Sarajevo

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za druga značenja, pogledajte Sarajevo (višeznačna odrednica).
Grad Sarajevo
Sarajevo.jpg
Sarajevo

Grb Sarajeva
Grb

Grb Sarajeva
Zastava
Osnovni podaci
Država Zastava Bosne i Hercegovine Bosna i Hercegovina
Entitet Zastava Federacije Bosne i Hercegovine Federacija Bosne i Hercegovine
Kanton Zastava Kantona Sarajevo Kanton Sarajevo
Stanovništvo
Stanovništvo (2013) 291.422
Aglomeracija (2013) 355.170
Gustina stanovništva 2.218 st./km²
Geografske karakteristike
Koordinate 43°51′00″N 18°22′00″E / 43.85, 18.3666666667
Vremenska zona UTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 498 m — 987 m
Površina 142 km²

Grad Sarajevo, položaj
Grad Sarajevo, položaj u BiH

Ostali podaci
Gradonačelnik prof. dr Ivo Komšić (SDP)
Poštanski kod 71000
Pozivni broj (+387) 33
Veb-strana www.sarajevo.ba

Sarajevo je glavni grad Bosne i Hercegovine i njen najveći urbani, kulturni, ekonomski i saobraćajni centar, glavni grad Federacije Bosne i Hercegovine i sedište Sarajevskog kantona. Grad Sarajevo čine četiri opštine: Centar, Novi Grad, Novo Sarajevo i Stari Grad. Prema preliminarnim podacima Popisa stanovništva 2013. godine u BiH, u Gradu Sarajevu živi 291.422 lica,[1] dok u naseljenom mestu Sarajevo — koje obuhvata i deo opštine Ilidža — živi njih ukupno 355.170. Kroz grad protiče reka Miljacka, a u neposrednoj blizini grada je i izvorište reke Bosne, sa popularnim izletištem Sarajlija, Vrelom Bosne. Grad okružuju planine Trebević, Jahorina, Bjelašnica, Igman, Treskavica i Romanija.

Grad Sarajevo je sedište najveće visokoškolske ustanove u zemlji, Univerziteta Sarajevo, te niza drugih visokoškolskih ustanova, čime se svrstava u red najvećih univerzitetskih centara u celoj regiji Jugoistočne Evrope. Uz nekoliko nacionalnih i gradskih teatarskih kuća, muzeja i kulturnih institucija, Sarajevo je i važno mesto na kulturnoj mapi ovog dela evropskog kontinenta.

Sarajevo je grad burne istorije, koja je neretko imala uticaja i na globalna dešavanja. Tako je 1914. godine u Sarajevu ubijen austrougarski prestolonaslednik Franc Ferdinand, čime je otpočeo Prvi svetski rat, a sedamdeset godina kasnije, 1984. godine, u gradu se održavaju 14. Zimske olimpijske igre. Tokom ranih 1990-ih godina, ime grada Sarajeva ne silazi sa naslovnica dnevnih novina u celome svetu, jer se tu vodio jedan od ratova u novijoj evropskoj i svetskoj istoriji. Od delova preratnog Grada Sarajeva koji su ušli u sastav Republike Srpske formiran je Grad Istočno Sarajevo.

Geografija[uredi]

Položaj[uredi]

Topografska karta Sarajeva

Sarajevo se nalazi u samom geografskom središtu Bosne i Hercegovine i zauzima površinu od 142 km². Smešteno je u kompozitnoj Sarajevskoj kotlini, koja se pruža od istoka prema zapadu, u plodnom Sarajevskom polju. I dok su centralni delovi grada uglavnom smešteni u nizini Sarajevskog polja, najvažnija gradska predgrađa nalaze se na padinama okolnih bregova i brda.

Najstariji delovi grada (Vratnik, Bistrik, Hrid, Kovači, Alifakovac) su na padinama okolnih bregova. Prosečna nadmorska visina Sarajevskog polja je 500 metara. Najzapadnija tačka polja je na 18° 16' istočne geografske dužine. Krajnja istočna tačka je na 18° 27' istočne geografske dužine, najsjevernija je 43° 53’ sjeverne geografske širine, a najjužnija je na 43° 47' sjeverne geografske širine.[2]

Centar grada Sarajeva leži na nadmorskoj visini od 511 metara iznad površine mora, dok viši delovi grada i prigradska naselja na padinama okolnih planina leže na prosečnoj nadmorskoj visini od 900 metara nad morem. Grad okružuju olimpijske planine koje dosežu i 2000 metara visine: Bjelašnica, Jahorina, Igman, Treskavica i Trebević.

