zajedno sa Ljubom Stojanovićem, izdvaja iz nje Republikansku stranku, oko razlaza po pitanju državnog uređenja - demokrate su priznavale monarhiju kao faktičku realnost, dok su se republikanci čvrsto zalagali za promenu državnog uređenja u Republiku. Zalagao se za federalističko uređenje i suprotstavio se diktaturi kralja Aleksandra Karađorđevića.

Marta 1945. godine izabran je za ministra za Srbiju u Privremenoj vladi Demokratske Federativne Jugoslavije, a posle je bio potpredsednik Vlade Federativne Narodne Republike Jugoslavije.

Godine 1890. uređivao je „Narodnu misao“; od 1903. do 1912. „Odjek“, od 1921. do 1923. „Glasnik Profesorskog društva“; pisao je političke brošure, priredio dve antologije narodnih pesama i pripovedaka, celokupna dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jovana Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića. Bio je član osnivačkog i redakcionog odbora „Dela“ i „Srpskog književnog glasnika“ i sarađivao u svim znatnijim književnim i političkim listovima.

Od februara 1936. bio je dopisni, a od 1948. godine redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.

Umro je 1. juna 1948. godine.

Spomenik Jaši Prodanoviću na Kalemegdanu.

Poznatija dela[uredi]

  • Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji
  • Vuk Karadžić i Miloš Obrenović
  • Naši i strani
  • Naša narodna književnost
  • Istorija političkih stranak i struja u Srbiji

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]