Srbi u Mostaru

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Deo serija članaka o
Srbima
Serbian Cross.svg

Srpska kultura
Književnost · Muzika
Umetnost · Kinematografija
Kuhinja · Plemena
Narodna nošnja

Po regijima ili zemljama
(uključujući dijasporu)
Srbija (Vojvodina · Kosmet)
BiH (FBiH) · Crna Gora
Hrvatska (Dalmacija) · Makedonija
AlbanijaMađarskaRumunija
BugarskaGrčkaSlovenija
Nemačka · Francuska · Austrija
Švajcarska · Skandinavija (Švedska)
Ujedinjeno KraljevstvoItalija
BeneluksŠpanijaSlovačka
ČeškaTurskaRusija
UkrajinaSADKanada
Latinska Amerika (Argentina) • Australija
Novi ZelandJužna AfrikaUAE
Po gradovima
Beč · ParizVankuver
Čikago · ZagrebDubrovnik
Mostar · Sarajevo · Trst
Podgrupe i srodni narodi
Bošnjaci · Brsjaci
Bugari · Bunjevci · Galipoljski Srbi
Goranci · Janjevci · Jugosloveni
Krašovani · Makedonci · Mijaci
Muslimani · Slovenci · Torbeši
Hrvati · Crnogorci · Šokci
Šopi

Srpske zemlje
Srbija (Vojvodina · Kosmet)
BiH (RS · Brčko · FBiH)
Crna GoraMakedonija

Srpska pravoslavna crkva
Patrijarsi · Svetitelji
Ustrojstvo · Manastiri

Srpski jezici i narečja
srpski · srpskohrvatski
užički · romsko-srpski
srpskoslovenski · slavenosrpski
štokavski · našinski · šatrovački

Istorija · Vladari
Poreklo Srba

Proganjanje Srba
Srbofobija · Jasenovac
Nezavisna Država Hrvatska
Kragujevački oktobar

p  r  u

Srba u opštini Mostar, po popisu iz 1991. godine, je bilo 23.846 (18,83% stanovništva), a u samom gradu Mostaru 14.142 (18,64%). Danas, poslije rata u Bosni i Hercegovini, malo ih je ostalo u gradu. Većina se odselila a povratnika je vrlo malo. Prema procjenama federalnog zavoda za statistiku federacije Bosne i Hercegovine iz 2003. godine, Srba u Mostaru ima 3.644.

Istorija[uredi]

Kultura[uredi]

Pjevačko udruženje „Gusle“ osnovano je u Mostaru 18. decembra 1888. Imalo je oko 50 osnivača, a za predsjednika je izabran Jovo R. Šola.

Časopis „Zora: Časopis za zabavu, pouku i književnost“ (poznatiji kao Zora) izlazio je od 1896. godine.

Vidovdanski pokolj[uredi]

Na Vidovdan 1941. godine ustaše su hapsile i ubijale mostarske Srbe, među njima i znamenite ličnosti kao i sveštenike. Oko 30 Srba bačeno je u jamu iznad Čitluka, 10 km od Mostara.[1][2][3]

Ustaše su pobile i cijelo bratstvo manastira Žitomislića i bacile u Vidonjsku jamu, na desnoj obali Neretve. Krajem 1941. godine manastirske konake su zapalili ustaše i Nemci, pošto su prethodno opljačkali riznicu, arhivu i biblioteku.

U junu 1992. godine Hrvati su spalili i uništili isti manastir.

Crkve[uredi]

Tokom rata u Bosni i Hercegovini, 1993. godine, hrvatski eksremisti su uništili Sabornu crkvu Sv. Trojice i Crkvu Rođenja Presvete Bogorodice (poznate i kao Nova i Stara pravoslavna crkva), koje datiraju iz sredine 19. vijeka.[4][5]

Znamenite ličnosti[uredi]

Među znamenitim Srbima koji su rođeni ili su živjeli u gradu su:

Jovan Dučić, Vladimir Ćorović, Svetozar Ćorović, Aleksa Šantić, Smail-aga Ćemalović, Osman Đikić, Dušan Bajević, i Pero Zubac.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. Arhiv Jugoslavije, ZKRZ BiH, inv. br. 55.802 & 55.325
  2. Arhiv Hercegovine, fond Okružnog suda u Mostaru, br. Ko. 248/1946
  3. Spomenica Mostara 1941-1945
  4. ICTY indictment against the Croat Herzeg-Bosnia leadership, Statement of the Case, Article 27, 2003.
  5. Prof. Michael Sells' page documenting the destruction, Pristupljeno 25. 4. 2013.

Spoljašnje veze[uredi]