Vode[uredi]

Reke[uredi]

Reka Miljacka
Most na Vrelu Bosne

Miljacka je reka koja najvećim delom protiče kroz grad Sarajevo, od istoka prema zapadu. Duga je 35,9 km, a nastaje od nekoliko vrela u podnožju planina Romanije i Jahorine. Paljanska Miljacka (12,9 km) izvire na Palama, dok Mokranjska Miljacka izvire u Kadinom Selu. Nekoliko kilometera istočno od Sarajeva, u selu Dovlići, ove dve pritoke se spajaju u reku Miljacku. Reka dalje teče na zapad, u Sarajevo, odakle nastavlja svoj put prema reci Bosni u koju se uliva.

U zapadnom delu Sarajevskog polja, na području prigradskog naselja Ilidža, nastaje i jedna od najvećih reka u Bosni i Hercegovini, reka Bosna, i to od tridesetak manjih izvora u podnožju planine Igman, stvarajući tako jedinstven park prirode — Vrelo Bosne, omiljeno izletište Sarajlija.

Pored reka Bosne, Željeznice i Miljacke, ostali veći stalni vodotoci su: Zujevina, Ljubina, Misoča, Stavnja, Tilava, Dobrinja, Bijela rijeka, Crna rijeka, Rakitnica, Mošćanica, Vogošćanska rijeka i dr.[3]

Vodopad[uredi]

Vodopad Skakavac, visok 98 metara, se nalazi 12 km od centra grada i predstavlja jedno od prirodnih bogatstava cele Bosne i Hercegovine.

Klima[uredi]

Klima u Sarajevu je sa jakim uticajima kontinentalne klime. Prosečna godišnja temperatura iznosi 12,5 °C, a prosečna količina padavina je oko 570 mm. Najtopliji mesec je avgust, a najhladniji januar. Najviše padavina je u mesecu junu, dok je najmanje u martu. Najniža zabeležena temperatura je −21,8 °C (23. januar 1963), a najviša 37,4 °C (24. jul 1987).[4] Najsušnija godina u Sarajevu bila je 2012, kada je u gradu palo samo 425 mm padavina. Sarajevo prosečno ima oko 85 dana godišnje sa temperaturom iznad 30 °C. Sunčani sati godišnje variraju između 1.900 i 2.200.


Klimatogram Sarajeva
Pokazatelj \ Mesec Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec God.
Apsolutni maksimum, °C 18,2 21,4 26,6 30,2 33,2 35,9 38,2 40,0 37,7 32,2 24,7 18,0 40,0
Srednji maksimum, °C 3,7 6,0 10,9 15,6 21,4 24,5 27,0 27,2 22,0 17,0 9,7 4,2 15,8
Srednja temperatura, °C −0,5 1,4 5,7 10,0 14,8 17,7 19,7 19,7 15,3 11,0 5,4 0,9 10,1
Srednji minimum, °C −3,3 −2,5 1,1 4,8 9,0 11,9 13,7 13,7 10,0 6,4 1,9 −1,8 5,4
Apsolutni minimum, °C −26,8 −23,4 −26,4 −13,2 −9 −3,2 −2,7 −1 −4 −10,9 −19,3 −22,4 −26,8
Količina padavina, mm 68 64 70 77 72 90 72 66 91 86 85 86 928
IZVOR(I): Pogoda.ru.net[5] · NOAA (1961—1990)[6]


Istorija[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Istorija Sarajeva.

Sarajevski region je bio naseljen još od neolitskog vremena. Iz tog vremena datira Butmirska kultura. Butmirsku kulturu su pronašli austrougarski arheolozi još 1893. godine. Kultura je bila jedinstvena sa svojom razvijenom grnčarijom i zanatstvom.

Sledeći su ovaj region naselili Iliri. Oni su pali pod vlast rimskog cara Tiberija u 9. veku. Rimska kolonija Aquae Sulphurae postojala je na vrhu današnje Ilidže. Posle Rimljana, ovaj prostor su naselili Goti predvođeni Slovenima. U srednjem veku, Sarajevo je bilo deo bosanske provincije Vrhbosne. Vrhbosna je bila glavni grad i nalazila se u centru današnjeg Sarajeva. Naslednici sv. Ćirila i sv. Metodija sagradili su crkvu na Vrelu Bosne, dok Papski dokumenti govore da je 1238. u gradu sagrađena Katedrala sv. Pavla. Naselje slovena Vrhbosna je postojalo od 1263. do osvajanja od strane Otomanske imperije 1429.

