8. septembar
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
8. septembar (8.9.) je 251. dan u godini po gregorijanskom kalendaru (252. u prestupnoj godini). Do kraja godine ima još 114 dana.
Sadržaj |
[uredi] Događaji
| septembar | ||||||
| P | U | S | Č | P | S | N |
| 1 | ||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | ||||||
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: 8. septembar
- 1331. — Na državnom saboru u Svrčinu (Kosovo) arhiepiskop Danilo II krunisao je 23-godišnjeg Dušana Stefana Nemanjića za kralja srpskih i pomorskih zemalja. Za prvog srpskog cara Dušan Nemanjić krunisan je 1346. u tadašnjoj srpskoj prestonici Skoplju.
- 1380. — Veliki moskovski knez Dimitrije Ivanovič Donski je u bici kod Kulikova potukao tatarsku vojsku. To je bila prva pobeda Rusa nad Tatarima koji su u 13. veku zagospodarili većim delom Rusije.
- 1565. — Španski doseljenici osnovali su na Floridi, na mestu današnjeg Sv. Avgustina, prvo katoličko naselje u Americi.
- 1664. — Predvođeni pukovnikom Ričardom Nikolsom, Englezi su zauzeli holandsko naselje na američkom kontinentu Novi Amsterdam, nazvano potom Njujork, u čast vojvode od Jorka, budućeg engleskog kralja Džejmsa II.
- 1760. — U Sedmogodišnjem ratu, koji se iz Evrope proširio i na Severnu Ameriku, Britanci pod komandom Džefrija Amhersta porazili su Francuze i zauzeli Montreal.
- 1831. — Ruske trupe pod komandom generala Paskeviča pobedile su u bici za Varšavu Poljake koje je predvodio general Henrik Dembinjski. U trodnevnoj bici poginulo je više od 9.000 Poljaka. To je bio i kraj Poljskog ustanka.
- 1856. — Mirovnim ugovorom u Parizu završen je Krimski rat između Rusije i Turske (1853-56) i njenih saveznika Velike Britanije i Francuske (od 1854) i Kraljevine Sardinije (od 1855) za prevlast na Balkanu, Dardanelima i Bliskom istoku. Rusija je izgubila deo Besarabije i protektorat nad dunavskim kneževinama i pravo držanja ratne flote u Crnom moru.
- 1900. — Uragan je u teksaškom gradu Galveston razrušio više od 2.500 kuća, a pogunulo je najmanje 8.000 ljudi.
- 1926. — Društvo naroda je jednoglasno primilo Nemačku u članstvo.
- 1941. — Nemci su u Drugom svetskom ratu počeli blokadu Lenjingrada i odsekli ga od ostatka zemlje. Opsada grada, tokom koje je od iscrpljenosti i gladi umrlo 620.000 ljudi, okončana je u januaru 1944. pobedom sovjetske Crvene armije.
- 1943. — Objavljena je bezuslovna kapitulacija Italije u Drugom svetskom ratu.
- 1944. — Prva nemačka raketa „V2„ (“Fau 2“), ispaljena iz Haga, u Drugom svetskom ratu pala je na London. Nemci su do kraja rata izbacili više od 1.000 raketnih bombi na Veliku Britaniju od kojih je 660 palo na London.
- 1951. — U San Francisku je potpisan mirovni ugovor između Japana i 49 zemalja. Tim ugovorom Japanu su oduzete sve teritorije osvojene za poslednjih 80 godina.
- 1954. — U Manili su SAD, Filipini, Australija, Novi Zeland, Tajland, Pakistan, Velika Britanija i Francuska, osnovali SEATO pakt, zamišljen kao karika u američkoj globalnoj strategiji okruživanja SSSR-a. Prestankom hladnog rata taj pakt je izgubio značaj.
- 1995. — Ministri inostranih poslova SR Jugoslavije, Hrvatske i Bosne i Hercegovine prihvatili su u Ženevi mirovni plan za Bosnu, što je bio uvod u okončanje najtežeg sukoba na tlu Evrope od Drugog svetskog rata.
- 1997. — Najmanje 150 ljudi poginulo je u blizini zapadne obale Haitija kad je potonuo pretrpani feribot „La Fierte Gonavienne“ (Ponos Gonave) koji je plovio ka ostrvu Gonava.
- 1999. — U eksploziji podmetnute bombe u stambenoj zgradi u Moskvi poginule su 94 osobe. U seriji eksplozija koje su usledile narednih dana u više gradova u Rusiji poginulo je oko 300 ljudi.
- 2000. — Tokom pojačane represije režima u Srbiji, policija je u mestu Vladičin Han brutalno pretukla sedmoricu studenata aktivista pokreta „Otpor“ i nanela im teške telesne povrede, nakon što ih je privela u policijsku stanicu zbog lepljenja plakata sa antirežimskim sadržajem.
- 2001. — Preko hiljadu ljudi, uključujući i Nelsona Mandelu, okupilo se na sahrani oca južnoafričkog predsednika Taboa Mbekija. Govan Mbeki (91) je sahranjen među običnim ljudima.
- 2002. — Na svetskom prvenstvu u košarci u Indijanopolisu (SAD) Jugoslavija je po drugi put postala prvak sveta.
[uredi] Rođenja
- 1157. — Ričard Lavlje Srce, engleski kralj. († 1199.)
- 1799. — Jovan Hadžić, srpski pisac, prevodilac i političar, poznat i kao Miloš Svetić.
- 1841. — Antonjin Dvoržak, češki kompozitor.
- 1878. — Alfred Žari, francuski dramaturg i književnik. († 1907.)
- 1942. — Želimir Žilnik, srpski reditelj i scenarista.
- 1970. — Latrel Sprivel, bivši američki košarkaš.
[uredi] Smrti
- 780. — Lav IV Hazar, vizantijski car.
- 1645. — Fransisko Gomes de Kevedo i Viljegas, španski pisac.
- 1933. — Fejsal I od Iraka, prvi irački kralj
- 1949. — Rihard Štraus, nemački kompozitor i dirigent.
[uredi] Praznici i dani sećanja
- Međunarodni praznici
- 1731. — Bački episkop Visarion Pavlović otvorio je u Novom Sadu latinsko-slovensku školu, koja je imala rang niže realne gimnazije. Škola je znatno doprinela formiranju prvih naraštaja srpske građanske inteligencije u Vojvodini.
- 1991. — Makedonci su se na referendumu izjasnili za suverenu Republiku Makedoniju, čime je Makedonija postala treća od šest republika SFR Jugoslavije koja je izabrala samostalnost.
