Socijaldemokratija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Amblem Socijalističke internacionale, vodeće međunarodne socijaldemokratske organizacije

Socijaldemokratija je politička filozofija koja je nastala krajem 19. veka kao struja u marksističkom pokretu. Moderna socijaldemokratija se razlikuje od klasične socijaldemokratije ili demokratskog socijalizma koji zagovara kao krajnji cilj demokratsko prevazilaženje ekonomskog kapitalizma i uspostavljanje društveno-ekonomskog sistema utemeljenog na direktnoj demokratiji u politici i ekonomiji, te na demokratski planiranoj proizvodnji. U pitanju je, dakle, sistem proizvodnje i raspodele koji bi bio u skladu sa potrebama svake pojedinke i svakog pojedinca, te društva kao celine, i koji bi uzimao u obzir nosive kapacitete i uslove regeneracije životne sredine.

Umesto ovoga, moderne socijaldemokrate nastoje da samo umereno reformišu kapitalizam demokratskim putem kroz državne propise i kroz stvaranje programa i organizacija sa podrškom države koje rade na umekšavanju nepravdi koje nanosi neregulisani model kapitalizma (liberalni model kapitalizma). Socijaldemokratija se smatra umerenom strujom u socijalističkom pokretu.

Umerena levičarska stranka u matičnom političkom toku države sa tržišnom ekonomijom i glasačkim telom mahom u srednjoj klasi mogla bi biti opisana kao socijaldemokratska stranka, dok bi stranka sa radikalnijim ciljevima i glasačkim telom mahom među radničkom klasom i intelektualcima i istorijom učešća u emancipatorskim pokretima bližim krajnjoj levici mogla biti opisana kao stranka demokratskog socijalizma i neo-marksizma.

Socijalistička internacionala, svetska organizacija socijaldemokratskih i demokratsko-levičarskih stranaka ističe sledeće principe:

  • sloboda – ne samo građanske slobode, već i sloboda od diskriminacije i sloboda od zavisnosti, kako od vlasnika sredstava za proizvodnju, tako i od nosilaca zloupotrebljavane političke moći, drugo,
  • jednakost i socijalna pravda – ne samo pred zakonom već i ekonomska i socijalno-kulturna jednakost, i jednake mogućnosti za sve uključujući i one sa fizičkim, mentalnim ili društvenim hendikepom, i, treće,
  • solidarnost – jedinstvo i saosećanje prema žrtvama nepravde i nejednakosti. Ovi ideali su opisani u više pojedinosti u Deklaraciji principa Socijalističke internacionale.


Popis poznatih socijaldemokrata[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]