Intenzivni razvoj zanatstva i trgovine brzo su od Sarajeva stvorili bogat grad, raskrsnicu religija i kultura, trgovačkih puteva i svakojakih putnika. U 16. veku to je bio jedan od najbogatijih gradova na ovom području Balkana, kada su izgrađene i neke kapitalne građevine koje i dan-danas predstavljaju bisere arhitekture i civilizacije tog doba. Tada je u Sarajevu, kao zadužbina Gazi Husrev-bega, otvorena i Visoka škola, koja je u gotovo svemu podsećala na univerzitete u drugim velikim gradovima Evrope.

Sarajevo je od svog samog početka bio kosmopolitski grad. U njega se doseljavaju Jevreji isterani iz Španije, koji grade svoje sinagoge; grade se i pravoslavne crkve, a zatim i katoličke katedrale. Kao nijedan grad u Evropi, Sarajevo je — stešnjeno između planina — našlo u sebi prostora za sve četiri velike svetske religije, kulture i civilizacije koje oni nose. Suživot koji je trajao vekovima stvorio je nove vrednosti, reklo bi se jedan novi kulturni i religijski sklad koji je izdržao sve istorijske izazove.

Dolaskom Austrougarske uprave na ove prostore, do tada uglavnom orijentalni grad Sarajevo ulazi u zapadnu Evropu krajem 19. veka. To je vreme snažnog prodiranja zapadnoevropske kulture, privrede, običaja i drugih civilizacijskih vrednosti na ove prostore. Tada se u Sarajevu grade moderne fabrike, otvaraju škole zapadnog tipa, a grad se obogaćuje zapadnoevropskom kulturom i arhitekturom; otvara se i Zemaljski muzej, jedna od najznačajnijih institucija kulture na Balkanu, danas nažalost zatvorena.

U Sarajevu se odigrao čuveni atentat na austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda, i to na Vidovdan (28. juna) 1914, koji je bio pokretnica/povod za Prvi svetski rat. Srpska vojska pod vojvodom Stepom oslobila je Sarajevo u novembru 1918. Nakon rata, grad je došao na marginu interesa tadašnjeg režima i dinastije Karađorđevića, a može se reći da je Sarajevo između dva svetska rata stagniralo, pa i nazadovalo.[traži se izvor od 09. 2009.]

Iza Drugog svetskog rata u Sarajevu se razvija industrija, školstvo, kultura i mnoge druge institucije, koje ga čine metropolom i glavnim gradom Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine. U tom periodu osniva se i univerzitet savremenog evropskog tipa, opera, mnoštvo muzeja i galerija, naučnih instituta i dr. Grad raste na više od 400.000 stanovnika. Takvom kosmopolitskom i modernom gradu svet poverava organizovanje 14. Zimskih olimpijskih igara, koje su sa velikim uspehom i održane 1984. godine.

Nakon raspada SFRJ, Sarajevo je postalo glavni grad Bosne i Hercegovine. Tokom Rata u Bosni i Hercegovini (1992—1995), grad je bio pod opsadom Vojske Republike Srpske 1347 dana (u periodu 6. april 199214. decembar 1995), a od tada se 6. april slavi kao Dan Grada Sarajeva. Nakon rata, od predratnih optšina u kojima su Srbi bili većina, osnovano je Istočno Sarajevo.

Politika[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Politička organizacija Sarajeva.
Opštine Grada Sarajeva (narandžasto) u sastavu Kantona Sarajevo
Parlament BiH

Grad Sarajevo se sastoji od četiri gradske opštine: Stari Grad, Centar, Novo Sarajevo i Novi Grad, a zajedno sa susednim opštinama čini Kanton Sarajevo, koji je u sastavu Federacije Bosne i Hercegovine.

Grad Sarajevo je pre rata u Bosni i Hercegovini činilo deset opština: Vogošća, Ilijaš, Ilidža, Novi Grad, Novo Sarajevo, Pale, Stari Grad, Trnovo, Hadžići i Centar.

Nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma i reintengracije pojedinih naselja, nastaje Kanton Sarajevo, unutar kog se formira Grad Sarajevo iz četiri opštine.

Sa druge strane, delovi opština preratnog Grada Sarajeva koji su ostali u Republici Srpskoj čine grad Istočno Sarajevo. Istočno Sarajevo se do odluke Ustavnog suda o neustavnosti naziva zvalo Srpsko Sarajevo. Grad Istočno Sarajevo čine opštine Istočni Stari Grad, Istočna Ilidža, Istočno Novo Sarajevo, Pale, Trnovo i Sokolac.

Stanovništvo[uredi]

Pogled na Sarajevo
Etnički sastav Sarajeva po naseljima 1991. godine
Za više informacija pogledajte članak Demografija Sarajeva.

Broj stanovnika u Sarajevu se vidljivo povećava; 1910. godine Sarajevo je imalo 57.040 stanovnika, 1931. godine 78.180, a 1961. 143.120 stanovnika, naprema 401.118 stanovnika u decembru 2002. godine.[7]

Prema Popisu stanovništva iz 1991. godine, Grad Sarajevo (područje svih deset opština) imalo je 527.049 stanovnika. Naseljeno mesto Sarajevo, imalo je po istom popisu 416.497 stanovnika. Ostalih 110.552 stanovnika živelo je u 335 naseljenih mesta, u 10 opština. Prema preliminarnim podacima Popisa stanovništva 2013. godine, u Gradu Sarajevu je popisano 291.422 lica, dok je u Kantonu Sarajevo popisano njih 438.433.[8]

Nacionalnost[9]
1991. 1981. 1971. 1961. 1953. 1948.
Srbi 69.776 52.687 40.914
Jugosloveni 38.273 45.776
Muslimani 26.520
Hrvati 31.053 29.903 26.486
Crnogorci 4.539 3.193
Slovenci 1.375 1.476
Albanci 1.183
Makedonci 591 445
Česi 361
Mađari 296
Rusi 281
Poljaci 58
Romi 19
Italijani
Nijemci
Bugari
Rusini i Ukrajinci 61
ostali Sloveni 92
ostali nesloveni 1.950
neopredeljeni muslimani 39.328
Ostali i nepoznato: 7.041
Ukupno: 175.424 136.283 113.769
Nacionalnost[9]
1991. 1981. 1971.
Muslimani 259.470 (49,23 %) 189.139 (42,16 %) 161.088 (44,81 %)
Srbi 157.143 (29,81 %) 132.646 (29,57 %) 130.138 (36,20 %)
Hrvati 34.873   (6,61 %) 36.714   (8,18 %) 41.354 (11,50 %)
Jugosloveni 56.470 (10,71 %) 71.523 (15,94 %) 13.551   (3,76 %)
Ostali i nepoznato: 19.093   (3,62 %) 18.497   (4,12 %) 13.321   (3,70 %)
Ukupno: 527.049 448.519 359.452

Religija[uredi]

Konfesionalna slika Sarajeva je jedinstvena u Evropi, a zbog njene raznolikosti grad se neretko poredi sa Jerusalimom i Njujorkom. Sarajevo je sedište reis-ul-uleme, poglavara Islamske verske zajednice u Bosni i Hercegovini, sedište Mitropolije dabrobosanske Srpske pravoslavne crkve, te sedište Vrhbosanske nadbiskupije Rimokatoličke crkve u Bosni i Hercegovini.

Urbanu sliku grada krase sakralni objekti četiri najvažnije svetske konfesije. Brojne džamije, crkve, katedrale, sinagoge, kao i ostali značajni verski objekti, nalaze se u samom centru grada Sarajeva, smešteni tek stotinjak metara jedni od drugih, što se i ne viđa tako često u drugim evropskim i svetskim gradovima i metropolama. Međutim, uprkos ovakvoj situaciji sa rasporedom samih sakralnih objekata i posetama mnogobrojnih turista svih vera i nacija, Sarajevo usled političkhi uticaja sve više postaje grad u kome se formira unificirana zajednica muslimana, sa sve manjom tolerancijom za pripadnike drugih religija, naročito pravoslavlja, a potom i katoličanstva.

Privreda[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Privreda Sarajeva.
Zgrada Bor banke na obali Miljacke u Sarajevu

Nakon decenija komunizma i godina rata, privreda Sarajeva je postala predmet rekonstrukcije i rehabilitacije.[10] Među brojnim ekonomskim znakovima, Centralna banka Bosne i Hercegovine otvorena je u Sarajevu 1997. godine, dok je Sarajevska berza počela sa radom 2002. godine. Velika gradska baza proizvodnje, administracije i turizma, kombinovana sa velikim neformalnim tržištem,[11] čini grad najvećim ekonomskim regionom Bosne i Hercegovine.

Iako je Sarajevo imalo veliku industriju tokom perioda komunizma, samo je par postojećih poslova učinilo tranziciju na kapitalističku privredu uspešnom. Sarajevska industrija sada uključuje industriju duvanskih proizvoda (FDS), nameštaja, automobila, te komunikacijske opreme. Kompanije smeštene u Sarajevu su B&H erlajns (prijašni Er Bosna), BH Telekom, Bosmalov gradski centar, Bosnalijek, Energopetrol, Fabrika duvana Sarajevo, Sarajevska pivara itd.

Sarajevo ima jaku turističku industriju, a Lonli Planet je gradu dodelio odlično 43. mesto na spisku najboljih gradova u svetu u 2006. godini.[12] Sportski turizam koristi postrojenja od olimpijskih igara iz 1984, posebno skijaška sredstva na obližnim planinama Bjelašnice, Igmana, Jahorine, Trebevića i Treskavice. 600 godina istorije Sarajeva, uz delovanje zapadnih i istočnih carstava, takođe je velika turistička atrakcija. Sarajevo je usluživalo putnike tokom vekova, jer je predstavljalo važan tržni centar tokom Osmanskog carstva i perioda Austrougarske. Primeri popularnih destinacija u Sarajevu su Vrelo Bosne, Sarajevska katedrala i Gazi Husrev-begova džamija.

Komunikacije i mediji[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Komunikacije i mediji u Sarajevu.

Kao glavni i najveći grad Bosne i Hercegovine, Sarajevo je najveći centar medija u zemlji. Većina komunikacionih i medijskih infrastruktura je uništena tokom rata, ali rekonstrukcija koju je vodio visoki predstavnik Bosne i Hercegovine je pomogla modernizaciji industrije.[13] Na primer, internet je postao dostupan u gradu 1995. godine.[14]

Oslobođenje, osnovano 1943, najstarije su sarajevske dnevne novine i jedine koje su preživele rat. Ipak, ove novine su po rejtingu iza najčitanijeg Dnevnog Avaza, osnovanog 1995, te Jutarnjih novina.[15] U druge lokalne periodične novine spadaju listovi Hrvatska Riječ na hrvatskom jeziku i magazin Start, kao i nedeljne novine Slobodna Bosna i BH Dani.

Radio-televizija Bosne i Hercegovine je bosanskohercegovački javni TV servis smešten u Sarajevu, a zajedno sa FTV-om i RTRS-om čini grupu od tri javna emitera države Bosne i Hercegovine. Druge stanice u gradu su NRTV „Studio 99”, NTV Hajat, OBN, TV Sa, TV Alfa, Fejs TV, TV Vogošća i dr. Postoje i mnoge manje nezavisne radio-stanice, poput Radija M, RSG radija, eFM studentskog radija i Radija 202. Radio Slobodna Evropa, kao i par američkih i zapadno-evropskih stanica, takođe je dostupan u gradu.

Saobraćaj[uredi]

Sarajevo je bilo prvi grad u Evropi sa celodnevnom tramvajskom linijom. Od tog vremena nadograđeno je na moderne tramvaje.

Položaj Sarajeva u dolini između planina ga čini kompaktnim. Uske gradske ulice i nedostatak parkinga ograničavaju automobilski saobraćaj ali dozvoljavaju bolju pešačku i biciklističku pokretnost. Dve glavne ulice u gradu su Titova i Zmaj od Bosne. Evropski auto-put, Koridor 5C, prolazi kroz Sarajevo povezujući ga sa Budimpeštom na severu i sa Pločama na jugu.[16]

Električni tramvaji, koji su u službi od 1885, najstarija su vrsta javnog prevoza u gradu.[17] Postoji sedam tramvajskih i četiri trolejbuske linije, te mnogo autobuskih. Glavna železnička stanica u Sarajevu se nalazi u severnom delu grada.

Železnička stanica u Sarajevu

Međunarodni Aerodrom Sarajevo (СЈЈ) smešten je samo par kilometara jugozapadno od grada. Tokom rata aerodrom se koristio za letove UN-a i transport humanitarne pomoći. Od Dejtonskog sporazuma iz 1996. godine, aerodrom je otvoren za komercijalne letove u koje spadaju ponajviše letovi bosanskohercegovačke nacionalne avio-kompanije B&H erlajns, a zatim i oni ostalih svetskih avio-prevoznika kao što su Ostrijan erlajns, Alitalija, Lufthanza, Jat ervejz, Kroacija erlajns i dr. U 2004. godini, 397.000 putnika je proputovalo kroz Sarajevski aerodrom, za razliku od samo 25.000 iz 1996. godine.[18] Danas se aerodrom nalazi pred kolapsom, a razlozi za to su mnogobrojni: počev od opšte nebrige vlasti i same uprave, pa sve do — specifičnije govoreći — direktnog upropašćavanja aerodroma od strane Terkiš erlajnsa, koji je kao partnerska kompanija aerodromom upravljao određen vremenski period i bitno uticao na njegovo ekonomsko oslabljivanje.[19]

Kultura[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Kultura u Sarajevu.
Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine u Sarajevu

Sarajevo je bilo dom mnogih različitih religija i etničkih grupa vekovima, dajući gradu brojne kulture. Bošnjaci, Srbi, Hrvati, Jevreji, i Slovenci su delili grad. Današnje stanovništvo grada većinom predstavljaju Bošnjaci, ali u prošlih par godina vidljivo je povećanje doseljenika iz istočne Azije.

Grad je bogat muzejima, uključujući Muzej Sarajeva, Ars Aevi muzej umetnosti, Zemaljski muzej (otvoren 1888. i dom sarajevske Hagade; trenutno zatvoren na neodređeno vreme), Istorijski muzej Bosne i Hercegovine i Muzej literature i teatralne umetnosti Bosne i Hercegovine. U gradu je takođe smešteno Narodno pozorište, osnovano 1919, kao i Sarajevski ratni teatar. Druge kulturne institucije uključuju Sarajevski kulturni centar, Sarajevsku biblioteku, Umetničku galeriju BiH i Bošnjački institut.

Uništavanja vezana za rat,[20] kao i rekonstrukcija brojnih uništenih institucija i kulturnih i verskih simbola, uključujući Gazi Husrev-begovu bilbioteku, Nacionalnu bilbioteku, Sarajevski orijentalni institut te Muzej posvećen Olimpijskim igrama 1984, doveli su do toga da se na različitim nivoima vlade donesu i utemelje jaki zakoni za zaštitu kulture i kulturnih institucija.

Istorijski, Sarajevo je bilo dom brojnih poznatih bosanskih pesnika i mislioca tokom Osmanskog carstva. Dobitnik Nobelove nagrade Vladimir Prelog je Sarajlija, kao i oskarovac Danis Tanović. U Sarajevu je rođen i kipar Josip Ivanović, jedan od najvećih savremenih kipara ovih prostora.

Sarajevo Film Festival, pokrenut 1995, postao je premijerni filmski festival na Balkanu. Sarajevska Zima i Sarajevski džez festival takođe su veoma poznati, kao i Baščaršijske noći, koje predstavljaju mesečni kulturni, muzički i plesni događaj.

Sarajevska škola pop roka se razvila u gradu između 1961. i 1991. Ova vrsta muzike je počela sa bendovima poput Indeksa, Bijelog dugmeta i pevača/tekstopisca Kemala Montena (1948—2015). Nastavila je sa razvojem u 1980-im, sa SCH, Plavim orkestrom, Zabranjenim pušenjem i Crvenom jabukom, završavajući ratom u 1992. Nakon rata, irska rok grupa U2 je bila prva grupa koja je svirala nakon rata u gradu.

Sport[uredi]

Kao i u ostatku države, najpopularniji sportovi su fudbal, košarka i rukomet. Sportski život se prvenstveno odvija kroz dva sportska društva: SD Željezničar i SD Bosna. Oba društva imaju sekcije u više sportskih grana.

Među velikim brojem sportskih kolektiva u gradu se ističu fudbalski klubovi Željezničar i Sarajevo, rukometni klubovi Željezničar i Bosna, muški košarkaški klub Bosna i ženski rukometni klub Željezničar.

Grad je bio domaćin Zimskih olimpijskih igara 1984. godine.

Znamenitosti grada[uredi]

Unisovi tornjevi

Sarajevo se može pohvaliti dobro očuvanim starim trgovačkim delom grada, popularnom Baščaršijom, koja je nastala za perioda osmanske vladavine u Bosni i Hercegovini. Ovaj deo grada obiluje jedinstvenim arhitektonskim ostvarenjima osmanske gradske arhitekture, među kojima su brojne potkupolne džamije, kao i tradicionalne forme orijentalne arhitekture poput konaka, hanova i bezistana. Nakon razaranja tokom proteklog rata, Baščaršija je ponovo obnovljena na opštu radost Sarajlija i njihovih gostiju.

Brana na Miljacki, na Bentbaši u podnožju Alifakovca

Gradovi partneri[uredi]

grad zemlja
Tirana Zastava Albanije Albanija
Tlemsen Zastava Alžira Alžir
Baku Zastava Azerbejdžana Azerbejdžan
Zagreb Zastava Hrvatske Hrvatska
Tjencin Kina Kina
Fridrihshafen Zastava Nemačke Nemačka
Magdeburg Zastava Nemačke Nemačka
Volfsburg Zastava Nemačke Nemačka
Dejton Zastava Sjedinjenih Američkih Država Sjedinjene Države
Ser Ševalije Zastava Francuske Francuska
Koventri Ujedinjeno Kraljevstvo Ujedinjeno Kraljevstvo
Ferara Zastava Italije Italija
Napulj Zastava Italije Italija
Prato Zastava Italije Italija
Skandiči Zastava Italije Italija
Venecija Zastava Italije Italija
Kalgari Zastava Kanade Kanada
Grad Kuvajt Zastava Kuvajta Kuvajt
Tripoli Zastava Libije Libija
Insbruk Zastava Austrije Austrija
Stokholm Zastava Švedske Švedska
Barselona Zastava Španije Španija
Ankara Zastava Turske Turska
Bursa Zastava Turske Turska
Istanbul Zastava Turske Turska
Budimpešta Zastava Mađarske Mađarska

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. Popis stanovništva u BiH 2013.
  2. Grad Sarajevo: O Sarajevu
  3. Rijeke, jezera i izvori Kantona Sarajevo
  4. Podaci FZS
  5. „Weather and Climate — The Climate of Sarajevo” (на руском). Weather and Climate (Погода и климат). Приступљено 17. 4. 2013. 
  6. „Sarajevo Climate Normals 1961—1990”. National Oceanic and Atmospheric Administration. Приступљено 17. 4. 2013. 
  7. Podaci o broju stanovnika Pristupljeno 24. 4. 2013.
  8. Popis stanovništva u BiH 2013.
  9. 9,0 9,1 Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
  10. Evropska komisija i Svetska banka. Program Evropske zajednice za Sarajevo Pristupljeno 24. 4. 2013.
  11. CIA (2006). Bosna i Hercegovina — CIA Pristupljeno 24. 4. 2013.
  12. Lonli Planet (mart 2006). Put kroz najbolje gradove u Evropi.
  13. Evropski žurnalistički centar (novembar 2002). Krajolik bosanskohercegovačkih medija Pristupljeno 24. 4. 2013.
  14. Jelenka Vockić-Avdagić. Internet i javnost Bosne i Hercegovine Pristupljeno 24. 4. 2013.
  15. Radenko Udovičić (5. 3. 2002). Šta se događa sa najstarijim bosanskohercegovačkim novinama: Oslobođenje se prodaje za 4,7 miliona KM Pristupljeno 24. 4. 2013.
  16. Bosmal. Koridor 5C Pristupljeno 24. 4. 2013.
  17. O tramvajima više na virtualnosarajevo.com.ba, Pristupljeno 24. 4. 2013.
  18. Zahid Krkić. Statatistički podaci za Aerodrom u Sarajevu Pristupljeno 24. 4. 2013.
  19. Problemi u BH Airlinesu: Kako je Turkish Airlines uništio jedinu bh. aviokompaniju
  20. Jane Perlez (12. 8. 1996). Ostaci sarajevske biblioteke su simbol uništene kulture Pristupljeno 24. 4. 2013.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata:

title=Vikiputovanja

Vikiputovanja imaju više informacija na vezi: